نام نویسنده : -
تاریخ نشر : دى 1395
عنوان : لزوم رسیدگی به وضعیت و آثار زمین شناسی زیست محیطی معادن در روند توسعه پایدار
شرح مختصر :
امروزه به موازات توسعه بحث پایداری و مداومت آن مطرح می باشد در واقع توسعه پایدار حاصل وصلت علم اقتصاد و بوم شناختی یا به عبارتی رشد بدون آسیب رساندن به محیط زیست است .
شرح کامل:
لزوم رسیدگی به وضعیت و آثار زمین شناسی زیست محیطی معادن در روند توسعه پایدار
اصولا آن قسمت از مطالعات زیست محیطی که به نحوی با فعالیتها و کنش و اندر کنش انسان با زمین ارتباط دارد در مقوله زمین شناسی زیست محیطی عنوان می گردد.چهار رکن اساسی زمین شناسی زیست محیطی عبارت است از : 1-مدیریت منابع زمین شناختی 2-شناخت محدودیت هایی که زمین شناسی بر ساختمان و مهندسی آن وارد میکند (علی الخصوص در مناطق با اقلیم دشوار) 3-استفاده مناسب از محیط زمین شناختی برای دفع مواد زائد 4- شناسایی خطرهای طبیعی و کاهش اثرات آنها بر انسان در مبحث مدیریت منابع استفاده بهینه از معادن در راستای توسعه پایدار شیرازه مطالعات را تشکیل می دهد بنابراین یکی از ارکان مطالعاتی زمین شناسی زیست محیطی بررسی آثار استخراج و فراوری مواد معدنی بر روی اکوسیستم می باشد .از سویی دیگر امروزه به موازات توسعه بحث پایداری و مداومت آن مطرح می باشد در واقع توسعه پایدار حاصل وصلت علم اقتصاد و بوم شناختی یا به عبارتی رشد بدون آسیب رساندن به محیط زیست است این مقوله حتی برای بزرگترین استخراج کنندگان نیز مبحثی دردناک محسوب می شود در مقابل این عده تعداد کثیری از محققان با توجه به تجدید ناپذیر بودن ذخایر بهترین کار یک معدن کار را نشان دادن مسئولیت زیست محیطی و بازگرداندن ناحیه معدن کاری شده به شکل پیش از استخراج و یا پیدا کردن استفاده دیگر برای ویرانه های حاصل از استخراج می دانند(استیونسن) با عنوان شرح مختصری از پیامد های احتمالی زیست محیطی معدنکاری و استخراج معادن به لزوم رعایت موازین زمین شناسی زیست محیطی علی الخصوص موازین مربوط به مدیریت منابع اشاره شده است .
پیامد های زیست محیطی معدن کاری :
1- تخریب زمین : طبق بر آورد های جهانی در بین سالهای 1976 تا 2000 در حدود2% در صد از خشکی های زمین ( 37000 کیلومتر مربع مصرف معدنکاری بوده است در کشور ایران نیز به دلیل سیاست های تشویقی دولت در امر گسترش معادن شاهد رشد روز افزون و بسیار سریع این مقوله بوده ایم از جمله این موارد می توان به افزایش تعداد معادن سنگهای ساختمان و معادن کانی های فلزی اشاره نمود ایران کشوری پهناور بوده که قسمت اعظم آن در نواحی خشک بیابانی تا کوهستانی قرار گرفته است بنابراین بسیاری از آثار تخریب محیط دوراز چشمان عموم می باشد اما با افزایش جمعیت و تکنولوزی نیاز به زمینهای بدون استفاده امروزی پیدا خواهد شد.
2- آزاد سازی مواد سمی : فلزات بخش عمده ای از وجود انسان را تشکیل می دهند (بخش آهنی خون) و کمبود و یا ازدیاد برخی از آنها می تواند سبب بسیاری از بیماریها گردد (کم خونی ، راشیتیسم ، گرفتگی عضلانی ،پوکی استخوان، ناتوانی جنسی و … ) در مقابل برخی از فلزات حتی با تراکم های بسیار پایین نیز کشنده و مضر برای سلامتی بشر می باشند مانند سرب و جیوه و کادمیم وشبه فلزاتی ارسنیک و آنتیموان و… بسیاری از ذخایر سولفیدی چند فلزی حاوی مقادیر قابل توجهی آنتیموان ،ارسنیک ، کادمیم ،جیوه و … هستند که نمونه آن را در معادن طلا رگه ایی توان مشاهده نمودبرای مثال یک نوع یا تیپ از ذخایر اصلی طلا ذخایر تیپ کارلین بوده که در آن پیریت فراوان ترین سولفید است که معمولا با سولفید های ارسنیک و آنتیموان و جیوه همراه است در ایران اکثر ذخایر طلا بصورت سولفیدی بوده برای مثال ذخایر معدن طلا ارغش دارای مقادیر فراوانی ارسنیک و آنتیموان همراه با جیوه و سرب و بیسموت می باشند که همگی از عناصر سمی محسوب می شوند بنابراین حتی باطله های این معادن نیز بسیار سمی بوده و با در معرض انحلال قرارگرفتن آنها خطر آلودگی کل منطقه وجود دارد علاوه بر موارد فوق به سبب استفاده از روش سیانوراسیون برای استحصال طلا در اکثر معادن ایران علاوه بر سیانور شاهد آزاد سازی اسید در محیط می باشیم (خوشبختانه سیانور در معرض تشعشعات ماورای بنفش خاصیت سمی بودنش را از دست میدهد) با توجه به این موارد بررسی دقیق آثار زیانبار مواد سمی یکی از اساسی ترین مطالعات سازمان در بررسی های زمین شناسی زیست محیطی معادن می باشد.
3-زهکشی اسیدی معادن : با توجه به سولفیدی بودن بسیاری از ذخایر معدنی و در معرض باران قرار گرفتن این مواد و اکسایش آنها مسئله ایجاد آبهای اسیدی در اثر زهکشی این معادن امری متداول می باشد (پیریت تحت شرایط مساعد می تواند سبب تولید اسید سولفوریک و اکسید آهن گردد.) اسید حاصله به کانی های دیگر که اکثر عناصر سمی در آنها بصورت نامحلول در آب بوده حمله کرده سبب آزاد شدن آنها می گردد مانند انحلال کادمیم و ارسنیک در محیط اسیدی و متعاقب آن آلودگی محیط زیست که در معادن فعال و یا متروکه رخ می دهد .
4-آلودگی های ایجاد شده در محیط کار برای کارگران : بسیاری از کارگرانی که در قسمت استحصال و استخراج معادن کار می کنند در معرض مواد سمی چون کادمیم ،سرب ،جیوه، سیانور و اورانیوم و … هستند که بررسی روشهای کاهش اثرات این مواد سمی بر روی آنها نیازمند بررسی دقیق سیستم کاری آنها در رابطه با مواد معدنی مذکور است بنابراین با توجه به آنکه در ایران بسیاری از فعالیتهای معدنی به صورت دستی بوده و کمتر از ماشینهای صنعتی ورباتها استفاده می گردد بنابراین بررسیها مذکور امری ضروری می باشد.
5- غبار: ذرات غبار حاصل از استخراج و خردایش مواد معدنی علاوه بر سمی بودن عامل مهمی در ایجاد بیماریهای ریوی کارگران می باشد(پنوموکونیویس ) در نتیجه باید روشهای کاهش میزان این ذرات و اثرگذاری آن بررسی گردد.
6- تولید صدای مزاحم : گرچه تولید صدا مربوط به زمین شناسی نبوده اما به سبب آنکه در فعالیت های معدنی ایجاد گشته می توان آن را مبحثی مرتبط با زمین شناسی زیست محیطی تلقی نمود در فرایند استخراج و خردایش شاهد ایجاد صداهایی مضر هستیم که شامل صدای انفجار ،دستگاههای حفاری روتاری ،هامرها، دژبرها ،دستگاههای سنگ شکن و وسایل انتقال مواد معدنی است که همگی این مسائل می تواند بر شنوایی وسلامت انسان اثر گذارد .
7- علاوه بر موارد ذکر شده آلودگیهای حاصل از فراوری مواد معدنی نیز یکی از مهمترین مباحث زمین شناسی زیست محیطی می باشد . در مجموع از مطالب فوق چنین نتیجه گیری میگردد که معادن ایران اعم از متروک و دایر نیاز به بررسیهای زمین شناسی زیست محیطی داشته و این امری است که سرعت دادن به آن می تواند سبب کاهش اثرات سوء معدنکاری بر محیط زیست شود .