فعالیتهای صورت گرفته در سازمان نظام مهندسی معدن

مصاحبه با دکتر خاکزاد از اعضای سازمان نظام مهندسی معدن در رابطه با فعالیتهای صورت گرفته در سازمان نظام مهندسی معدن در زیر به آن اشاره می شود...

   1.سازمان نظام مهندسی معدن از چه سالی فعالیت خود را به صورت رسمی آغاز کرده است و انتخابات آن چگونه برگزار می شود ؟   در ماده 27 قانون معادن مصوب سال 1377‏‏ خواسته شده، سازمانی تحت عنوان سازمان نظام مهندسی معدن و زمین شناسی در کشور تشکیل شود. در همین راستا آیین نامه اجرایی برای سازمان نظام مهندسی معدن نوشته شده که متاسفانه کلمه زمین شناسی حذف شده و همین یکی از مشکلات زمین شناسان کشور شده است. بر اساس این آیین نامه اجرایی که در خرداد ماه 81 به تصویب رسیده است قرار شد سازمان نظام مهندسی معدن تشکیل شود و اصلاحات در این آیین نامه اجرایی بوجود آید که از آن جمله می توان به اضافه کردن نام زمین شناسی اشاره نمود. انتخابات دوره گذشته 3 سال قبل انجام شد چرا که هر دوره 3 ساله است و افرادی که انتخاب شدند برای مدت 3 سال فعالیت کردند، بنابراین منتخبین دوره قبل آخر سال 84 مسولیتشان به پایان می رسد و هیت مدیره های جدید از اول سال 85 مشغول به کار خواهند شد. هیت مدیره ها 3 سال قبل در 28 استان تشکیل شد اما با اضافه شدن استانها (تقسیم شدن استان خراسان به 3 استان) در سال 85، 30 سازمان نظام مهندسی خواهیم داشت. هیئت مدیره های استانی 5 نفر هستند وانتخاباتی که در پیش است برای انتخاب 5 نفر از اعضای هیت مدیره های استانی خواهد بود. تصور بنده بر این است که در این دوره به این دلیل که اعضا شناخت بهتری از منتخبین هیئت مدیره های قبل و کاندیداهای جدید دارند قطعا انتخابات بهتری خواهیم داشت.   2. عملکرد سازمان نظام مهندسی معدن را طی این چند سال چطور ارزیابی می کنید؟   به اعتقاد بنده عملکرد سازمان نظام مهندسی راضی کننده نبوده و با اطلاعاتی که بنده از بسیاری از اعضای استان تهران و شهرستانها دارم هیچ توقعی برآورده نشده است. علل این مورد را می توان در دو بحث عنوان کرد: یکی اینکه سازمان نظام مهندسی آیین نامه های اجرایی خود را در اختیار نداشته و این آیین نامه باید مدون می شد. دوم اینکه توقع وانتظاراتی که بسیاری از اعضاء داشتند، متاسفانه در آیین نامه اجرایی اصلی دیده نشده بود و حالا این مشکلات به تدریج پیدا شده و اعضاء خواستار این هستند که با حرفه های معدن و زمین شناسی منطقی تر برخورد شود.   بنابراین عملکرد سازمان در دوره اول بیشتر دوره سازماندهی بوده و بسیاری از آیین نامه هایی که باید عالیترین ارگان سازمان نظام مهندسی کشور به نام شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی تصویب می کرده، از نظر زمانی بسیار طولانی شده و اگر عملکرد این سازمان را با سازمانهای مهندسی مشابه مثل سازمان نظام مهندسی ساختمان یا کشاورزی مقایسه کنیم، عملکرد ما را باید ضعیف ارزیابی کرد.   3. جایگاه سازمان نظام مهندسی معدن در بخش معدن را چطور می بینید؟   جایگاه سازمان نظام مهندسی معدن در بخش معدن ضعیف بوده است. به اعتقاد من هیج تحول عمده ای در این 3 سال صورت نگرفته است. مثلا باید برای کلیه کارهای اکتشافی و استخراجی از طرف سازمان نظام مهندسی ناظرینی معرفی می شدند و اینها این حرفه را با آیین نامه و شرح وظایف و اختیارات خاصی عمل می کردند که به دلیل دیر آماده شدن این آیین نامه ها سازمان هیچ نقش عمده ای را در نظارت بر امور اکتشافی و استخراجی نداشته و روال همان روال 3 سال گذشته و قبل از تاسیس سازمان نظام مهندسی بوده است. به اعتقاد من باید آیین نامه هایی تهیه و اجرا می شد و برای بهبود این آیین نامه ها تلاش مجدد صورت می گرفت ولی به دلیل وسواس در تنظیم این آیین نامه ها کار طولانی شد و خیلی از هیئت مدیره های استانی خودشان تصمیم می گرفتند و بسیاری از کارها با سلیقه های محلی انجام می شد ولی به طور کلی عملکرد سازمان نظام مهندسی استانها به مراتب بهتر و مطلوب تر از استان تهران و شورای مرکزی بوده و یا به عبارتی شاید فعالیت آنها شورای مرکزی را به حرکت درآورده است. در اینجا جا دارد از سازمان نظام مهندسی استانها که قویتر از تهران یا شورای مرکزی عمل کردند تشکر کنم.   4. تعامل سازمانهای دولتی با سازمان نظام مهندسی به چه صورت است؟   در این دوره سازمانهای دولتی زیادی با سازمان نظام مهندسی معدن و زمین شناسی در ارتباط نبودند و تنها جایی که از نظر قانونی جایگاهی داشت و با سازمان همکاری می کرد وزارت صنایع و معادن و سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور بود. همچنین معاونت معدنی اسبق تلاش داشتند که با سازمان همکاری داشته باشند و جا دارد در اینجا از آقای دکتر سرقینی معاونت معدنی اسبق تشکر فراوان داشته باشم.   لازم به ذکر است اخیرا وزیر محترم وزارت صنایع و معادن جناب آقای دکتر طهماسبی از طریق بخشنامه ای به سازمانهای صنایع و معادن استانها، از آنها خواسته اند که همکاری مناسبی با سازمان نظام مهندسی معدن و زمین شناسی بوجود آید که در این رابطه از ایشان کمال تشکر را داریم. ضمنا معاونت معدنی جدید وزارت صنایع و معادن از طرف آقای وزیر مامور شدند تا همکاری مستقیم و مستمری را با سازمان نظام مهندسی داشته باشند. همچنین لازم به ذکر است سازمان زمین شناسی نقش ارزنده ای را در همکاری با سازمان نظام مهندسی داشته است. آنچه از دست سازمان زمین شناسی بر می آمده و ما از ایشان خواهش کرده بودیم به نحو مطلوب انجام داده اند. اما به دلیل محدودیت فکری و کار روی زمینه اکتشاف و استخراج معادن استفاده تخصصی که می توان از معدن به عمل آورد، انجام نشد. بنده شخصا از مهندس کره ای ریاست سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور به خاطر همکاریهایی که داشتند کمال تشکر را دارم.      5. رشته های تحصیلی مختلف چه درصدی از اعضای سازمان نظام مهندسی معدن و زمین شناسی را به خود اختصاص داده اند؟   در حال حاضر متخصصین رشته مهندسی استخراج معدن، اکتشاف معدن، رشته زمین شناسی، رشته نقشه برداری و رشته متالوژی استخراجی در این سازمان فعالیت دارند. البته فعالیت رشته نقشه برداری و رشته متالوژی استخراجی بسیار ضعیف است و تعداد اعضای این 2 رشته هم بسیار کم است.   متاسفانه آیین نامه اجرایی نظام مهندسی معدن به نحوی تنظیم شده است که امکان جذب همه زمین شناسان و همه متخصصین زمین شناسی و معدن را ندارد این آیین نامه طوری تنظیم شده است که فقط کسانیکه در ارتباط با استخراج و اکتشاف معدن هستند را در برمی گیرد و این نقطه ضعف بسیار بزرگی برای آیین نامه اجرای می باشد . شاید ما به طور کلی 30 هزار نفر فارغ التحصیل معدنی و ... داشته باشیم که یک سوم آنها در سازمان عضو شدند. به نظر می رسد که اگر اشکالات آیین نامه اجرای رفع شود، حدود 30 هزار نفر می توانند همکاری مستقیم و مستمر داشته باشند.   7. تفاوت برگزاری انتخابات امسال با دوره های گذشته در چیست؟   از نظر اجرایی و قانونی تفاوت عمده ای دیده نمی شود. چون باید همان قانون و آیین نامه اجرایی بصورت سراسری در 4 اسفند انجام شود. ولی این انتخابات فرصت مناسبی است برای کاندیداها تا خودشان را معرفی کند و تصور من بر این است که امسال انتخابات بهتری داشته باشیم چرا که افراد با عملکرد سازمان بیشتر آشنا هستند و قطعا این انتخابات فعالتر و جامع تر عمل خوهد کرد به شرطی که همه متخصصین معدن و زمین شناسی احساس مسولیت کنند و بصورت فعالانه در این انتخابات شرکت کنند. از همین جا من از منتخبین زمین شناسی تقاضا می کنم که برای اینکه نقش زمین شناسی تبلور پیدا کند، بصورت فعال و گسترده در انتخابات شرکت کنند.       8.آیا قانون نظام مهندسی معدن به نظر شما کامل است؟ آیا نباید تغییری در آن صورت گیرد؟   به اعتقاد من قانون نظام مهندسی معدن اشکالات زیادی دارد و البته این امر طبیعی است، چون هر آیین نامه اجرایی که برای اولین بار نوشته می شود اشکالاتی خواهد داشت و در حین اجرا اشکالات دیده می شود که این اشکالات در حال حاضر شناسایی شده و از طرف بسیاری از اعضاء عنوان شده است و حتما باید در آین نامه اجرایی سازمان نظام مهندسی تغییرات مناسبی صورت گیرد که از همه مهمتر اضافه کردن نام زمین شناسی به نام سازمان نظام مهندسی معدن است که برخلاف قانون حذف شده بود.      9.مشکلات بخش معدن به نظر شما چیست و چه راهکارهایی برای برطرف کردن مشکلات پیشنهاد می کنید؟   به اعتقاد من با اینکه حدود 3 هزار معدن در کشور داریم، ولی تعداد معادنمان که بصورت مهندسی و فنی اداره می شود، انگشت شمار هستند مثل معدن مس سرچشمه یا معادن آهن چغارت و چادر ملو و یا معدن سرب و روی انگوران. متاسفانه در بخش معدن ما اشکالات زیادی داریم و به هیچ وجه ضوابط علمی و فنی جدید رعایت نمی شود و بیساری از مواد معدنی به دلیل نداشتن استانداردهای مفید و مناسب و نظارتهای لازم و نداشتن آیین نامه اجرایی و دستور العملهای مناسب در حال از بین رفتن هستند. از نظر تکنولوژی روز بسیار عقب هستیم و متاسفانه اغلب متخصصین ما با تکنولوژی های نو آشنا نیستند، همچنین در امر اجرای پروژه های اکتشافی به دلیل نبودن آموزش لازم در امر اکتشاف مواد معدنی در این زمینه تلاشی صورت نگرفته، اکتشافات بصورت ناقص انجام می شود و دوباره کاریهای فراوانی انجام می گیرد که این مساله هزینه و زمان بیشتری را می طلبد.

.به عنوان آخرین سوال بفرمایید برآورد شما از نقش پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور در عرصه اطلاع رسانی کشور چیست؟   پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور یکی از نیازهای ضروری و ملی کشور است و چون اطلاعات این پایگاه فقط قابل استفاده معدن و زمین شناسی نیست و تمام ارگانها می توانند از آن استفاده کنند، باید هر چه بیشتر تقویت شود به گونه ای که مهندسین مشاور در رشته های مختلف برای پروژه های عمرانی به راحتی بتوانند از پایگاه استفاده کنند. این اولین پایگاه داده ها یی است که در منطقه داریم و این جای خوشبختی است. وزارت صنایع باید بودجه بیشتری در اختیار پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور قرا دهد تا هر چه بیشتر تقویت شود و مراکز تحقیقاتی ما به خوبی از این اطلاعات به عنوان مرجع قوی استفاده کنند.