نمایش بر اساس 
  • نمایش صفحه شماره 1
  • آیین نامه حفاظت و ایمنی در معادن
        فصل1) تعاريف
    فصل2) کليات
    فصل3) حفاريهاى معدنى و اکتشافى
    فصل4) ماشين آلات معدنى
    فصل5) نگهدارى
    فصل6) مواد ناريه و آتش بارى
    فصل7) باربرى در معادن
    فصل8) تهويه
    فصل9) روشنايى
    فصل10) آب
    فصل11) تاْسيسات برق
    .
    فصل – 1 تعاريف                                                                                                                       
     
     
    مسوول معدن يا سرپرست معدن
            شخصى است که توسط دارنـده پروانـه عمليات به اين سمـت منصوب مى شود و مسـئوليـت کليه عمليات معدن را به عهده دارد  
     
    مسوول فنى
        طـبق ماده 66 آئين نامه اجـرائى قانـون معـادن مسئـول فنى عمليات کسـى است که اداره کليه امور فنى معدن به عهده اوست و توسـط دارنده پروانه عمليـات از ميـان افراد واجـد شـرايـط انتـخاب و به وزارت صنايع و معـادن معـرفى مى شود و طبـق ماده 65 آئـين نامه اجـرائـى ضوابـط و حدود صلاحيت مسـوولين فـنى معادن تا تصـويب و اصـلاح قانـون نظام مهنـدسى معـدن توسـط وزارت صنايع و معادن تعيين مى شود 
     
    مسوول ايمنى
        مسئول ايمنى هر معدن نظارت بر ايمنى عمليات معدن را به عهده داشته توسط مسوول يا سرپرست معدن به اين سمت منصوب مى شود . طبق ماده 65 آئين نامه اجرائى قانون معادن ضوابط و حدود صلاحيت مسئول ايمنى از طريق وزارت کار و امور اجتماعى با هماهنگى وزارت صنايع و معادن تعيين مى شود . جانشين مسئول ايمنى نيز تابع همين شرايط است
     
    مهندس ناظر
        شخصى است که طبق ماده 69 آئين نامه اجرائى قانون معادن تعيين مى شود و از طرف وزارت صنايع و معادن مامور نظارت و کنترل عمليات معدنى است
     
    پروانه اکتشاف – پروانه بهره بردارى
        طبق مواد مندرج در قانون معادن و آئين نامه اجرائى آن تعريف مى شود
     
     تونل
        حفارى زيرزمينى افقى يا تقريباً افقى است
     
    تونل شيب دار
        تونل هايى که تا حدود 18 درجه شيب داشته باشند
     
    چاه مايل
        حـفارى مايـلى که به سطـح زمين راه داشـته و داراى شـيب بين 18 درجه تا 90 درجه باشد و براى باربرى مورد استفاده قرار مى گيرد
     
    چاه يا چاه قائم
        حفارى قائـم يا با شـيب 90 درجه است که به سطـح زميـن راه داشـته باشـد و معمولاً براى باربرى مورد استفاده قرار مى کيرد
     
    دويل
        حفـارى زيـرزمينى شيبـدارو با سطـح مقطع نسبتاً کوچک که معمولاً به طرف بالا حفارى مى شود و براى منظور هاى مختلف مورد استفاده قرار مى گيرد
     
    پذيرگاه
        محل توقف ، بارگيرى و تخليه واگنها و انجام وظايف مختلف زيرزمينى که معمولاً در محل ارتباط با چاه قائم يا چاه مايل در زيرزمين احداث مى شود 
     
    گالرى-راهرو
        انواع حفاريهاى زيرزمينى و معمولاً با طول زياد است 
     
    راه مورب
        به انواع راهروهاى شيبدار راه مورب گفته مى شود 
     
    بونکر
        محلى براى تخليه و انباشت سنگ مى باشد 
     
    چال
        سوراخى که در سنگ براى قرار دادن ماده منفجره حفر مى شود
       
    خرجگذاري   
        قرار دادن مواد منفجره در داخل چال است 
     
    فشنگ
        به هر قطعه ماده منفجره جامد (معمولاً انواع ديناميت) گفته مى شود
     
    آتشبارى
        به عمليات خرج گذارى و انفجار مواد منفجره براى تخريب سنگ آتشبارى گفته مى شود
     
    آتشبار
        شخصى که مسئوليت عمليات آتشبارى را به عهده دارد 
     
    مواد ناريه- مواد منفجره
        موادى که قابليت انفجار داشته و در معدن براى تخريب سنگ مورد استفاده قرار مى گيرد 
     
    گاز ذغال
        گازى که در کانسارهاى ذغال سنگ همراه با ساير هيدروکربورها وجود دارد و عمدتاً از متان تشکيل شده است . اين گاز چنانچه به نسبت معينى با هوا مخلوط شود قابليت انفجار پيدا مى کند
     
    کليه تجهيزات , دستگاهها و ماشين آلات معدنى که در اين آئين نامه از آنها نام برده شده
        مانند شاول يا بيل مکانيکى , لودر, بلدوزر, پرفراتور, گريدر, واگن , لوکوموتيو , دستگاه گمانه زنى , دستگاه سيم برش , بالابر چاه , وينچ و غيره و کليه قسمتها و قطعات آنها مطابق تعاريفى است که در متون و کتابهاى معدنى آورده شده است 
        
    فصل  2-کليات                                                                                                                        

    ماده 1- منظور از عمليات در اين آئين نامه کليه عمليات معدنى (اعم از اکتشاف يا بهره بردارى و استخراج معدن) است که در قانون معادن و آئين نامه اجرائى قانون معادن پيش بينى شده است .

    ماده 2- در کليه معادن که داراى حداقل 25 نفر کارگر باشند , مى بايست يک نفر ذيصلاح به عنوان مسئول ايمنى و يک نفر به عنـوان مسئـول بهداـشت حرقه اى به استـناد آئـين نامه کمـيته حفاظت فنى و بهدلشـت کار تعيين گردد . بديهى است در معادن کمتر از 25 نفر کارگر وجود يک نفر مسئول ايمنى ضرورى است اما اين مسئـوليت را مى توان به مسـئول فنى واگـذار کرد که اين تعيـين صلاحيت وى به استـناد آئيـن نامه فوق الذکر خواهد بود .

    ماده 3- مسئول ايمنى هر معدن به عنوان ناظـر و کنترل کننـده عمليـات و انطباق دادن معدن با بندهاى مندرج در اين آئيـن نامه و ديگر آئين نامه هـاى مصـوب شورايعالى حفاظـت فنى تعيين مى گردد , که با حضور و بازرسى از معدن توصيه ها و پيشنهاد هاى خود را جهت پيشگيرى و رفع خطر تذکر داده و در صورت حساسيت موضوع آن را کتـباً به مسـئولين معدن گزارش مى نمايد و در صـورت تشخيـص خطر حتمى برابر مقررات اين آئين نامه تا رفع خطر نسبت به توقف عمليـات در محل خطر اقدام نمايد

    ماده - 4 کليه کارگاههاى معدنى اعم از سطحى يا زير زمينى لازم است در هر شيفت کارى حداقل يک بار توسـط مسئول ايمنى يا جانشين وى مورد بازديد قرار گيرد .

    ماده 5- قبل از شروع به کار در هر شيفت کارى مسئول ايمنى معدن و جانشين او بايد از کارگاه مربوطه بازديد نمايد و پس از اطمينان از ايمن بودن آن به کارگران مجوز ورود داده شود .

    ماده 6- وزارت صنايع و معادن مى بايست رونوشـت پروانه هاى اکتـشاف و بهـره بـردارى را به وزارت کار و امور اجتماعى ارسال نمايد و دارنده پروانه اکتشاف يا بهـره بردارى مکلف است تـاريخ شـروع عمليـات خود را به وزارتخانه هاى صنايع و معادن و کار و امور اجتماعى (ادارات کل کار و امور اجتماعى)اطلاع دهد.

    ماده 7- اکتشاف کننده يا بهره بـردار بايد مدارک مشروحـه زيـر را در سر معـدن نگهدارى کرده و براى ارائه به مهندسين ناظر وزارت صنايع و معادن و بازرسان کار وزارت کار و امور اجتـماعى آماده داشته باشد.
    الف- پروانه اکتشاف يا پروانه بهره بردارى يا کپى آنها .
    ب- نقشه محدوده به مقياس حداقل 1 و نقشه بهره بردارى به مقياس حداقل 1 و بـراى معادنى که عمليات زير زمينى دارند , نقشه به مقياس حداقل 1 از قسمت درون معـدن و همچنين يـک نقشـه از کارگاهها و تأسيسات خارج معدن به مقياس حداقل 1
    پ- دفـتر حاوى مشخصات کارکنـان معـدن و استخـراج روزانه طـبق نمونه اى که وزارت صنـايع و معـادن تعيين خواهد کرد 
    ت- دفتر مخصوصى جهت ثبت نظرات و تذکرات و دستوراتى که در اجراى آئين نامه هاى مربوط نـسبت به طرز کار و رعـايت اصول فنـى و حفاظت و بهداشـت کار و سايـر مواردى که از طرف مهنـدسين ناظـر وزارت صنايع و معادن و بازرسان کار وزارت کار و امور اجتماعى داده مى شود
    ث- دفتـر مخصوص ثبـت حـوادث و گزارش اقـدامـات معمـوله طـبـق نمونـه اى که از طـرف وزارت کار و اموراجتماعى تعيين مى شود 
    ج- دفاترى مخصـوص جهت ثبت کليه اقـدامات ايمنـى و بهداشـت کار که به ترتـيب تـوسط مسئـول ايمنى و مسئول بهداشت حرفه اى که در اجراى آئين نامه ها و مقررات مربوطه تکميل مى گردد
    چ- آئين نامه ايمنى معادن و کليه آئين نامه هاى حفاظت فنى و بهداشت کار مصوب شوراى عالى حفاظت فنى
    ماده 8- رعايت مفاد کليه مقررات و آئين نامه هاى مصوب شورايعالى حفاظت فنى در خصوص نکات ايمنى مرتبط با لوازم ,کالا ها و تجهيزات معدنى لازم الاجرا است

    تبصره: کليه سفارشات و نکات احتياطى و ايمنى که از طرف سازندگان و توليد کنندگان لوازم , کالاها و تجهيزات معدنى توصيه مى شود لازم الاجرا است 

    ماده 9- تمام شاغلين در معادن زيرزمينى و کارگرانى که با تغيير شغل از قسمتى به قسمت ديگر معدن منتقل ميشوند بايد با راههاى خروجى و اضطرارى معدن آشنا شده و آگاهى کامل پيدا کنند

    ماده 10- ورود کليه افراد غير شاغل در معدن منوط به کسب اجازه از سرپرست معدن يا جانشين وى مى باشد

    ماده 11- ورود و کار در کارگاهها و معادن زيرزمينى متروکه منوط به کسب مجوز از سرپرست معدن يا مسئول ذيربط بوده و بايد با رعايت مقررات ايمنى و پس از حصول اطمينان از برقرارى تهويه مناسب و سالم بودن وسايل نگهدارى و عدم ريزش حفريات قرار گيرد 

    ماده 12- با تمهيداتى که از طرف سرپرست معدن انجام مى گيرد , بايستى همواره تعداد و اسامى کارکنانى که در هر لحظه داخل معدن و به خصوص زيرزمين بوده مشخض باشد و تا زمانى که کارگران در زيرزمين مشغول کار هستند حداقل يک نفر از مسئولين مى بايست در دفتر سر معدن حضور داشته باشد 

    ماده 13- محل يا محل هاى حادثه ساز در معدن بايد بوسيله سيم خاردار يا وسايل محصور کننده مناسب و علائم اخبارى و هشدار دهنده از محل هاى مجاور مجزا باشد به طوريکه مانع عبور اشخاص متفرقه و حيوانات گردد 

    ماده 14- معادن زيرزمينى (به استثناى جبهه کارهاى در حال حفارى ) بايد بوسيله حداقل دو راه با شرايط زير به خارج ارتباط داشته باشد 
    الف- راههاى مذکور در داخل معدن به هم ارتباط داشته باشد .
    ب- عبور افراد از هر يک از آنها به آسانى ميسر باشد . فاصله بيـن آنهـا بيش از 15 مـتر بوده و دهانه آنها زير پوشش يک ساختمان واحد نبوده و مدخل آنها در نقاط سيل گير و يا بهمن گير و مانند آن نباشد

    ماده 15- کارگاه مى بايست طـورى تجهيز شود که به کسى آسيبـى نرسد . چنانچـه فردى مشاهـده کـرد نقصى در کارگاه وجود دارد که آسيب به ديگران مى رساند بلافاصـله مى بايست افراد را مطلع نموده و مرتب را به رئيس قسمت جهت رفع نقص اعلام نمايد

    ماده 16- هيـچ کس نمى بايسـت بدون اجـازه به محـل ممـنوعه وارد شـده و اين محل بايد بوسيله تابـلوى اخبـارى هشدار دهنده مشخص شود 

    ماده 17- نقاط نقشه بردارى شده نبايد توسط اشخاص غير مسئول تخريب شود

    ماده 18- رعايت ماده 92 قانون کار جمهورى اسلامى ايران در مورد معاينـات پزشکى و بهداشتى شاغلين در معدن الزامى است

    ماده 19- با توجه به ماده 90 قانون تأمين اجتماعى ارجاع مشاغل معدنى به کارکنان جديدالاستخدام و يا کارکنانى که مى خواهند به کار جديدى گمارده شوند پس از انجام معاينات پزشکى از نظر قابليت جسمانى و روانى متناسب با نوع کارهاى مرجوع ميسر است

    ماده 20- استعمال دخانيات در کارگاههاى زيرزمينى ممنوع است

    ماده 21- به استناد آئين نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاهها مصوب شورايعالى حفاظت فنى ورود افراد همراه با سيگار , کبريت , فندک يا هر نوع وسايل و لوازم آتشزا به معادن ذغال سنگ و ساير معادنى که خطر آتش سوزى يا انفجار داشته باشد مطلقاً ممنوع است
    تبصره: در اين گونه معادن همراه داشتن دوربين عکاسى يا فيلم بردارى با نظاير آنها که چراغ فلاشر آنها از نظر جرقه حفاظت شده نيستند نيز ممنوع است

    ماده 22- روشن کردن آتش در سطح زمين تا شعاع 20 مترى از دهانه دويلها , چاهها و ورودى معادن زيرزمينى که احتمال خطر آتش سوزى و انفجار وجود دارد مطلقاً ممنوع مى باشد 

    ماده 23- در صورت بروز حادثه يا بيمارى ناشى از کار مى بايست برگه هاى مربوط تکميل و نسخه اى از آن را به ادارات کار و امور اجتماعى , مراکز بهداشت و سازمان تأمين اجتماعى محل ارسال نمود

    تبصره: برگه مربوط به حوادث ناشى از کار از سوى وزارت کار و امور اجتماعى و برگه مربوط به بيماريهاى ناشى از کار از سوى وزارت بهداشت , درمان و آموزش پزشکى تهيه و بترتيب مى بايست توسط مسئول ايمنى و مسئول بهداشت حرفه اى تکميل گردد

    ماده 24- به استناد آئين نامه وسايل حفاظت انفرادى مصوب شورايعالى حفاظت فنى کليه کارگران شاغل در معادن مى بايست در هنگام ورود به معدن به وسايل حفاظت فردى مناسب و بر اساس نوع و شرايط کار مجهز گردند

    تبصره: کليه مفاد آئين نامه مذکور در خصوص نحوه انتخاب , به کارگيرى , تعمير و تعويض وسايل مذکور الزامى است

    ماده 25- به استناد فصل هشتم قانون کار جمهورى اسلامى ايران و آئين نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاههاى مصوب شورايعالى حفاظت فنى مى بايست تسهيلات بهداشتى مناسب و کافى شامل روشوئى , حمام , توالت , رختکن , محل غذاخورى و نمازخانه و غيره در محل مناسبى از سطح زمين وجود داشته باشد
     
    فصل 3-فعاليت هاى اکتشافى ومعدنى     
                                                                                 

    ماده 26- در حفاريهاى سطحى و معادن روباز شيب موقت ديوارها و شيب کلى آنها با توجه به خصوصيات مکانيکى سنگها بايد به گونه اى تعيين شود که خطر ريزش نداشته باشد . در جبهه کارهاى فعال , وقتى انتخاب شيب موقت براى پايدارى کوتاه مدت مجاز است , که اطمينان کاهى از عدم ريزش وجود داشته باشد 

    ماده 27- عبور و مرور وسايل نقليه در جاده هاى معدنى مشمول مقررات عمومى مربوطه کشور مى باشد

    ماده 28- در معادنيکه از دستگاه سيم برش الماسه استفاده مى شود , بمنظور جلوگيرى از پرتاب سيگمنت (دندانه هاى الماسه روى سيم برش) و يا صدمات ناشى از شلاق زدن سيم پاره شده لازم است در مسير سيم برش پوشش حفاظتى مناسب به کار گرفته شود

    ماده 29- در هنگام برش , جداکردن و جابجائى بلوک هاى سنگ , استقرار ماسين آلات و افراد در پائين دست بلوک سنگ ممنوع است

    ماده 30- در معادن روباز و کارگاههاى حفارى سطحى براى جلوگيرى از لغزش و سقوط کارگر , محل استقرار و عبور و مرور آنان بايد داراى عرض و شيب مناسب باشد . در غير اين صورت کارگز بايد به کمربند ايمنى و طناب نجات که به نقطه اتکاء مطمئنى متصل شده باشد مجهز گردد
    ماده 31- کار در سطح هنگام باد , برف يا بارن شديد و احتمال وقوع رعد و برق بايد با احتياط کامل صورت گيرد

    ماده 32- در حفر ترانشه براى اکتشاف ونمونه بردارى بايد دقت شود تا خطر ريزش ديواره وجود نداشته باشد و در صورت لزوم باوسايل مناسب نگهدارى شود. در ترانشه و چاهکهايى که به عمق بيش از 5/1 متر هستند بايستى براى بالا و پائين رفتن از نردبان استفاده شود

    ماده 33- در ترانشه و چاهکهايى که خطر انباشتگى گاز وجود دارد ورود و کار افراد بايستى پس از تهويه و اطمينان از بى خطر بودن آن محل ها انجام گيرد 

    ماده 34- تميز کردن يا ميزان و مسطح کردن جبهه کار در معادن روباز و در اسثناى کار ماشين حفارى بدون اخذ اجازه از مسئول دستگاه ممنوع است 

    ماده 35- دهانه چاههاى قائم بايد با در فولادى پوشانده شده و در اطراف آن نرده حفاظ نصب شود 

    ماده 36- دهانه چاههاى مايل و تونلهاى شيبدار بايد به درب مسدود کننده يا راه بند مجهز باشد

    ماده 37- هنگام حفر چاه استفاده از سپر محافظ (سکو)در فاصله اى کمتر از 30 متر از جبهه کار الزامى است . اين سکو مى بايست علاوه بر کابل فلزى (سيم بکسل) تعليق به کمک جک هاى مکانيکى افقى به ديواره چاه تثبيت شود

    ماده 38- هنگام حفر چاه از زير سکوى کار مى توان از نردبان طنابى استفاده کرد مشروط بر آنکه طول آن از 30 متر کمتر باشد 

    ماده 39- در تونلهاى شيبدار محل عبور افراد در تمام مسير بايد در يک سمت باشد 

    ماده 40- در تونلهاى افقى و شيبدار مجهز به نوار نقاله عرض راه عبور افراد مى بايست در يک طرف حداقل 60 سانتيمتر و در طرف ديگر حداقل 40 سانتيمتر باشد

    ماده 41- در تونلهاى افقى و شيبدار که باربرى ريلى دارند بايد عرض راه عبور افراد در يک طرف حداقل 60 سانتيمتر باشد

    ماده 42- در حفريات شيبدارى که براى عبور و مرور افراد اختصاص داده مى شود بايستى در شيبهاى مختلف به شکل زير تجهيز گردند: 
    الف- در شيب 15-7 درجه , دستگيره سرتاسرى
    ب- در شيب 30-15 درجه , پله هاى وسيع شيبدار و دستگيره
    ت- در شيب 45-30 درجه , نردبان و يا پله هاى افقى و دستگيره
    ث- در شيب 45 درجه و بيشتر از آن , قسمت عبور و مرور افراد به طور کلى مجزا و در اين حالت مجهز به نردبان مى گردد
    ماده 43- در حفريات با شيب تند که مجهز به نردبان شده اند بايد دقت کرد که :
    الف- شيب نردبانها از 80 درجه بيشتر نباشد.
    ب- فاصله پايه نردبان تا ديواره نبايد کمتر از 60 سانتيمتر باشد
    ت- در انتهاى هر نردبان پاگردى به منظور استراحت و پيشگيرى از خطرات سقوط ساخته شده باشد 
    ث- نردبان بايد حداقل تا يک متر بالاى پاگرد ادامه يابد و در غير اين صورت به دستگيره هاى ثابتى مجهز باشد که امکان بالا و پائين آمدن افراد را فراهم نمايد
    ج- فاصله پاگردها از 10 متر بيشتر نباشد
    ماده 44- در تونلهاى شيبدار و چاههاى مايل بايد در فاصله حداکثر هر 50 متر يک جان پناه احداث شود . در محل سوزنهاى انشعاب ريل نيز بايد جان پناه احداث شود 

    ماده 45- هنگام کار در سينه کارهاى تونلهاى شيبدار , کارگران بايد از خطر سقوط و افتادن واگن و ماشين آلات از بالا به طرف سينه کار محفوظ باشند . راه بند مسدود کننده عبور واگن بايد در دو نقطه يکى در دهانه تونل شيبدار و ديگرى در فاصله 20 مترى از محل کار کارگران نصب شود 

    ماده 46- در جبهه کارهاى معادن روباز و زير زمينى , بخصوص پس از آتشبارى , لازم است کليه قسمتهاى سست شده (لقى ها) در جبهه کار و ديواره ها و سقفها با دقت لق گيرى شده و يا بطور مطمئنى از ريزش آنها جلوگيرى بعمل آيد . ورود کارگران و شروع بکار آنان در محل بايد پس از لق گيرى به طور مطمئن انجام شود 

    ماده 47- حفارى هاى متروکه و کارگاههايى که استخراج آنها تمام شده بايد مسدود شوند .اين عمل بايد طورى انجام گيرد که هيچگونه اختلالى در تهويه معدن بوجود نيايد 

    ماده 48- در مورد فضاى خالى شده در عمليات استخراج زيرزمينى بايد امکان نشست سطح زمين و احتمال خطرات را در بيرون يا درون معدن پيش بينى کرده و با تدابيرى نظير پر کردن محل استخراج و يا کنترل نشست سطح زمين و يا مانند آن از بروز خطر جلوگيرى کرد 

    ماده 49- سنگهاى استخراجى(کوپها) بايستى بطور منظم و روى بزرگترين سطح اتکاء خود انباشته شوند تا بدين وسيله از سقوط آنها و آسيب رسانى به کارکنان جلوگيرى شود 

    ماده 50- از بکار بردن طناب , زنجير , سيم بکسل و يا قلابهايى که معيوب و پوسيده هستند جداً خوددارى شود و براى بکسل کردن ماشين آلات , بلوکهاى سنگهاى استخراجى و غيره از سيم بکسل با مقاومت مناسب استفاده شود 

    ماده 51- کليه کارگران بايد به اندازه کافى از حوزه عملکرد کابلها و طنابها و جکها فاصله داشته باشند 

    ماده 52- کارگران نبايد به هيچ وجه زير بارهاى معلق مخصوصاً کوپهاى معلق قرار گيرند 

    ماده 53- لبه هاى سست و در حال ريزش و شکافهايى که در لبه ها بوجود آمده بايد دائماً تحت کنترل و بازرسى قرار گيرد
       
    دوشنبه 7 فروردین 1396
    1 2 3 4

    آخرین تاریخ بازدید : دوشنبه 7 فروردین 1396
    تعداد بازدید : 573