هدف‌گیری برای استفاده مطلوب‌تر از ذخایر معدنی و بررسی مسائل دریاچه ارومیه

نشست تخصصی نقشه راه علوم‌زمین و توسعه معدنی استان آذربایجان غربی با حضور رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور...

نشست تخصصی نقشه راه علوم‌زمین و توسعه معدنی استان آذربایجان غربی با حضور رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استاندار آذربایجان‌غربی و جمعی از مدیران و مسئولان استانی در سالن اجتماعات ساختمان شماره دو استانداری با هدف ارائه راهکارهای مناسب برای استفاده هرچه مطلوب‌تر از ذخایر معدنی استان و بررسی مسائل پیرامون دریاچه ارومیه برگزار شد.

استفاده از ظرفیت اشتغال و درآمدزایی معادن آذربایجان‌غربی

به گزارش روابط‌عمومی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استانداری آذربایجان‌غربی در این نشست تخصصی با اشاره به ظرفیت غنی و پتانسیل‌های نهفته در دل خاک این استان گفت: امیدواریم با همکاری و کمک همه‌ افراد کارشناس و خبره در شناسایی، اکتشاف و بهره‌برداری از ذخایر معدنی استان آذربایجان غربی قدم برداریم و به سمت رونق اقتصادی حرکت کنیم.

صفرزاده با تاکید بر لزوم استفاده صحیح از ذخایر معدنی استان افزود: اگر ما بتوانیم این ذخایر معدنی موجود در استان را به درستی و به شکلی صحیح مدیریت و فرآوری کنیم، می‌توانیم بزرگ‌ترین معضل کشور و استان را که همان بیکاری است، حل کنیم.

وی ادامه داد: ایجاد اشتغال، فعال شدن چرخ‌های صنعت، تولید، رونق اقتصادی و خروج از رکود در استان در سایه شناسایی معادن و استفاده درست از معادن استان امکان‌پذیر خواهد بود.

این مقام مسئول با اشاره به گسترش علوم زمین‌شناسی و ایجاد رشته‌های تخصصی مرتبط با آن در دانشگاه‌های کشور افزود: تربیت متخصصان در رشته‌های مرتبط با صنایع معدنی می‌تواند موجب ارتقای سطح کیفی تولیدات و بهره‌گیری بهینه از ظرفیت‌های معدنی موجود در استان شود.

معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استاندار آذربایجان‌غربی تصریح کرد: ایجاد زمینه اشتغالزایی در استان نیازمند بهره‌برداری مطلوب از ذخایر استانی است.

به این منظور تربیت نیروهای متخصص در رشته‌های مرتبط با صنایع معدنی و به‌کارگیری آنها در این زمینه می‌تواند امکان بهره‌برداری مطلوب از ذخایر و معادن استان را فراهم کند.

امضای تفاهم‌نامه مطالعه دریاچه ارومیه و پتانسیل‌های معدنی آذربایجان غربی

در همین زمینه، تفاهم‌نامه مطالعه و بررسی پتانسیل‌های معدنی آذربایجان غربی و دریاچه ارومیه با هدف پیشبرد و تقویت پژوهش‌های زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی استان، توسعه ارتباطات علمی، پژوهشی و آموزشی، تبادل اطلاعات فنی، هم‌افزایی ظرفیت‌های علمی و تقویت مناسبات اجرایی و رفع چالش‌های علمی و پژوهشی در دیدار رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور با استاندار آذربایجان غربی به امضای دو طرف رسیده است.

استاندار آذربایجان‌غربی در مراسم امضای این تفاهم‌نامه با تاکید بر لزوم انجام مطالعات در خصوص ظرفیت‌های معدنی و همچنین پتانسیل‌های اقتصادی دریاچه ارومیه گفت: متاسفانه مطالعات کافی در باره پتانسیل‌ها و امکانات استان در حوزه‌های مختلف به ویژه فعالیت‌های معدنی انجام نگرفته و امیدواریم با امضای تفاهم‌نامه دوجانبه استانداری و سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور به نتایج خوبی در این زمینه برسیم.

قربانعلی سعادت ادامه داد: باید با تکمیل چرخه اکتشاف، استخراج و فرآوری از خام فروشی سنگ‌ها و مواد معدنی استان جلوگیری کنیم که تحقق این امر نیازمند انجام مطالعات کافی و جذب سرمایه‌گذاری در صنایع معدنی استان است.

استاندار آذربایجان غربی همچنین بر لزوم سرمایه‌گذاری صنعتی در زمینه استحصال و بهره‌برداری از نمک دریاچه ارومیه تاکید کرد و افزود: در کنار اجرای طرح‌ها و برنامه‌های احیای دریاچه ارومیه باید از ظرفیت و پتانسیل‌های اقتصادی آن نیز در جهت رونق اقتصادی و اشتغالزایی استفاده شود که افتتاح کارخانه کلر در شهرک صنعتی شماره 3 ارومیه از جمله اقدامات مفید در این خصوص است.

تهیه پیش‌نویس اولیه طرح نقشه راه معدنی استان‌ها

همچنین معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در این جلسه به پیش‌نویس اولیه طرح نقشه راه معدنی استان‌ها اشاره کرد و افزود: در این طرح که فراتر از حوزه معدن مطالعه شده به بخش آب، انرژی و کشاورزی در توسعه کشور نیز توجه شده و قرار است به زودی پس از تایید وزیر صنعت، معدن و تجارت، نهایی  به بهره‌برداری شود.

محمدتقی کره‌ای، به بیان سیاست‌های سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور پرداخت و مراحل اولیه اکتشاف مانند پی‌جویی و شناسایی را به عنوان وظایف حاکمیتی دولت یاد کرد و از واگذاری مطالعات نیمه‌تفصیلی اکتشاف به تعاونی‌ها و بخش خصوصی خبر داد.

رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، آذربایجان‌غربی را از استان‌های دارای پتانسیل‌های معدنی غنی و منحصربه‌فرد عنوان و بر ضرورت توجه بیشتر برای استفاده بهینه از این ظرفیت‌ها تاکید کرد.

وی، با اشاره به این‌که ایران در زمینه مواد معدنی در رتبه پانزدهم در جهان و اول خاورمیانه را دارد، گفت: ایران 11 معدن در مقیاس جهانی(نظیر سنگان، سونگون، طلای ساریگونی، چغارت‌و...) دارد اما برخی اتفاقات سبب شده تا نتوانیم به اندازه ذخایر، تولید داشته باشیم.

نقشه راه، سرعت پیشرفت فعالیت‌ها را ده برابر می‌کند

معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت در ادامه با بیان این‌که بخشی‌گری و نبودن برنامه طولانی مدت باعث نرسیدن به نقطه مطلوب در بخش معدن است، گفت: دولت امکاناتی در اختیار ما گذاشته که تا 3سال آینده کل مساحت کشور را زیر مطالعات پوششی خواهیم برد.

وی افزود: بر همین اساس، در سال‌های گذشته از نظر سخت‌افزاری با مشکل مواجه بودیم که با حمایت‌های دولت اکیپ هوایی ما از یک گروه به شش گروه هوایی افزایش یافته است.

کره‌ای با بیان این‌که در حال حاضر کشور از نظر کلاس جهانی معادن بین 10 کشور برتر دنیاست، تصریح کرد: معایبی در قسمت‌هایی از پروژه‌ها وجود دارد که می‌توان به عمق حفاری‌ها اشاره کرد که در کشورهای توسعه‌یافته این حفاری‌ها چندین برابر است.

معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت یادآور شد: در بخش صنعت و معدن باید به همه قسمت‌ها توجه کافی داشته باشیم، درحالی در چندین سال اخیر بیشتر در بخش اکتشافات متمرکز بوده‌ایم.

وی ضمن درخواست همکاری از همه مسئولان استانی برای تبیین یک نقشه راه جامع و کامل، در خصوص تبیین نقشه راه گفت: با تجربیاتی که در کشورهای دیگر و ایران داشته‌ام با تدوین نهایی نقشه، سرعت پیشرفت کارها 10برابر خواهد شد.

رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور با بیان این‌که این نشست اولین نشست تخصصی نقشه راه علوم‌زمین و توسعه معدنی کشور است، تصریح کرد: انتظار می‌رود تا سه ماه آینده با کمک استادان، صاحبنظران و اندیشمندان این رشته، به نتیجه مطلوب و جامع برسیم.

آمادگی کامل آذربایجان‌غربی برای اجرای طرح کاداستر معدنی

همچنین رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربایجان غربی نیز در این جلسه وجود 470 معدن دارای پروانه بهره‌برداری و میزان بالای ذخایر و تنوع مواد معدنی را از مزیت‌ها و پتانسیل‌های معدنی استان برشمرد و گفت: ساماندهی و به‌روزرسانی 3800 محدوده معدنی استان در سامانه اطلاع‌رسانی محدوده‌های معدنی آذربایجان غربی و واگذاری دو پهنه معدنی استان به مساحت 7200 کیلومتر مربع جهت مطالعه، اکتشاف و استخراج مواد معدنی باارزش از طریق فراخوان عمومی از اقدامات این سازمان طی چند ماه اخیر در بخش معدن است.

محمدصادق اسکندری در ادامه از آمادگی این استان برای پیاده‌سازی سیستم کاداستر معدنی خبر داد و گفت: طی 5 ماه گذشته با حذف ترسیم نقشه‌های محدوده‌های معدنی به صورت دستی و ساماندهی و به‌روزرسانی محدوده‌های معدنی استان، زمینه لازم برای پیاده‌سازی سامانه کاداستر معادن در استان فراهم شده است.

وی با بیان این‌که این استان دارای 450 تا 470 واحد معدنی در حال بهره‌برداری و یا در آستانه بهره‌برداری است، گفت: کل واحدهای دارای پروانه اکتشاف نیز 250 تا 270 واحد است که مرتب در حال تغییر است.

رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربایجان غربی گفت: این استان جزو پنج استان برتر کشور در ذخایر و تنوع ذخایر معدنی بوده ولی از نظر کاری اقدامات چندانی در این حوزه صورت نگرفته است.

اسکندری اظهار کرد: هم اکنون سهم ارزش افزوده بخش معدن از کل سهم ارزش افزوده استان کمتر از یک درصد است که این رقم در کل کشور 16.9 درصد است و ما نیازمند توجه بیشتر به این بخش هستیم.

وی با بیان این‌که آذربایجان‌غربی آمادگی کاملی برای اجرای طرح کاداستر معدنی را دارد، افزود: تمامی اقدامات در حوزه معادن استان و همه درخواست‌های رسیده به این سازمان در اسرع وقت پاسخگویی می‌شود و تمام کارها در آذربایجان‌غربی در این حوزه به صورت نرم‌افزاری صورت می‌گیرد.

در این جلسه همچنین در خصوص دلایل خشکی دریاچه ارومیه، وضعیت موجود این دریاچه و همچنین مطالعات پژوهشی انجام شده برای نجات این دریاچه از وضعیت بحرانی، گزارش‌هایی از سوی کارشناسان سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور ارائه شد.

املاح موجود در دریاچه ارومیه منحصر به فرد است

همچنین مدیر برنامه‌ریزی، فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور با بیان این‌که میزان املاح موجود در دریاچه ارومیه در جهان منحصر به فرد است، گفت: این املاح به ویژه منیزیم و پتاسیم از املاحی هستند که به میزان وفور در نمک دریاچه ارومیه وجود دارد.

به گفته راضیه لک، منیزیم موجود در نمک دریاچه ارومیه 50 گرم در لیتر بوده که بعد از استحصال با 120 گرم در لیتر با خلوص 95 درصد می‌توان آن را تولید کرد و از شورابه دریاچه ارومیه می‌توان با روش‌های شناخته شده 7.5 میلیون تن منیزیوم تولید کرد.

وی گفت: هم اکنون منیزیم دریاچه ارومیه وارد نمک شده و در نمک ترسیب کرده و این عمل نمک‌های سطحی دریاچه را نیز تبدیل به نمک‌هایی اقتصادی کرده است.

این کارشناس با اشاره به وضعیت کنونی دریاچه ارومیه افزود: هم اکنون دریاچه ارومیه با هفت متر کاهش سطح مواجه بوده و رسوب از لایه‌های پایینی از مواردی است که این زیست بوم ارزشمند با آن مواجه است.

مدیر برنامه‌ریزی، فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور گفت: مسائلی از جمله میانگذر دریاچه ارومیه، کاهش بارندگی‌ها و اقلیم، کشاورزی، احتمال وجود گسل در لایه‌های زیرین که گفته می‌شد در خشک شدن دریاچه ارومیه تاثیر داشتند مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

لک افزود: در یک بررسی مشخص شده که اثر اقلیم بر وضعیت دریاچه ارومیه بسیار کم بوده و با یک بررسی در آمار 55 سال گذشته متوجه شدیم که بارندگی‌ها نیز تاثیر جدی بر دریاچه نداشته‌اند و تقصیر بشر و عوامل انسانی بوده که دریاچه ارومیه خشک شده است.

وی با اشاره به نمونه‌گیری‌های حاصل از کف دریاچه ارومیه ادامه داد: در 13 هزار سال گذشته بدنه اصلی دریاچه ارومیه هرگز خشک نشده هر چند که دمای هوای منطقه در دوران مورد بررسی حتی دو درجه گرمتر از دمای فعلی بوده است.

این کارشناس گفت: درباره احتمال فرار آب از گسل‌ها نیز بررسی‌هایی انجام شد و مشخص شد که چنین چیزی ممکن نبوده و ثابت شد که فقط میزان آب ورودی به دریاچه کاهش یافته و علت مهم خشکی، همین امر بوده است.

دکتر لک با اشاره به طرح میانگذر دریاچه ارومیه و تاثیر آن بر خشک شدن دریاچه اضافه کرد: این امر سرعت رسوب‌گذاری را صد برابر افزایش داده به طوری که در کشور امارات این موضوع و تاثیر یک میانگذر بر روی قسمتی از دریا به وضوح آشکار است و دولت امارات برای تسخیر خلیج‌فارس از این روش (ایجاد میانگذر در لبه‌های ساحلی) استفاده کرد.

مدیر برنامه‌ریزی، فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور گفت: دریاچه ارومیه هرگز به شرایط اولیه خود باز نمی‌گردد چون عمق از دست رفته غیرقابل بازگشت است و سرعت تبخیر نیز بالاست.

وی با اشاره به وضعیت فعلی دریاچه اضافه کرد: طبق آخرین اندازه‌گیری انجام شده از عمق دریاچه ارومیه در بهمن ماه 92 عمق این دریاچه دو متر و 20 سانتیمتر در بیشترین عمق بوده است.

این کارشناس با بیان این‌که در این دریاچه رسوب‌گذاری و تبخیر بسیار بالاست، هشدار داد: اگر اقدامات اساسی صورت نگیرد تا سال 94 خشک می‌شود و تنها دو سه ناحیه از آن باقی می‌ماند.

گفتنی‌ست، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌‌معدنی کشور و همراهان وی به منظور شرکت در نشست تخصصی نقشه راه علوم‌زمین و توسعه معدنی استان آذربایجان‌غربی که  با حضور 130 نفر از مدیران و کارشناسان حوزه صنعت و معدن و اقتصاد استان در ارومیه برگزار شد، به ارومیه سفر کرده است.

گفتنی ا‌ست، آذربایجان‌غربی از استان‌های دارای ذخایر غنی در بخش معادن است که 80 درصد تولیدات معدنی استان به صورت خام خارج می‌شود.