نام نویسنده : فرهاد انصارى-محمدجوادبلورچى
تاریخ نشر : مهر 1381
عنوان : گزارش‌‌مقدماتى گلفشان‌ مهرماه‌1381 خاور درياى خزر و نگاهى به‌گلفشان‌هاى دشت ترکمن(استان‌گلستان‌)
شرح مختصر :
درپى اعلام وانتشار اخبارى در رسانه هاى عمومى مبنى بررويداد پديده گلفشان در درياى خزر وپيروحکم مأموريت شماره 7592-100 مورخ 29/7/1381 ، اکيپى از گروه زمين شناسى مهندسى سازمان زمين شناسى مأمور بررسى اين پديده گرديد .
شرح کامل:
 

گزارش‌‌مقدماتى گلفشان‌ مهرماه‌1381 خاور درياى خزر

و نگاهى به‌گلفشان‌هاى دشت ترکمن(استان‌گلستان‌)

 
 مقدمه :
 
درپى اعلام وانتشار اخبارى در رسانه هاى عمومى مبنى بررويداد پديده گلفشان در درياى خزر وپيروحکم مأموريت شماره 7592-100 مورخ 29/7/1381 ، اکيپى از گروه زمين شناسى مهندسى سازمان زمين شناسى مأمور بررسى اين پديده گرديد .
برمبناى اخبار ، محل رويداد اين پديده در بخش جنوب خاورى درياى خزر ودر 6 کيلومترى باخترتالاب گميشان شهرستان بندرترکمن قرار داشته وبا فوران مواد تيره رنگ,گاز وگل ولاى همراه بوده است . اين مواد در منطقه اى به مساحت تقريبى 10هکتارمنتشر شده وسبب تيرگى رنگ آب دريا گرديده بود . براساس بررسيهاى سازمان محافظت محيط زيست ، ترکيب مواد خروجى از محل فوران شامل گاز متان ،گل ولاى ، فلزات سنگين ومقاديرناچيزى مواد نفتى بوده که حرارت آن در حدود 26 درجه سانتيگراد اندازه گيرى شده است وبه گفته مديرکل دريايى سازمان حفاظت محيط زيست هيچگونه آسيبى به محيط زيست وذخاير دريا نخواهد رساند.
گزارش حاضر نتيجه بازديد کارشناسان اعزامى از گلفشان مذکور در درياى خزر وگلفشانهاى نفتليجه وقارنياريق تپه در خشکى است . در اينجا لازم است از مساعدت مسئولين محترم استاندارى گلستان بويژه جناب آقاى مهندس رحمانيان معاونت محترم استاندارى ، فرماندارى محترم بندر ترکمن ، بخشدارى گميشان ، کارکنان شيلات وجناب آقاى يولى از بخشدارى گميشان که در مراحل بازديد ما راهمراهى نموده اند  قدردانى بعمل آيد .
 
کليات :
بنا به تعريف گلفشان (Mud Volcano) توده اى از مواد گلى يا سنگى است که به همراه گاز اززمين خارج شده در سطح زمين تجمع مى يابد وبطورمعمول مخروطى شکل است . گلفشانها در نقاطى پديد مى آيند که تجمع گاز درنهشته هاى رسوبى ريزدانه ( با ضخامت قابل توجه) ودر ساختمانهاى تکتونيکى (تاقديس ها ) صورت گرفته واز طريق شکستگيهاى ناشى از حرکتهاى تکتونيکى (درزه ها وگسله ها ) ،مصالح به همراه گاز آزاد شده به سطح زمين راه پيدامى کنند وبتدريج تشکيل مخروط کوچکى را مى دهند . در ادامه با خروج بيشتر مصالح ، مخروط رشد نموده ومرتفع تر مى شود . پس از پايان يک دوره فعاليت وبا قطع خروج مواد ممکن است گلفشان به شکل مقعر نيز ديده شودکه حاصل فرو افتادگى بخش مرکزى آن است. ويژگيهاى ديگر گلفشانها بقرار زيراست :
1-      مصالح خارج شده از دهانه گلفشانها هميشه با گاز وآب شور همراه هستند .
2-      فعاليت گلفشانها اغلب دوره اى وتا حدودى منظم است ولى ممکن است از نظم خاصى پيروى ننمايد .
3-      گازهاى خارج شده از دهانه گلفشانها بطورغالب شامل متان وگاهى نيتروژن ميباشند.
4-   بررسى هاى بعمل آمده در رابطه با حوضه هاى نفتى نشان دهنده وجود ارتباط بين پراکندگى سطحى گلفشانها  وساختمانهاى زير سطحى يا تاقديسها وگسله ها مى باشد. اغلب گلفشانها در امتداد اين ساختمانها پديد مى آيند.
 

ويژگيهاى گلفشان پديد‌آمده :

اين گلفشان در روز چهارشنبه 17/6/81 در فاصله تقريبى 10 کيلومترى از ساحل دريا در منطقه گميشان ، در فاصله 6/27 کيلومترى شمال باخترى گميشان با آزيموت 298 درجه از اسکله شيلات (واقع دردريا) قرار دارد(نقشه 1) و ابتدا بصورت فواره اى با ارتفاع بين 1 تا 2 متر درسطح دريا ظاهر شده است . مواد خروجى تيره رنگ وهمراه با بوى لجن وگاز بوده وگستره‌اى به ابعاد تقريبى 10 هکتار را مى پوشانده است . مساحت محل خروج مواد درسطح دريا در زمان بازديد در حدود 20مترمربع بود ومواد خروجى تيره رنگ همراه با گاز فواره کم ارتفاعى مى ساختند. سطح آب را لايه بسيار نازکى از مواد نفتى پوشانده بودکه محدود به محل خروج مواد مى گرديد . عمق آب در اين محل در حدود 7 متر است  (عکس هاى 1 تا 4 ).
 
دیگر صفحات شرح کامل » 1 2 3 4