مدیرکل دفتر بررسی مخاطرات زمین‌شناسی، مهندسی و زیست‌محیطی خبر داد:

ایران از نظر جغرافیایی در کمربند خشک جهان است/ ایران هر 10 سال یک زمینلرزه با بزرگای بیش از 7 را تجربه می‌کند

به گزارش روابط‌عمومی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، مدیرکل دفتر بررسی مخاطرات زمین‌شناسی، مهندسی و زیست‌محیطی این سازمان در چهل و سومین گردهمایی علوم زمین گفت: ماجرای خط لوله سرخون که توسط یک لرزش دچار آسیب شد و متوجه شدیم که دومین خط لوله خطرناک در انتقال نقت در جهان است؛ این لوله نفت را از یک منطقه ثروتمند در جنوب نفت به مناطق داخلی کشور منتقل می‌شود در حالی که با مخاطرات طبیعی مواجه هستیم.

دکتر رضا شهبازی افزود: ایران از نظر جغرافیایی در کمربند پرفشارهای جهان قرار دارد و در جایی قرار گرفته که با مناطق خشک مواجه است ولی به برکت تکنوتیک فعال و پوسته ناآرامی که داریم، ناهمواری هایی ایجاد شده است و سبب شده است که ابرهای درگذر را به دام بیاندازد و موجب شده که اقلیم متنوعی، معادن و ذخایر متنوع و البته خطرهای متنوعی را در کشور داشته باشیم.

وی تاکید کرد: این گفته به این معنا است که همان پارامترهایی که برای ما ویژگی‌های ثروت است، همان‌ها موجب شده اند که پدیده‌های مخاطراتی را در کشور شاهد باشیم.

مدیرکل دفتر مخاطرات سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، با تاکید بر اینکه ایران سومین کشور پر ریسک خطرناک دنیا به شمار می رود، اظهار کرد: با هر رفرنسی که وضعیت ایران بررسی شود، ایران جز 10 کشور پر ریسک دنیا قرار می‌گیرد و در این کشور پرخطر همواره مردم به دنبال اب بودند و زیستگاه‌های ما بر اساس آب شکل گرفته‌اند.

وی با بیان اینکه همیشه ایران با کمبود آب مواجه بوده، خاطر‌نشان کرد: در سال 95 ایران کم اب بوده در 2025 کم آب هستیم و در چشم‌انداز 2050 ایران کشور کم آب خواهد بود چون تا سال 2050 بیش از 95 درصد از آب تجدید پذیر را مصرف خواهیم کرد و در حال حاضر نیز ما بیش از 90 آب تجدید‌پذیر را مصرف می کنیم.

شهبازی با تاکید بر اینکه اگر میزان مصرف ما سر به سر بود چیزی به نام فرونشست، گرد و غبار و خشکی تالاب‌ها در کشور نداشتیم، اظهار کرد: ما بیش از 90 درصد از اب را مصرف می‌کنیم که البته کشورهای پیرامون ما نیز درگیر این مساله هستند و ما در دنیایی زندگی می کنیم که در حال حاضر پالس هایی را برای ما صادر می‌کند که همه این اتفاقات به دلیل یک درجه افزایش دمای جهانی است.

به گفته وی طبق گزارش‌های جهانی افرادی که در حال حاضر بین 30 تا 70 سالگی هستند، تنها یک درجه تغییر دما مواجه شدند و اگر این میزان به 2 تا 3 درجه در افق 30 سال آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد.

شهبازی با اشاره به برخی از مخاطرات جهانی به دلیل تغییر اقلیم یادآور شد: امروز در گریلند سیب زمینی کاشت می‌شود و خبری از یخ‌ها نیست و همه اینها به دلیل افزایش یک درجه سانتی‌گراد دما است و دنیا به سمت گرم‌تر شدن و افزایش دی‌اکسیدکربن می‌رود.

مدیر دفتر مخاطرات سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور با اشاره به سهم کشورها از اقلیم خشک گفت: ما دنیای گرم‌تر و خشک‌تر با رخدادهای حدی بیشتر را تجربه می کنیم به این معنا که به طور یک باره در مدت یک ساعت 160 میلی متر بارندگی رخ می دهد و به طور ناگهانی در قشم 200 میلی متر بارندگی را تجربه می کند در حالی که کاملا خشک هستیم.

وی تاکید کرد: کشورهای توسعه تنها 28 درصد اقلیم خشک را در اختیار دارند و از نظر جمعیتی تنها 10 درصد جمعیت در این کشورها در این نواحی زندگی می کنند و 70 درصد ساکنان امریکا در سواحل زندگی می کنند و 30 درصد در مرکز کشور ساکن شدند. 

شهبازی، گفت: روند زمینلرزه‌ها تقریبا ثابت هستند و در ایران هر 10 سال تقریبا یک زمینلرزه با بزرگای بیش از 7 را تجربه می‌کنیم ولی به تدریج رخدادهایی که اقلیم در آن تاثیر گذار هستند مانند سیل، آبگرفتگی، زمینلغزش بیشتر و بیشتر می شود و 70 درصد از رخدادهایی که وقتی کشور با آن مواجه می شود کشور قادر به مدیریت کردن آن نیست در دنیا در حال افزایش است.

وی گفت: ما در منطقه‌ای زندگی می‌کنیم که با دو مخاطره اصلی یعنی زمینلرزه و چالش‌های مرتبط با آب مواجه هستیم که این امر موجب مهاجرت می شود و مهاجرت دلایل مختلفی می‌تواند داشته باشد و مشاهده می کنیم که مهاجرت به سمت شمال کشور در حال شروع شدن است.

وی با اشاره به ساخت و سازها در شمال کشور اظهار کرد: در سیل فروردین 98 در اتوبان اندیشمک به خرم‌آباد 200 منطقه را مشاهده کردم که در حال ریزش بودم در حالی که در 20 سال قبل از آن هیچ اتفاقی در این منطقه رخ نداده بود و بعد از 20 سال بلایی بر سر این زیر ساخت ها وارد کرد.

شهبازی ادامه داد: از سال 1377 ایران وارد یک دوره خشکسالی پیوسته شده و همه ترازهای آبی در حال افت هستند و تا سال 1385 چاه بیشتر حفر کردیم و آب بیشتری برداشت شد ولی از سال 86 چاه بیشتری حفر شد و آب کمتری برداشت کردیم که آن را با اسم فرونشست و اختلال در چرخه آب گذاشتیم.

این محقق حوزه مخاطرات اظهار کرد: بین سال‌های 95 تا 1400 مساحت پهنه های فرونشستی کشور 10 برابر شده یعنی 100 هزار متر مربع پهنه‌های درگیر فرونشست در کشور داریم و احتمالا در آیند نرخ آن کمتر و کمتر می شود چون در زیر زمین دیگر آبی باقی نمی‌ماند همان بلایی که بر سر اصفهان آوردیم.

شهبازی وقوع غبار نانو متری را از دیگر چالش‌ها دانست و گفت: فردی به من گفت گویا موضوع گرد و غبار از اولویت خارج شده ولی 325هزار کیلومتر مربع کانون‌های تولید گرد و غبار در پیرامون ایران وجود دارد ولی با ذرات 20 نانومتری غبار چه کنیم. اطلاعات ایستگاه محیط زیست در پل فردیس کرج در 15 آبان 1398 نشان از اندازه ذرات 20 نانو متری دارد.