تاسیسات آب و گاز با خطر تخریب و انفجار مواجهند
در صورت ادامه روند برداشت بیش از حد آبهای زیرزمینی ، فرونشست شهرستان شهریار استان تهران، با مساحت تقریبی 450 کیلومتر مربع، قطعی است.
در صورت ادامه روند برداشت بیش از حد آبهای زیرزمینی ، فرونشست شهرستان شهریار استان تهران، با مساحت تقریبی 450 کیلومتر مربع، قطعی است.
محمد جواد بلورچی، رییس گروه زمین شناسی مهندسی سازمان زمین شناسی کشور در اولین جلسه فصلی ستاد طرح جامع امداد و نجات تهران در زمینه فرونشست زمین در برخی نقاط استان تهران گفت: اندازهگیریهای به عمل آمده از مناطق جنوب غربی استان تهران به خصوص در منطقه «یافت آباد» مشخص کرد سطح زمین این منطقه ،80/1 سانتیمتر به طور قائم دچار نشست شده است.
وی با اعلام این که به دنبال رخداد این پدیده سازمان زمین شناسی کشور سریعا جهت بررسی علل وقوع آن تحقیقات خود را آغاز کرد، افزود: نتایج فاز اول تحقیقات انجام شده با همکاری مراکز تحقیقاتی دانشگاههای خارج از کشور پس از تایید این پدیده تا پایان ماه جاری ارائه خواهد شد.
بلورچی ، برداشت بیش از حد از آبهای زیرزمینی و افزایش جمعیت را علت اصلی ایجاد فرو نشستها اعلام کرد و گفت: این فرونشستها اغلب در مناطقی با سنگهای آهکی ایجاد میشود که به محض افزایش میزان برداشت از آبهای زیرزمینی ، فرو چالههایی در آن مناطق به وجود میآید.
وی تصریح کرد: در حال حاضر اکثر دشتهای کشور دارای چاههای زیرزمینی هستند، بنابراین زمانی که برداشت آب تسریع میشود میزان نشست هم به دنبال آن افزایش مییابد.
رییس گروه زمین شناسی مهندسی سازمان زمین شناسی کشور با بیان این که سیل از عمدهترین عوارض جانبی فرو چالهها و فرونشستها است تاکید کرد: فرونشست زمین منجر به شیب دار شدن آن و سپس نفوذ آب و ایجاد سیل میشود.
بلورچی به وقوع 21 فرو چاله در نزدیکی نیروگاه همدان اشاره و خاطرنشان کرد: این نیروگاه برای خنک کردن سیستم خود نیاز به آب دارد که به دلیل نبود رودخانه، از آبهای زیرزمینی استفاده کرده و این مساله با فشار بر این مناطق فرو چالههایی را ایجاد کرده است .
رییس گروه زمین شناسی مهندسی سازمان زمین شناسی کشور به نشست زمین در منطقه جنوب ورامین اشاره کرد و افزود: در سال گذشته ، ترکی در بخشی از زمینهای این منطقه شکل گرفت که اغلب روستاییان از این ترک به عنوان کانال آبکاری استفاده میکردند ؛ اما پس از گذشت زمانی، این ترک تبدیل به فرو چالههای وسیعی شد.
به گفته وی در منطقه نفتی مسجد سلیمان نیز تخلیه نفت منجر به نشست زمین شده و این در حالیست که اگر یکی از تلمبههای نفتی به داخل چاه سقوط کند، احتمال به وجود آمدن انفجار ، افزایش مییابد.
بلورچی با بیان این که این فرو نشستها در سال 83 در ساوجبلاغ و طی سال 84 در شهر تهران شدت گرفت ،عنوان کرد: اندازهگیریهای سازمان نقشهبرداری از سمت بزرگراه آزادگان و سه راه آذری به سمت جنوب مشخص کرد در شمال شرقی بزرگراه آزادگان زمین به اندازه یک متر و 80 سانتیمتر در عرض یک سال و منطقهای پایینتر از آن به اندازه یک متر و 20 سانتیمتر در عرض 9 سال دچار فرو نشست شده است.
بلورچی با اعلام این که میزان نشست در مناطق جنوب غربی تهران، سالانه 15 سانتیمتر مربع است خاطر نشان کرد: این نشستها منجر به از بین رفتن تاسیسات آب و وارد کردن خسارت به شریانهای حیاتی خواهد شد.
وی با اعلام این در جنوب شرق تهران فرونشستی رخ نداده است، تاکید کرد: در مناطق جنوب شرق تهران با افزایش سطح آب مواجه هستیم ، اما در مناطق جنوب غرب تهران به خصوص در مناطق 17، 18 و 19 شهرداری تهران، به دلیل عدم افزایش سطح آبهای زیرزمینی تعدادی فرو چاله به وجود آمده است.
بلورچی با اشاره به این که ایجاد فرونشستها در مناطق مختلف هیچ ارتباطی به وجود گسلهها ندارد تصریح کرد: این فرو چالهها در دشتهای مناطق مختلف کشور به دلیل قابل کشت بودن آن مناطق و استفاده بیش از حد از آبهای زیرزمینی ایجاد شدهاند.
در ادامه این جسله دکتر رحمانی، استاندار سابق تهران نیز با بیان این که حتی اگر احتمال فرونشست در برخی از مناطق وجود داشته باشد این مساله باید جدی گرفته شود گفت: در صورت ایجاد این فرو چالهها ، تاسیسات گاز و آب به دلیل جابجایی سوخت از طریق لوله، با خطر انفجار و تخریب مواجه هستند این در حالی است که شاید 90 درصد مسوولان از این مساله مهم اطلاعی نداشته باشند.
وی با اشاره به سیاستهای مربوط به استفاده و مصرف آبهای زیرزمینی گفت: پدیده فرونشست میتواند در سطوحی بر روی سدهای در حال ساخت در جنوب غربی تهران تاثیر بگذارد اما در نهایت بحث صرفهجویی از آب و استفاده بهینه از آن باید در دستور کار تمامی دستگاهها قرار گیرد.
ستار محمودی مدیر شرکت آب و فاضلاب استان تهران نیز در ادامه این جلسه در مورد اهمیت مقاوم سازی تاسیسات آب و فاضلاب گفت: شهر تهران بر روی شیبی قرار گرفته که شکستگی لولهها میتواند حجم عظیمی از تاسیسات آبی را تخریب کند.
وی با بیان این که در حال حاضر 120 سوله امداد و نجات در تهران مستقر است افزود: تعدادی از این سولهها جهت نگهداری از لولههای امدادی به کار گرفته شده است.
به گفته محمودی تهران پوشیده از قنات است چرا که در حال حاضر یک هزار کیلومتر قنات در تهران وجود دارد؛ این در حالیست که اکثر آنها به دلیل فرسودگی قابلیت ریزش دارند.
مدیر شرکت آب و فاضلاب استان تهران با بیان این که مخازن اضطراری ذخیره آب بر اساس مطالعات فاز اول طرح مقاوم سازی تهران بزودی نصب میشوند خاطرنشان کرد: در صورت وقوع زمین لرزه شبکههای آبرسانی قابل استفاده نخواهد بود.