عملکرد معاونت زمینشناسی در بخش مطالعات علمی و تحقیقاتی اعلام شد
عملکرد معاونت زمینشناسی، سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور...
عملکرد معاونت زمینشناسی، سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور در بخش علمی و تحقیقاتی همزمان با فرارسیدن پنجاهامین سالگرد تاسیس این سازمان اعلام شد.
به گزارش روابطعمومی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، تهیه نقشههای زمینشناسی در مقیاسهای مختلف بهمنظور شناسایی نقاط دارای پتانسیل معدنی، برنامهریزی برای توسعه فعالیتهای شهری و صنعتی و همچنین شناسایی مخاطرات طبیعی کشور، در دستور کار سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور قرار دارد. با توجه به نیاز روزمره مردم و مدیران اجرایی کشورمان به تحقیقات علمی زمینشناسی، طی گزارشی به بررسی روند این مطالعات در آستانه پنجاهامین سالگرد تاسیس سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور در معاونت زمینشناسی پرداختیم.
دکتر محمدرضا قاسمی، معاون زمینشناسی این سازمان، گفت: تهیه نقشههای زمینشناسی درمقیاسهای مختلف طی سالهای اخیر دستاورد بسیار گرانبهایی برای سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور بوده و در حال حاضر با داشتن اندوختههای علمی و تحقیقاتی و تهیه اطلاعات پایه زمینشناسی، به بررسی و تکمیل نیازهای جدید جامعه علوم زمین کشور میاندیشد.
وی از تهیه نقشههای زمینشناسی کاربردی در مقیاس یکبیستوپنجهزارم در لایههای مختلف زمینشناسی پایه، زمینشناسی مهندسی، زمینریختشناسی مهندسی، آبشناسی و زمینشناسی زیستمحیطی، مخاطرات زمینشناختی و زمینشناسی اقتصادی خبر داد و افزود: این نقشهها مطابق با نیازهای توسعهای کشور در بخشهای عمرانی، اجتماعی و اقتصادی تهیه میشوند و بر همین اساس در توسعه مناطق شهری و روستایی از نظر رشد شهری و جمعیتی و مسائل زمینشناختی و همچنین توسعه مناطق صنعتی و شناسایی نقاط معدنی کاربرد فراوان دارند.
قاسمی از تهیه نقشههای زمینشناسی کاربردی پایه در مناطقی که نیازمند به اکتشاف دقیق است، به عنوان یک سرمایهگذاری بسیار باارزش یاد کرد و گفت: در صورتی که از نقشههای زمینشناسی پایه در بررسی و اکتشاف مناطق معدنی استفاده نشود، مجبور به پرداخت هزینههای بسیار سنگین خواهیم بود و ممکن است اکتشاف ذخایر مختلف معدنی به نتایج دلخواه نرسد.
معاون زمینشناسی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، یادآور شد: اطلاعات زمینشناسی سازمان زمینشناسی با استفاده از آخرین فناوریهای موجود در دنیا، پس از برداشت مستقیم از محیط طبیعی، در لایههای مختلف محیط GIS تنظیم می شوند و پس از ارزیابی، در اختیار کاربران بخش دولتی و خصوصی و همچنین دانشگاهی و پژوهشی کشور قرار میگیرد.
وی درباره کاربرد نقشههای زمینشناسی پایه در بخش توسعه شهری و روستایی کشور گفت: در بسیاری از مناطق شهری با مشکلات دفن زباله و برداشتهای شنوماسه از مسیرهای رودخانه مواجه هستیم که به محیطهای شهری آسیب میرساند و یا طرحهای توسعهای از جمله سدسازی، مترو، تاسیسات و ساخت وسازها که بدون توجه به مسائل زمینشناسی انجام میشوند باعث خسارات مالی گسترده برای دولت میشود.
قاسمی درباره فعالیتهای تحقیقاتی سازمان زمینشناسی کشور در زمینه در پیشگیری از خطرات زمینلرزه با بیان اینکه ایران از نظر مخاطرات طبیعی جزو کشورهای رده اول دنیاست، خاطر نشان کرد: متاسفانه هر سال بخش عظیمی از تولید ناخالص ملی صرف بازسازی و رفع خسارات مالی و جانی ناشی از بروز پدیدههای طبیعی در کشور میشود که در صورت تخصیص بخش کوچکی از این اعتبارات بهمنظور مطالعه و پژوهش درباره انواع مخاطرات طبیعی، شاهد کاهش قابلتوجه هزینههای سنگین دولت و خسارات خواهیم بود.
معاون زمینشناسی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، مطالعه تاریخچه زمینلرزههای کشور را بهعنوان یکی از اهداف سازمان متبوع خود یاد کرد و گفت: در صورتیکه سابقه تاریخی زمینلرزههای کشور را بهطور دقیق در اختیار داشته باشیم، در شناسایی زمینلرزههای احتمالی آینده موفقتر عمل خواهیم کرد و میتوانیم به مطالعه گسلهای فعال کشور و شناسایی رفتار آنها در درازمدت بپردازیم و از نتایج بهدست آمده در تدوین برنامههای اقتصادی، شهری و توسعهای کشور بهره ببریم.
وی با بیان اینکه در حال حاضر امکان پیشبینی دقیق زمان وقوع زلزله در هالهای از ابهام قرار دارد، یادآور شد: با مطالعه و بررسی دادههای الکترومغناطیسی ثبت شده از سوی دستگاههای پیشنشانگر که در حال حاضر در چند نقطه محدود کشور نصب شدهاند، قادر به بررسی فعالیتهای درونی زمین از نظر وقوع زمینلرزه خواهیم بود ولی تا رسیدن به اعلام نظر قطعی برای پیشبینی دقیق زمان وقوع زمینلرزه، راهی طولانی در پیش است.
قاسمی در ادامه گفت: دستگاه الکترومغناطیس نصب شده در ارتفاعات توچال و شمال تهران و نزدیک به گسلهای فعال، موفق به دریافت و ثبت برخی بیهنجاریهای ارسال شده از زمینلرزههای کوچک و بزرگ اخیر شدهاند، که در صورت عملکرد موفق آنها در آینده، نسبت به گسترش شبکه پیشنشانگرها در نقاط مختلف کشور اقدام خواهیم کرد.
معاون زمینشناسی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، با اشاره به بروز پدیده فرونشست در برخی دشتهای کشور به دلیل برداشت بیرویه آب از ذخایر زیرزمینی، خاطر نشان کرد: به خاطر شرایط اقلیمی خاص کشورمان و کمآبیهای موجود، بهره برداری گستردهایی از ذخایر زیرزمینی میشود که بهدلیل نبودن برنامهریزی مناسب برای استفاده اصولی از آن، با فرونشست زمین در بیشتر نقاط کشور و افت شدید ارتفاع ذخایر آب زیرزمینی مواجه هستیم.
وی با بیان اینکه پس از بارندگی نیز ذخایر آب از دست رفته تامین نخواهد شد، تاکید کرد: پس از برداشت بیرویه از ذخایر زیرزمینی اطراف دشتها، آبخوان تخلیه شده و به حالت منقبض درمیآید و امکان بازگشت سفره آب به حالت اولیه_حتی پس از بارندگیهای گسترده_ وجود ندارد.
قاسمی از تشکیل کمیته بررسی دلایل فرونشست دشتهای کشور متشکل از وزارت نیرو، سازمان نقشهبرداری کشور، وزارت جهاد کشاورزی، در سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور بهمنظور بررسی دقیقتر دلایل بروز این پدیده و یافتن راهکارهای اساسی برای رفع این بحران خبر داد و گفت: بیش از 200 دشت کشور با پدیده فرونشست مواجه شدهاند و سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور به کمک روش دورسنجی و بررسی دادههای رادار، موفق به تعیین میزان فرونشستها شده و با همکاری با وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو توانسته به برنامههای خوبی بهمنظور پیشگیری از گسترش رو به رشد این پدیده دست یابد.
وی با بیان اینکه سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور در گذشته به طور سنتی تنها به مطالعه مناطق خشکی کشور میپرداخت، تصریح کرد: در حال حاضر با گسترش فعالیتهای مدیریت زمینشناسی دریایی، بخش گستردهای از پهنههای آبی کشور تا عمق 200 متری بررسی شده است که از اطلاعات آن برای توسعه فعالیتهای، عمرانی، شهری و شناسایی مخاطرات دریایی و ذخایر معدنی در مناطق ساحلی و دریایی استفاده میشود.
معاون زمینشناسی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور، با بیان اینکه در تهیه نقشههای زمینشناسی، مطالعه پدیده فرونشست و پیشنشانگرهای زلزله از جدیدترین فناوریهای روز دنیا استفاده میشود، گفت: سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور میکوشد تا ارتباط گسترده و مستمری با دانشگاهها و مؤسسات فعال در عرصه زمینشناسی دنیا برقرار کند و با شناسایی مطالعات و دستاوردهای آنها، نسبت به بومی کردن و استفاده بهینه آن در کشور، اقدام کند.
قاسمی در پایان از تهیه نقشه جدید زمینشناسی خاورمیانه و متالوژنی خاورمیانه از سوی سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور خبر داد و گفت: طی چند سال اخیر این سازمان در عرصه بینالملل بسیار خوب درخشیده و پروژههای مشترک بینالمللی گستردهای در بخش زمینشناسی و اکتشافی، در دستور کار دارد و در حال حاضر با کشورهای عضو همکاریهای اقتصادی(اکو) و با برخی از کشورهای آفریقایی، آسیایی و آمریکایلاتین تفاهمنامههای همکاری دو جانبه امضا کرده است.
