تعیین مشخصات کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی باطله‌های زغالشویی البرزشرقی از دیدگاه زیست‌محیطی

زهاب اسیدی معدن یکی از بزرگترین مشکلات زیست محیطی ناشی از عملیات معدنکاری به حساب می‌آیند که در اثر اکسایش پیریت و دیگر کانی‌های سولفیدی ایجاد می‌شوند

تعیین مشخصات کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی باطله‌های زغالشویی البرزشرقی از دیدگاه زیست‌محیطی

محمدحسین صادقی امیرشهیدی ، دانشجوی کارشناسی ارشد اکتشاف معدن ، دانشگاه صنعتی امیرکبیر ، m.h.sadeghi@aut.ac.ir

تیمور اسلام‌کیش ، دکتری پترولوژی و اکتشاف نفت از دانشگاه کلاستال آلمان ، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر ، aisantaymur@aut.ac.ir

فرامرز دولتی ارده‌جانی ، دکتری هیدروژئولوژی زیست‌محیطی  از دانشگاه ولنگونگ استرالیا، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شاهرود ، fdoulati@shahroodut.ac.ir

چکیده :

زهاب اسیدی معدن یکی از بزرگترین مشکلات زیست محیطی ناشی از عملیات معدنکاری به حساب می‌آیند که در اثر اکسایش پیریت و دیگر کانی‌های سولفیدی ایجاد می‌شوند. بسیاری از معادن از جمله معادن زغال سنگ و در نتیجه باطله های حاصل از زغالشویی شامل کانی‌های سولفیدی آهن به ویژه پیریت (FeS2  ) می‌باشند. اگرچه فرآیند اکسید شدن پیریت و سایر کانی های سولفید فلزی در حضور هوا غیر قابل اجتناب است ولی مطالعه ژئوشیمیایی کانه ها و کانی های باطله می‌تواند در طراحی یک عملیات معدنی و احداث کارخانه زغالشویی که کمترین اثرات زیست محیطی را به همراه داشته باشد کمک مؤثری ‌نماید. در این مقاله از روش‌های آنالیز پراش اشعه ایکس XRD، فلوئورسانس اشعه ایکس XRF و بررسی میکروسکوپی مقاطع صیقلی برای این منظور استفاده شد. بر طبق مطالعات انجام شده کوارتز، کلریت، ژیپس، ایلیت و تراسکویت مهمترین کانی‌های موجود در باطله‌های زغالشویی البرز شرقی می‌باشد. بر اساس تصاویر تهیه شده از مقاطع صیقلی کانی پیریت در نمونه‌ها مشاهده شد که چون میزان آن کمتر از حد تشخیص XRD (5%) بوده در نمودار پیک مشخصی ظاهر نشده است. در مقاطع صیقلی میزان پیریت موجود در نمونه‌ها با افزایش عمق افزایش پیدا می‌کند که نشانگر اکسایش پیریت در نمونه‌های سطحی‌تر می‌باشد. داده‌های حاصل از XRF مطلب فوق را تأیید می‌کنند. مطالعات انجام شده در این تحقیق می‌تواند برای طراحی برنامه‌های مدیریت زیست‌محیطی مورد استفاده قرار گیرد.

کلید واژه ها:ژئوشیمی زیست‌محیطی، پراش اشعه ایکس (XRD)، فلوئورسانس اشعه ایکس (XRF)، مقاطع صیقلی، البرزشرقی، اکسایش پیریت

کلید واژه ها: سایر موارد