فوران «تونگا» ممکن است لایه اوزون را تضعیف کند

تهران - ایرنا - محققان می‌گویند که فوران زمستان گذشته آتش‌فشان زیردریایی «تونگا» موجب وارد شدن حجم زیادی از بخار آب به لایه‌ای از اتمسفر زمین شده که می‌تواند موجب تشدید گرمایش زمین و حتی آسیب به لایه اوزون شود.

به گزارش ایرنا به نقل از «لایو ساینس»، یک مطالعه تحقیقی جدید حاکی است، زمانی که یک آتش‌فشان زیردریا در «تونگا» ماه ژانویه (دی ماه پارسال) فوران کرد، علاوه بر خاکستر و گازهای آتش‌فشانی همچنین حجم زیادی از بخار آب به میزان ۵۸ هزار استخر سایز المپیک وارد جو زمین کرد.

این بخار آب ممکن است در نهایت به ویرانگرترین بخش از فوران آتش‌فشان تبدیل شود؛ زیرا بطور بالقوه می‌تواند گرمایش زمین را بدتر کرده و لایه اوزون را تخلیه کند.

آتشفشان زیردریا در جزیره تونگاتاپا مهم ترین جزیره تونگا جمعه و شنبه ۲۴ و ۲۵ دی ماه سال گذشته فوران کرد و خسارات شدیدی را موجب شد. 

در این فوران نیرویی در حدود ۱۰۰ هزار برابر بمب اتمی منفجر شده در هیروشیما ژاپن آزاد شد و بر اثر آن موجی از فشار خارج شد که چندین بار دور دنیا چرخید و همچنین حجم زیادی از خاکستر، دی اکسید گوگرد و بخار تا ارتفاع ۳۰ مایلی بالا رفت. افشانه‌هایی شامل دی‌اکسید گوگرد ناشی از این فوران آتشفشانی در سرتاسر جهان منتشر شده است.

پژوهشگران در کار تحقیقی جدید با استفاده از داده‌های گرداوری شده توسط ماهواره Aura سازمان فضایی «ناسا» میزان آب منتشر شده در «استراتوسفر» دومین لایه در جو  زمین را اندازه گیری کردند. نتایج نشان داد که ۱۴۶ هزار تن بخار آب وارد استراتوسفر شده و به حداکثر ارتفاع ۵۳ کیلومتر رسیده است.

این بیشترین ارتفاع تزریق آب به لایه استراتوسفر زمین از زمان شروع به کار اندازه‌گیری توسط ماهواره‌ها تا الان است.

برآوردهای اولیه حاکی بود که فوران آتش‌فشان زیردریایی تونگا تاثیر کمی بر  آب و هوای زمین خواهد داشت؛ زیرا تنها میزان نسبتا پایین انتشار خاکستر و گاز از جمله دی‌اکسید گوگرد را در نظر گرفته بود و بخار آب اضافی وارد شده به جو را در نظر نگرفته بود.

اما محققان هشدار داده‌اند که این آب اضافی وارد شده به جو زمین می‌تواند تاثیر تابشی (radiating ) داشته و همانند گازهای گلخانه‌ای موجب گرم‌تر شدن زمین شود. از این منظر، فوران آتش‌فشان تونگا احتمالا مورد فورانی خواهد بود که بجای سرد کردن زمین موجب تاثیرات گرمایشی خواهد شد.

محققان همچنین خاطرنشان کردند که این افزایش شدید بخار آب می‌تواند میزان اوزون در لایه استراتوسفر را کاهش دهد و از این طریق موجب تضعیف لایه اوزون شود که از حیات روی زمین در برابر اشعه فرابنفش محافظت می‌کند.

با این حال دانشمندان می‌گویند که پیش‌بینی دقیق تاثیرات آب و هوایی فوران تونگا هنوز زود است و باید همچنان به رصد و نظارت بر گازهای آتشفشانی ناشی از این فوران ادامه داد.

https://irna.ir/xjK9DL

۱۴ مرداد ۱۴۰۱

کد خبر: 84843242