گفتوگو با مهندس ایرج نوایی
مهندس ایرج نوایی یکی از تلاشگران عرصه معدن کشور است که دست در دست زمین مهربان خدا گذاشته و شاید بیش از ما به اسرار خداوندی خدا در زمین پی برده است. همین موضوع باعث شد برای دیدار و گفتوگو با ایشان شتاب بیشتری یابم و زمانی که ایشان سخن میگفت، انگار که همه سئوالاتم را در ذهن داشته باشد، صریح و یکبهیک به همه پرسشهایم که روی کاغذ بود، پاسخ گفت. آنقدر دقیق که جای هیچ سئوالی را برای پرسیدن باقی نگذاشت. ایشان جزو اولین پیشگامان و متولیان تاسیس مدیریت ژئومتیکس و گروه دورسنجی در سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور و همچنین پایگاه ملی دادههای علومزمین کشور است که همواره این افتخارات فراموشناشدنی را همیشه با خود به همراه خواهد دارد. امروز مقابل وی نشستهام و درباره زمین، زمینشناسی، سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور و هر چیز دیگر که با زمین رابطه دارد، نظرش را جویا میشوم که گمان میبرم مروری بر این دستمایه خالی از لطف نباشد.
گفتوگو مرضیه کاظمی
ابتدا خودتان را برای خوانندگان معرفی کنید و از شروع فعالیتهای علمی و تخصصی تان تا امروز برایمان بگویید؟
سال 1315در تهران خیابان ری متولد شدم. دوره دبستان را در دبستان تدین گذراندم. از دبیرستان هدف، دیپلم گرفتم، سپس در کنکور شرکت کردم و در رشتههای زمینشناسی ، کشاورزی و دندانپزشکی پذیرفته شدم. نظر به علاقهای که از کودکی به طبیعت داشتم، رشته زمینشناسی در دانشگاه تهران را انتخاب کردم و سال 1342 لیسانس گرفتم و به مدت 4 سال در آزمایشگاه مکانیک خاک که آن زمان زیرمجموعه سازمان برنامه و بودجه بود و حالا از نهادهای وزارت راهو ترابری است فعالیت کردم. کار در آن مجموعه ناسازگار باروحیهام بود و مرا راضی نمیکرد. با توجه به اینکه در دوره تحصیل دانشگاهی افتخار شاگردی مرحوم مهندس نصرااله خادم بنیانگذار سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور را داشتم. روزی به دیدارشان در سازمان آمدم و ایشان از وضعیت کارم پرسش کرد . پس از مشاهده نارضایتی من، پیشنهاد کرد به سازمان بیایم. ایشان بلافاصله من را به دکتر یوان اشتوکلین که آن زمان کارشناس سازمان ملل و رئیس قسمت زمینشناسی بود، برای مصاحبه معرفی کردند که پذیرفته شدم و از آزمایشگاه مکانیک خاک به سازمان منتقل شدم. در آن زمان با توجه به علاقهام به طبیعت عضو فدراسیون کوهنوردی کشور بودم و به بسیاری از قلههای ایران از جمله چهار بار به قله دماوند صعود کرده بودم و از دیوارههای معروف ایران از جمله دیواره علمکوه بالا رفته بودم. بنابراین کار در سازمان برایم واقعا" رویایی و همان چیزی بود که سالها آرزویش را داشتم. نخستین کار من در سازمان به عنوان کارشناس زمینشناس، همکاری در تهیه نقشه زمینشناسی چهارگوش ماکو با دکتر علوی نائینی و دکتر بلورچی بود. آخرین فعالیت صحرایی نیز تهیه و نظارت علمی ورقههای یکصد هزارم حاشیه شمال باختری زون زاگرس و هممرز با نقشههای شرکت ملی نفت ایران و نیز تهیه نقشه زمینشناسی مهندسی تونل سوم کوهرنگ به درازای 23.5 کیلومتر همراه با مهندس خانناظر بود . این پروژه یکی از بزرگترین سازههای آبی جهان است که وسیله مهندسان ایرانی در حال ساخت و نزدیک به اتمام است، که یکی از افتخارات ملی ما است. سال 1357 با استفاده از بورس دولت فرانسه و موافقت سازمان برای دوره دکتری متالورژی- زمینشناسی کاربردی در دانشگاه گرنوبل عازم فرانسه شدم در مدت یکسالونیم موفق به گذراندن واحدهای درسی و اخذ درجه (DEA) شدم که قبلا" معادل دکتری بود و اکنون بهعنوان فوق لیسانس ارزشیابی میشود. هنگامی که سرگرم کاریهای مربوط به تز دکتری شدم، انقلاب اسلامی پیروز و دولت موقت تشکیل شده بود. دولت به همه سازمان ها دستور داده بود که تمامی کارکنان بورسیه خارج از کشور به ایران برگردند، لذا کار تزم را نیمهکاره رها کردم و به ایران بازگشتم. در حال حاضر نیز پس از بازنشستگی با همکاری عدهای از همکاران قدیمی در یک شرکت مشاور گرد هم آمدهایم و باز در خدمت علوم زمین کشورم هستم. پس از تشکیل کانون بازنشستگان سازمان، همکاران بازنشسته من را به عضویت هیات مدیره و مدیرعامل کانون برگزیدند که امیدوارم این سعادت را داشته باشم که بتوانم برای آنها خدمتی هرچند کوچک انجام دهم.
در خصوص راهاندازی گروه دورسنجی و پایگاه ملی دادههای علوم زمین که شما نیز از متولیان آنها بودهاید، توضیحات بیشتری را ارائه کنید؟
بنیان گروه دورسنجی در حقیقت پیش از انقلاب و اوایل سال 1357 گذاشته شد. آن زمان پوشش کاملی از تصاویر سنجنده MSS ماهواره لندست یک آمریکا از کشور بهصورت چاپ کاغذی به مقیاس یکمیلیونیم و یک پانصدهزارم سیاه و سفید، سپس یک پوشش چهارباندی بهصورت فیلم از طریق بخش فرهنگی پیمان مرکزی در اختیار سازمان قرار گرفت. برای دیدن و ساخت تصاویر رنگی مجازی با مقیاس تقریبی یک پانصد هزارم با بهرهگیری از فیلمها که در 7 باند با طول موجهای مختلف گرفته شده بود، سازمان به خرید 2 دستگاه Color Addetiv Viewer اقدام کرد.این مجموعه که اینجانب همراه با 3 نفر کارشناس جوان آن را راه اندازی کردیم، نطفه تشکیل گروه دورسنجی در دل مدیریت زمینشناسی منطقهای آن زمان شد، البته این مجموعه فقط برای آشنایی با ماهوارههای منابع طبیعی و مبانی دانش دورسنجی بود.
اواخر سال 1355 برای گذراندن یک دوره تخصصی دورسنجی در مرکز آموزشهای دورسنجی وابسته به سازمان زمینشناسی آمریکا حدود 4ماه به آمریکا رفتم. در آن زمان هنوز اطلاعات رقومی ماهواره در اختیار همه نبود و فقط ارتش آمریکا برای مقاصد نظامی از آن استفاده میکرد و بهطور عمده دادههای ماهوارهای بهصورت چاپ کاغذی در اختیار کابران منابع طبیعی بود که کاربرد چندانی نداشت. گروه دورسنجی بهصورت امروزی را که تحت عنوان یک واحد مستقل در سال 1364 با همکاری صمیمانه خانم مهدیزاده و با مشقتهای بسیار پایهگذاری کردم. متاسفانه مدیریت آن زمان سازمان به دلیل ناآشنایی با فناوری دورسنجی به راحتی برای سرمایهگذاری در این زمینه موافقت نمیکردند، زیرا نمیدانستند عاقبت کار چه خواهد شد. با تلاش ومباحث زیاد در نهایت کار به انجام رسید. اولین کار گروه دورسنجی برای شرکت ملی مس ایران و در بخشی از نوار ولکانیکی ارومیه - دختر برای شناسایی نواحی آلتره با پتانسیل مس پورفیری بود که نیتجه آن خیلی خوب و 70 درصد مناطق شناسایی شده در بازدیدهای زمینی مورد تأیید قرار گرفت. از دل این پروژه، چند مقاله علمی نیز نوشتیم که یکی از آنها در کنفرانس آسیایی دورسنجی سنجش در شهر بنگلور هند ارائه شد که عنوان بهترین مقاله کنفرانس را دریافت کرد. از سال 1376 که آقای مهندس کرهای به ریاست سازمان منسوب شدند، سپس با واگذاری طرح (اکتشاف مواد معدنی با استفاده از دادههای ماهوارهای و ژئوفیزیک هوایی) -که به طرح ماهواره شناخته میشود- از وزارت معادن و فلزات وقت به سازمان، در زمینه استفاده از فناوریهای نوین در مطالعات زمینشناسی و اکتشافات معدنی در کشور تحولی عظیم و جهشی بسیار بلندی اتفاق افتاد. دلیل آن هم اولا" آشنایی و اعتقاد مدیریت سازمان به فناوری نوین و ثانیا" ایجاد انگیزه بین کارشناسان و به ویژه جوانان سازمان بود.
سال 77 مدیریت ژئومتیکس سازمان را با پشتیبانی بیدریغ ریاست سازمان بنا نهادم. این مدیریت شامل 4 گروه بود. غیر از گروه کارتوگرافی ، کارشناسان بقیه گروهها همه جوانانی تازه فارغالتحصیل شده و همه شاداب، با نشاط و پرانرژی بودند. این مدیریت در اندک مدتی (حدود 3 سال) به چنان رشدی دست یافت که هر بازدیدکنندهای چه از داخل کشور و چه خارجی از این همه پیشرفت تعجب میکرد و حالا هیچچیزی از کشورهای صاحب این فناوری یعنی آمریکا، کانادا، فرانسه و استرالیا کم نداریم. من وقتی گذشته را با حالا مقایسه میکنم واقعا" احساس غرور میکنم، هرچند زحمتهای زیادی کشیدم ولی وقتی عظمت این مدیریت را میبینم واقعا" مزد خودم را گرفتهام.
اما پایگاه ملی دادههای علوم زمین کشور، سومین و آخرین افتخار من در سازمان بود. سال 1378 که شرکتهایی از انگلستان، کانادا، استرالیا برای سرمایهگذاری در زمینه معدن به ایران آمدند و اطلاعاتی از جمله نقشههای زمینشناسی، گزارشهای ژئوشیمی و اکتشافات معدنی را بهصورت رقومی نیاز داشتند. متاسفانه بسیاری از فعالیتهای انجام شده پیشین بهدلیل سیستم غلط بایگانی یا در کتابخانه پیدا نشد یا بهصورت ناقص وجود داشت. این در حالی بود که برای تهیه آن مدارک میلیاردها ریال بودجه هزینه شده بود. مدیریت سازمان برای گردآوری، حفظ و نگهداری آنچه موجود بود، به فکر تشکیل بانک اطلاعات علوم زمین در مجموعه مدیریت ژئومتیکس افتاد که نخستین گام پس از بررسیهای مقدماتی اواخر سال 79 برداشته شد. پس از آغاز کار، به این نتیجه رسیدیم که کار آنقدر بزرگ است که طرح مستقلی را میطلبد. لذا بصورت پروژه ای تعریف و برای اجرا به بیرون از سازمان منتقل شد.آقای مهندس کرهای به من اجازه دادند که فقط یک نفر از سازمان برای این طرح ببرم و نیروی لازم را از بین جوانان تازه فازغالتحصیل دانشگاهها تأمین کنم. لذا خانم مهندس کیانی که خود آن زمان حدود 4سال در سازمان کارکرده بود، به طرح پایگاه پیوست و به مرور تعدادی جوان با انگیزه و سرشار از انرژی در پایگاه مشغول به کار شدند. در حقیقت کار اصلی پایگاه از سال 1380 شروع شد. تا سال 83 که من با پایگاه همکاری داشتم به چنان درجهای از رشد رسید که دیگر نیازی به من نبود و مدیران بعدی پایگاه با اقتدار پایگاه را مدیریت کردند و این مجموعه توانست حجم عظیمی از اطلاعات مختلف علوم زمین را طبقهبندی، ساماندهی و ذخیرهسازی کند و در اختیار کاربران داخلی و خارجی قرار دهد و جایگاه خود را در دنیا نیز به عنوان یک واحد توانمند بازکند. گروه جوان و فعال در پایگاه که میانگین سنی آنها حدود 27 سال است، ثابت کردند خواستن توانستن است. هیچ چیزی برای انسان افتخارآمیزتر از این نیست که ثمره نهالی که کاشته، به چشم خود ببیند و من این افتخار را دارم و از همه همکارانم سپاسگزارم و برایشان آرزوی سلامت و سربلندی میکنم.
نظرتان درباره فعالیت ها و عملکرد سازمان زمین شناسی و اکتشافاتمعدنی کشور چیست و این سازمان چه جایگاهی در سطح منطقه و بین الملل دارد ؟
باسربلندی و افتخار باید بگویم سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور برای کشور حیثیت و آبروی بالایی به دست آورده است. همانطور که میدانید سازمان با همت مرحوم مهندس خادم و با استفاده از کمکهای کارشناسی و مالی سازمان ملل متحد تشکیل شد. به مرور که کارشناسان ایرانی به کار آشنا شدند، کارشناسان سازمان ملل از ایران رفتند. زمانی که عده ای از کارشناسان سازمان خواستار رفتن دکتر اشتوکلین، آخرین کارشناس سازمان ملل شدند، برخی بر این اعتقاد بودند که با رفتن ایشان سازمان زمینشناسی تعطیل خواهد شد. به هر حال دکتر اشتوکلین از سازمان رفت و کارشناسان ایرانی با همت عالی و مثال زدنی خود تمام گرهها را با دست توانای خود باز کردند و جایگاه والایی در سطح ملی و بینالمللی برای سازمان کسب کردند. از جمله می توان به تلفیق نقشه زمین شناسی و تکتونیک خاور میانه و نقشه لرزهخیزی جهان اشاره کرد که در شرایطی به سازمان زمینشناسی ایران سپرده شد که دکتر آقانباتی و دکتر حقیپور با کمک کارشناسان سازمان آن را انجام دادند و افتخاری عظیم را در نهایت ناباوری همگان برای ایران به ارمغان آوردند. سازمان در حال حاضر نیز مشغول تلفیق نقشه متالوژنی خاورمیانه است. باید از ته قلب بگویم اینها افتخارات ایران و ایرانی است که بین همه کشورهای همسایه تنها و تنها برای ما بهدست آمده که اینکار بدون دقت ، بررسی ، تلاش و کوشش کارشناسان ایرانی محقق نمیشد. بسیاری از کشورهای همسایه ایرانی دارای سازمانهای زمینشناسی باقدمت بسیار طولانیتر هستند،اما فعالیتهایی که سازمان ایران انجام داده بسیار برجستهتر و قابل توجهتر از آنهاست و خوشحالیم که سازمان امروز سابقه بسیار روشنی ازخود در سطح ملی وبینالمللی به جاگذاشته است. قطعا" نباید این نکته را فراموش کرد که انتخاب سازمان زمینشناسی از سوی یونسکو تنها به دلیل فعالیتهای ارزنده کارشناسان سازمان است که با کمبود و سختیهای متعدد، فعالیت قابل توجهی از خود ارائه کردهاند. باید گفت ما جزو معدود کشورهایی هستیم که در پوشش سراسری نقشههای زمینشناسی1:250000و 1:100000 را برای بیشتر نقاط کشورمان تهیه و تولید کردهایم که تهیه این همه نقشه با توجه به کمبود امکانات، سطح بسیار وسیع کشور و شرایط آبوهوایی بسیار متغیر، دشوار به نظر میرسد، این در حالی است که محققان ایرانی توانستهاند به این هدف دست یابند که در نوع خود در سطح دنیا بسیار کم نظیر و حتی منحصر بفرد است. البته نقشهها ممکن است اشکالاتی داشته باشند؛ اما در حد استاندارد زمان تهیه قابل قبول و پذیرش هستند. خوشبختانه طی 8 تا 9 سال گذشته بیشتر نقشههای 1:100000 و 1:250000 با همت و تلاش کارشناسان و مدیریت صحیح سازمان تهیه شده و تهیه نقشههای 1:25000 نیز آغاز شده، که این افتخار بزرگی برای ایران عزیزمان است . من هم خود را جزو کوچکی از این مجموعه میدانم و در حال حاضر نیز پس از بازنشستگی و فعالیت در بخش خصوصی، سازمان را برای خود و خودم را برای سازمان میدانم و هرگز خود را جدا حس نمیکنم و دوست دارم همکاری خود با سازمان را همچنان ادامه دهم.
تصور شما از رشته زمینشناسی و یک زمینشناس چیست و آنها را چطور توصیف میکنید؟
کسانی که روی زمین کار میکنند، از جمله جنگلبانان و زمینشناسان روحیه ماجراجویی و در عین حال لطیفی دارند . همواره دوست دارند که به استقبال مخاطرات و سختیها بروند. زمین به زمینشناس یاد میدهد که در زندگی شخصی خود و در مواقع سختکاری، انسان بردبار و صبوری باشد. زمینشناسی مثل ورزش کوهنوردی است که دارای سختی و خطرات خاص خود است و انسان را ساخته و محکم بارمیآورد ، چون در بسیاری از مواقع انسان خود را تنهای تنها احساس میکند و با تکیه بر نیروی خود، مشکلات کاری را از پیش رو برمیدارد. زمینشناسی به انسان استقامت، صبر، اتکای به نفس و مقاومت را میآموزد و هر به کس یاد میدهد که آرام و صبور باشد و اگر متعصبانه فکر نکنیم زمینشناسی یکی از بهترین و زیباترین رشتههای دنیاست. زمینشناسی حرفهای بسیار سخت و مشکل است که اگر کسی آن را دوست نداشته باشد و عاشق آن نباشد نمیتواند در این شغل دوام بیاورد، زیرا گرسنگی، تشنگی،راه گمکردن، گاهی دیر به مقصد رسیدن، دوری از خانه و خانواده،مشقت و سختی فراوان کشیدن در حین انجام کار جزو مسائلی است که یک مینشناس باید با آن دست و پنچهنرم کند. زمینشناس وقتی بالای یک قله و در طبیعت بکر خداوندی قرار گرفته یا کنار رودخانهای برای استراحت نشسته احساس میکند طبیعت با او در حال سخن گفتن است و برای او قصهها بازگو میکند. زمانی که یک سنگ را در دست میگیرد، صدای سنگ را میشنود که از چگونگی تشکیل خود و آتشفشانها روایات متعدد دارد که همین مسائل برای یک زمینشناس آرامش و اطمینان خاطری به همراه میآورد که برای افراد معمولی و غیر زمینشناس، این قابل درک نیست.آنچه مسلم است یک زمینشناس بهخاطر آگاهی و شناخت عمیقی که از زمین و طبیعت اطراف خود دارد، هرگز آن را خراب نمیکند و به آن ضربه جبرانناپذیری وارد نمیکند، زیرا زمینشناس طبیعت را دوست دارد و خود را جزئی از طبیعت و طبیعت را جزو جداناشدنی وجود خود میداند.
توجه به زمین شناسی در جامعه تا چه حدی است و چه پیشنهادی برای ارتقای سطحی کمی و کیفی این رشته دارید ؟
از این که ضریب درس زمینشناسی در کنکور دانشگاه بسیار پایین و در مواردی برابر با صفر است،موجب تأسف بسیار است و باید مسئولان با پیگیریهای خود، این مشکل را برطرف کنند. از طرفی، روابط عمومی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور باید مسائل علوم زمین را در جامعه بیشتر جا اندازد. این کار با تعامل با رسانهها، رادیو، تلویزیون ومطبوعات محقق خواهد شد. مسائل مربوط به سنگشناسی، تکتونیک، زمینلرزه، لغزش، فرونشست برای مردم بسیار جالب و جذاب است و در عین حال آگاهی آنها را از دلایل این مسائل بالا خواهد برد که این رسالت نهادهایی از جمله صدا و سیماست که با همکاری سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور به زبان ساده و عامهفهم این مسائل را برای مردم بازگو کنند. در این میان، نوشتن را هم نباید فراموش کرد. البته نباید این نکته را دور از ذهن داشت که توجه و توضیح درباره این مسائل باید بهصورت مداوم و پیوسته صورت گیرد تا مردم در طول روز و بهطور همیشگی به اهمیت مسائل علوم زمین در زندگیشان پی ببرند. در حال حاضر تا آشنایی کل جامعه با مسائل علوم زمین فاصله زیادی داریم، اما باید به این مسأله نیز اعتراف کرد که وضعیت شناخت مردم نسبت به گذشته در حد بسیار مطلوبتری قرار دارد.
لازمه آگاهی متخصصان دیگر رشته ها و مسوولان اجرایی کشور از مسائل علوم زمین چیست؟
آنچه را که باید مسوولان به آن توجه کنند، این است که متاسفانه بسیاری از ضرر و زیان هایی که در طرحهای بزرگ عمرانی و اقتصادی به کشور تحمیل میشود، به دلیل توجه نکردن به مسائل علوم زمین و زمینشناسی در برنامه ریزی این پروژههای بزرگ است که پس از وارد آمدن خسارات، متوجه می شوند که تنها با یک بررسی بسیار ساده زمین شناسی شاید شاهد آن نبودیم. مسوولان کشور باید بدانند که زمینشناسی و کاربرد آن چیست و توجه نکردن به این علم، چه عواقب و خطرات جبرانناپذیری برای مملکت به بار میآورد.
شناخت عموم جامعه از علوم زمین تا چه حد است و شما چطور آن را ارزیابی میکنید؟
متاسفانه مردم از اهمیت مسائل مربوط به زمین آگاهی ندارند. کوچکترین فعالیت ما رابطه مستقیم و غیرمستقیمی با زمین دارد که به همین لحاظ باید آن را بشناسیم تا بتوانیم بهرهبرداری و استفاده خود را از زمین به بهترین و درست ترین شکل آن انجام دهیم . بنیان زندگی بشر از همان اوایل خلقت بر اساس طبیعت اطراف او پایه ریزی شده و باید بدانیم اگر زمین را به درستی بشناسیم، کشاورزی، معادن، مبارزه با حوادث و بلایای طبیعی و مسائل زیست محیطی و... را به بهترین نحو انجام خواهیم داد. خوشبختانه تبلیغات گسترده و بجایی برای تشویق جامعه درحفظ و نگهداری از محیطزیست صورت میگیرد، اما هنوز بسیاری از مردم تنها به دلیل آگاهی نداشتن از علم زمینشناسی و مسائل مربوط به محیط زیست، ناخواسته باعث تخریب آن میشوند.حتی بسیاری از مجریان و مسوولان اجرایی کشور نیز به دلیل ناآگاهی از مسائل زمین شناسی با اجرای پروژههای عمرانی بدون مطالعه و بررسی دقیق و توجه نکردن به مسائل زمینشناسی و دستکاری غیر اصولی موجب تخریب زمین و طبیعت اطراف شده و با برهمزدن چرخه محیط زیست و اکوسیستم آثار جبرانناپذیری به زمین وارد میکنند.خوشبختانه سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور در یک دهه اخیر، پیشرفت قابل توجهی در ابعاد مختلف داشته و در شناساندن دانش علوم زمین به عموم جامعه، درست عمل کرده است.
اگر باز هم به زمان انتخاب رشته بازگردید، آیا باز هم این اتفاق تکرار میشود که رشته زمین شناسی در راس انتخابات شما قرار گیرد و آیا شما علیرغم قبولی در دیگر رشتهها، تحصیل در این رشته را ترجیح دهید ؟
به خاطر دارم در زمان انتخاب رشته باانتقاد شدید خانواده روبه رو شدم. اما دلیل این انتخاب برای خودم بسیار توجیهپذیر بود، زیرا میدانستم روحیه محبوس شدن در یک اتاق و انجام کارهایی مانند دندانپزشکی را ندارم و همواره دوست دارم درطبیعت و در حال کندوکاو و جستجوی آن باشم. دلیل آن شاید به فعالیتهای پدرم مربوط میشود که به کشاورزی مشغول بود و من از همان دوران کودکی با شناخت و ورود به طبیعت بکر خدا، علاقه خاصی درخود یافتم. باید بگویم اگر این شانس را داشته باشم که بار دیگر متولد شوم، بازهم وارد جرگه زمینشناسی خواهم شد. در حال حاضر نیز که از فعالیتهای روزمرهخسته و دلزده میشوم، به توصیه همسرم چندروزی را در طبیعت به سر میبرم و نیرو و نشاط از دست رفته را دوباره بازمییابم.
زمانی که مدتهای طولانی از خانواده خود دور بودید، آنها با چه رفتار و عکسالعملی با شما برخورد میکردند؟
باید بگویم صمیمیترین دوست و همراه من در زندگیم همسرم بوده و هست و بهخاطر این که من به شغل و حرفهام علاقه بسیار زیادی دارم، او نیز احترام دوچندانی برای من و کارم قائل است.به خاطر دارم زمانی که اولین فرزندم به دنیا آمد، 12 روزه بود که به مأموریت رفتم و زمانی که بازگشتم 3 ماهه بود . این فداکاری همسرم برای من فراموش ناشدنی است. با همه سختیها و تنهاییهایی که همسرم در زمان نبود من متحمل شده، همواره مشوق من بود؛ فرزندانم نیز با اینکه در زمینه کاری من فعالیت نمیکنند، اما همواره به کار من علاقه فراوان نشان میدادند . هر وقت از مأموریت بازمی گشتم، منتظر یک نمونه زیبا از طبیعت بودند که برایشان آورده باشم. در نهایت باید بگویم خانواده و همسرم همواره به من محبت داشتهاند و رفیق و همراه من چه در زندگی و چه در مراحل مختلف شغلی ام بوده اند.
در پایان چه توصیهای برای جوانان کشورمان دارید ؟
در نهایت امیدوارم جوانان علاقهمند و زمینشناس برای خودشان و شغلشان و جایی که در آن کار میکنند، احترام و ارزش زیادی قائل باشند و نسبت به آن تعصب داشته باشند. بدانند که سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی ایران یکی از سازمانهای بسیار موفق دنیاست و در یکی از بهترین و کارآمدترین نهادهای تخصصی دنیا مشغول به فعالیت هستند. آنها باید سعی کنند که ارتباطات خود را با جهان خارج و فناوری و اطلاعات به روز دنیا گستردهتر کنند، هرگز این موضوع را فراموش نکنند با پیشرفتی که در مسائل زمینشناسی وعلوم زمین بهدست آوردهاند در سطح بینالمللی حرفی برای گفتن دارند. امیدوارم جوانانی که در زمینه زمینشناسی مایل به ادامه تحصیل و فعالیت هستند، در درجه اول این رشته و حرفه را بخوبی بشناسند. برای طبیعت و شغلشان و حرفه ای که دارند، ارزش قائل شوند تا دیگران نیز به آن احترام گذارند. به آنها توصیه میکنم به رشته تخصصی شان افتخار کنند زیرا انجام امور زمینشناسی کار کوچکی نیست و اگر آن را بخوبی درک کنند، عاشق آن خواهند بود و در وادی آن با عشق گام برخواهند داشت.
امیدوارم جوان ایرانی این شعر ناصرخسرو شاعر و فیلسوف را همواره آویزه گوش خود کنند:
درخت تو گر بار دانش بگیرد به زیر آوری چرخ نیلوفری را
تو گر ز آموختن سر نتابی سر تو بجوید همی سروری را
