ارزیابی پیوستگی رسوبی و شناسایی عوامل­کنترل­کننده ریزشوند­گی درطول رودخانه درپرچین- شرق اسفراین

دسته رسوب شناسی و زمین شناسی دریایی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری بیست و سومین گردهمایی علوم زمین
نویسنده موسوی حرمی، رضا؛ محبوبی، اسدا...؛ نجفی، مهدی؛ رستمی زاده، قاسم
تاريخ برگزاری ۲۶ بهمن ۱۳۸۳


Analysis of grain size parameters along the Darparchin River, with gravely bed, indicated ۳ sedimentary links that are separated from each other by ۲ discontinuities. The first discontinuity happens about ۶ km toward downstream site from sample one. This is probably related to sudden changes in slope gradient as well as distributaries entrance. These two factors are the main reasons for changes in texture of bed load sediments within the channel as well as the break in sedimentary links. Toward downstream, due to the connection of another distributary to the major river in the vicinity of Darparchin Village, the texture of sediments within the main channel change and the ۳rd sedimentary link appeared. The changes in the trend of grain size parameters along ۳ sedimentary links can be related to stream velocity and competence. These are also related to bed slope changes, which are causing selective transport as well as hydraulic sorting in sediments. These are the factors control the downstream fining trend in the Darparchin River.


بررسی پارامترهای اندازه دانه در رودخانه درپرچین، با بستر گراولی، نشان­­د­هنده 3 پیوستگی رسوبی مجزا است که توسط 2 انقطاع (ناپیوستگی) از یکدیگر تفکیک شده­اند. اولین انقطاع در حدود 6 کیلومتر پایین­تر از محل برداشت اولین نمونه، به­علت تغییر ناگهانی شیب بستر و ورود رسوبات جانبی از یک شاخه فرعی، رخ­داده است. این دو عامل باعث تغییر در بافت رسوبات کف کانال و ایجاد پیوستگی­های رسوبی مجزا ­شده­اند. آن بخش از رودخانه که در بالادست انقطاع اول قرار می­گیرد پیوستگی رسوبی شماره 1 را تشکیل ­داده و بخش دیگر که پایین­تر از آن قرار ­گرفته است پیوستگی رسوبی شماره 2 را به­وجود می­آورد. پایین­تر از محل اولین ناپیوستگی در اثر ورود یک شاخه فرعی دیگر در محل روستای درپرچین، مجددا بافت رسوبی تغییر نموده و پیوستگی رسوبی جدیدی (پیوستگی شماره 3) به­وجود می­آید. بررسی روند تغییر پارامترهای اندازه ذرات در طول این 3 پیوستگی نشان می­دهد که تغییر در سرعت و قدرت جریان - که از تغییرات شیب بستر ناشی شده است - باعث حمل انتخابی رسوبات و ایجاد جورشدگی هیدرولیکی در آن­ها شده و به­عنوان فاکتور اصلی و کنترل کننده روند ریزشوندگی به طرف پایین­دست عمل نموده است.

کلید واژه ها: خراسان شمالى