طبقه ­بندی مارن­های استان اردبیل براساس ویژگی­های فیزیکوشیمیائی به روش آنالیز خوشه­ای

با توجه‌به‌گسترش‌قابل‌ملاحظه‌واحدهاى مارنى‌در قلمروى‌حوزه‌هاى‌آبخیز استان‌اردبیل از یکسو و استعداد

طبقه ­بندی مارن­های استان اردبیل براساس ویژگی­های فیزیکوشیمیائی به روش آنالیز خوشه­ای

رضا طلایی،کارشناس ارشد زمین شناسی و عضو هیات علمی تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز اردبیل، RZTALA@yahoo.com

حمیدرضا پیروان، دکتری زمین شناسی و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، HRPEYROWAN@yahoo.com

فرزانه عظیمی مطعم، کارشناس ارشد زیست شناسی و محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، اردبیل

FARZANEHAZIMI@yahoo.com

چکیده :

با توجه‌به‌گسترش‌قابل‌ملاحظه‌واحدهای مارنی‌در قلمروی‌حوزه‌های‌آبخیز استان‌اردبیل از یکسو و استعداد وقوع‌انواع‌ناهنجاری­های‌طبیعی‌از جمله‌، فرسایش‌خاک‌، انواع‌رخساره‌های‌فرسایشی‌(سطحی، شیاری‌و خندقی) و رسوبزایی‌بالا از سوی‌دیگر، شناخت‌جامع‌مارن­ها از دیدگاه‌فیزیکی، مکانیکی‌و شیمیایی که‌در نهایت‌ما را به‌طبقه بندی مارن­ها رهنمون‌می‌کند، امری‌لازم‌و ضروری‌است‌. در این‌تحقیق رابطه‌بین‌اشکال‌و شدت‌فرسایش‌مارن‌ها با ویژگی‌های‌فیزیکی، مکانیکی وشیمیایی‌آن مورد بررسی قرار گرفته است. به همین منظور با تهیه نقشه‌های لیتولوژی، شیب، اقلیم و تلفیق آنها، نقشه واحدهای کاری تعیین‌گردید. سپس از محل وقوع اشکال مختلف فرسایشی در 35 نقطه، تعداد 40 نمونه تهیه و جهت تعیین مقدار متغیرهای فیزیکو­شیمیایی به آزمایشگاه ارسال گردید. در پلات­های یک مترمربعی باران مصنوعی به مدت نیم ساعت  و با شدت 40 میلی متر در ساعت ایجاد و میزان بار رسوبی تولید شده اندازه گیری شد. طبقه بندی براساس ویژگی­های فیزیکی، شیمیائی و توام آنها به روش آنالیز خوشه­ای نشان می­دهد که این مارن‌ها را می­توان توسط متغیرهای شیمیایی به چهار گروه، و متغیرهای فیزیکی و فیزیکو- شیمیایی به سه گروه تقسیم کرد. صحت این گروه بندی­ها به ترتیب معادل 3/94، 7/85 و 9/62 درصد می­باشد.

واژگان کلیدی: مارن، طبقه بندی، ویژگی­ها، آنالیز خوشه­ای‌، اردبیل

کلید واژه ها: اردبیل