به بهانه روز جهانی بیابان زدایی؛ تحلیلی بر طرح بارورسازی ابرها در خراسان جنوبی
ایسنا/خراسان جنوبی بارورسازی ابرها، پروژه مهمی است که طی سال گذشته در خراسان جنوبی کلید خورد؛ همان امری که در فرود خشکسالی نیاز است.
خشکسالی و کمبود بارندگی؛ تراژدی ۲۲ ساله دیار خراسان جنوبی است. حدود دو دهه است که ابرها کمتر به آسمان خراسان جنوبی سر میزنند و همین امر باعث کاهش منابع آب زیرزمینی و در نتیجه رونق نداشتن کشاورزی و دامداری شده است.
هرچند در این سالها تدابیر مختلفی برای فرار از این خشکسالی و بی حاصلی محصولات کشاورزی دیده شده، اما طرحهای تحقیقاتی مهمی چون انتقال آب از خلیج فارس و بارورسازی ابرها نیز مورد توجه مسئولان قرار گرفته و اکنون خراسان جنوبی در این زمینه حرفی برای گفتن دارد. مطالعات این نمونه طرحها با استفاده از توان دانشگاهی زمینه دوری از خشکسالی را فراهم خواهد آورد که عملیاتی شدن این طرحهای کلان و ابر پروژه نیاز به مطالعه و منابع اعتباری کلانی نیز داشت.
مجید علی آبادی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند در خصوص پژوهش انجام شده در خصوص بارورسازی ابرها گفت: باید به این نکته مهم توجه داشت که باروری موفقیت آمیز ابرها با یدید نقره به دلیل محدودیتهای علمی و فنی تنها در ماههای سرد سال (آبان ماه تا اسفنده ماه) قابل اجراست و در سایر ماههای سال امکان بهره برداری از ایستگاهها و اجرای عملیات باروری فراهم نبوده و نمیتوان انتظار افزایش بارندگیها را داشت.
وی تصریح کرد: امروز این افتخار را داریم که شهر بیرجند، با اجرای طرح ایستگاه هوشمند زمینی بارورسازی ابرها در کشور به عنوان قطب علمی باروری ابرها در کشور شناخته میشود و در راستای مطالبات مقام معظم رهبری از شرکتهای دانش بنیان گام بر میدارد.
توانی برای تحقیقات و فرار از خشکسالی
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند با اشاره به بهره برداری از اولین ایستگاه هوشمند زمینی بارورسازی ابرها در کشور به همت بسیج علم و فناوری استان و مشارکت دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند، گفت: این ایستگاه که در ارتفاع ۲۱۰۰ متری از سطح دریا و در ارتفاعات رشته کوههای باقران در خراسان جنوبی واقع شده است، مجهز به دو نوع ژنراتور سوخت مایع و سوخت جامد با کارایی بالاست.
علی آبادی افزود: بارورسازی زمینی ابرها یکی از روشهای متداول در زمینه تعدیل آب و هواست که نسبت به عملیات هوایی دارای مزایایی همچون سهولت اجرا، کارایی بالا و صرفه اقتصادی بالاست.
وی با بیان اینکه دادههای محیطی از جمله سرعت باد و میزان پوشش ابر، دما و رطوبت اندازه گیری و به مرکز کنترل ارسال میشود، ادامه داد: پس از تحلیل و پردازش اطلاعات، ژنراتورهای زمینی به کمک هوش مصنوعی فعال شده و عملیات بارورسازی ابرها آغاز میشود.
علی آبادی با بیان اینکه ژنراتورهای نصب شده در این ایستگاه که از بالاترین سطح فناوری روز دنیا هستند با فناوری کاملا بومی و با دانش فنی شرکت دانش بنیان نوین تجهیز دانش فضا فجر طراحی و تولید شده است، اظهار کرد: شرکت «دانش فضا فجر» اولین و تنها شرکت دانش بنیان تخصصی در حوزه تولید مواد ویژه بارورسازی ابرها در کشور و مستقر در مرکز رشد دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند است.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند با بیان اینکه این شرکت دارای تاییدیه بین المللی از رصدخانه مرکزی آب و هوای روسیه CAO است، ادامه داد: محصولات این شرکت از سال ۹۶ تاکنون در عملیات هوایی بارورسازی ابرها در تمام کشور با موفقیت مورد استفاده قرار گرفته است.
این پژوهشگر فعال در زمینه بارورسازی ابرها بیان کرد: ژنراتورها قادر به تولید هزاران میلیارد هسته باران زا در ابعاد نانو در هر ساعت هستند که میتوانند میزان بارندگی را در شعاع ۱۰ کیلومتری ایستگاه به میزان ۱۵ تا ۲۵ درصد افزایش دهند.
علی آبادی با بیان اینکه موادی بر پایه یُدید نقره را برای بارورسازی ابرها به تولید رساندیم، اظهار کرد: زمانی که این ماده به داخل ابر تزریق میشود، مولکولهای آبی که در داخل ابر وجود دارند، با این تصور که این کریستالهای یدید نقره، همان کریستالهای یخ هستند، بر سطح آن مینشینند و باعث میشود که هسته یخی رشد کند تا به وزنی برسد که بتواند از ابر به سمت زمین سقوط کند.
