واکاوی زیست محیطی فلزات سنگین در رسوبات اطراف کارخانه سیمان تهران

واکاوی زیست محیطی فلزات سنگین در رسوبات اطراف کارخانه سیمان تهران

محمد الیاس مسلم پور1،  سارا شهدادی2

1و2- گروه زمین شناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران  memoslempour@yahoo.com

چکیده :

به منظور بررسی فلزات سنگین در رسوبات محدوده کوه بی بی شهربانو (اطراف کارخانه سیمان تهران و معدن متروکه سرب) تعداد 31 نمونه رسوب آبراهه ای از عمق 10 تا 15 سانتی متری منتهی الیه کف آبراهه ها برداشت شد و تحت آنالیز ICP قرار گرفت.  اعمال روش تحلیل مؤلفههای اصلی بر داده­ها باعث گردید تا تعداد 9 مؤلفه­ی اصلی برای داده­ها تعیین شود، که 3 مؤلفه ی اول با بیش از 70% تغییرپذیری جامعه آماری را توجیه می­کنند. مولفه ی اول شامل عناصر نقره، سرب، روی و مس است. مولفه دوم شامل عناصر  نیکل و آنتیموان و مولفه سوم شامل عناصر ارسنیک و کروم است.  به نظر می‌رسد ترکیب مولفه اول در ارتباط با معدن متروکه سرب و محتوی رس باشد.  ترکیب مولفه دوم هم در ارتباط با محتوی ماده آلی و ظرفیت تبادل کاتیونی است و مولفه سوم هم در ارتباط با کارخانه سیمان است.  نتایج حاصله از تحلیل خوشه ای هم به طور کامل با نتایج حاصله از تحلیل مولفه های اصلی همخوانی دارد.  نتایج تحلیل خوشهای بر روی عناصر سمی و خواص فیزیکوشیمیایی نمونهها نشان میدهد که از میان تمام عناصر سمی، کادمیوم بیشترین ارتباط را با محتوای کربنات کلسیم دارد.  همچنین میتوان به ارتباط سرب و روی با محتوای رس و ارتباط نیکل و آنتیموان با اسیدیته و محتوای ماده آلی و ظرفیت تبادل کاتیونی اشاره کرد.

 

کلید واژه ها: تهران