بررسی الگوی توزیع و منشا رسوبات در بستر فلات قاره دریای عمان

فلات قاره دریاى عمان محدوده بسیار باریکى به وسعت تقریبى ۵۰۰۰ کیلومتر مربع است

بررسی الگوی توزیع و منشا رسوبات در بستر فلات قاره دریای عمان

علی محمدی، کارشناسی ارشد رسوب شناسی، سازمان زمین شناسی کشور، مدیریت زمین شناسی دریایی Email:manas_atila@yahoo.com

راضیه لک، دکتری رسوب شناسی، سازمان زمین شناسی کشور، مدیریت زمین شناسی دریایی

Email:lak_ir@yahoo.com

چکیده :

فلات قاره دریای عمان محدوده بسیار باریکی به وسعت تقریبی 5000  کیلومتر مربع است که طول خط ساحل آن از مرز پاکستان تا تنگه هرمز 500 کیلومتر است این محدوده در بیشتر مناطق محدوده آبهای سرزمینی کشور ایران بوده و عمق صفر تا 200 متری را شامل می گردد. در طی کروز MG-2007GOO، 472 نمونه رسوب سطحی در یک شبکه سیستماتیک 5 در5 کیلومتر از بستر فلات قاره برداشت گردید. نمونه ها در آزمایشگاه های سازمان زمین شناسی کشور مورد آنالیزهای رسوب شناسی شامل دانه بندی(الک شیکر مرطوب برای ذرات درشت تر از 63 میکرون و دانه بندی لیزری برای ذرات ریزتر از 63 میکرون)، کلسی متری، شناسایی کانی های رسی به روشXRD، مورفومتری و مورفوسکوپی قرار گرفتند. همراه با آنالیز دانه بندی، پارامترهای رسوبی مانند میانگین، میانه، جورشدگی، کج شدگی و کشیدگی نیز محاسبه گردید. بر این اساس در رسوبات سطحی فلات قاره 11 تیپ رسوبی مشاهده می گردد. میزان کربنات کلسیم از 8 درصد تا 85درصد در تغییر است. مهمترین کانی های رسی دریای عمان ایلیت و کلریت بوده و به مقدار بسیار کمتری مونت موریونیت دیده می شود. مهمترین کانی های سازنده رسوبات کوارتز، کربنات تخریبی، فلدسپات و میکا می باشند. اندازه ذرات از ساحل به سمت اعماق زیادتر کاهش می یابد بگونه ای که از عمق بیش از 30 متر تیپ غالب رسوبات گل با کمی گروال می باشد که ذرات گراولی نیز عمدتاً پوسته های صدفی می باشند. در مجموع رسوبات دارای دو منشا آواری(رودخانه ها و باد) و بیوشیمیایی می باشند. فلات قاره دریای عمان یک محیط رسوبی دوگانه آواری - بیوشیمیایی است که غالبیت با محیط آواری می باشد. محیط های کربناته به صورت ریف های کوچک و منفردی که غالباً ریف های مرجانی هستند قابل مشاهده می باشند. این ریف ها بصورت محدود در مناطق خلیج چابهار، تنگ، میدانی و جاسک وجود دارند.

کلید واژه ها: دریای عمان، فلات قاره، تیپ رسوب، محیط اواری، محیط کربناته

کلید واژه ها: سیستان و بلوچستان