چینه نگاری سکانسی رسوبات کواترنر پیشین در سواحل شمالی دریای عمان

چینه نگاری سکانسی رسوبات کواترنر پیشین در سواحل شمالی دریای عمان

◊◊◊◊

محی الدین احراری رودی* ، دانشجوی دکتری رسوب شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، Ahrari_49@yahoo.com & Ahrari.Geologist@gmail.com

سید رضا موسوی حرمی، استاد گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، Harami2004@yahoo.com

 راضیه لک ، دکتری رسوب شناسی ، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور ،Lak_ir@yahoo.com

اسداله محبوبی، دانشیار گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد ، Amahboobi2001@yhoo.com

احمد معتمد، استاد گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

مهدی نجفی، دانشیار گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

◊◊◊◊

چکیده:

رسوبات ساحلی دریای عمان در جنوب شرقی ایران، شامل سه بخش مارنی، ماسه سنگی و مخلوط رسوبات سیلیسی -  آواری و کربناته است. این رسوبات در پلاتفرمی پرانرژی و تحت تاثیر امواج، رسوبگذاری شده است. این پژوهش با هدف شناسایی رخساره های سنگی رسوبات ساحلی، تفکیک سکانس های رسوبی و تفسیر تاریخچه تغییرات سطح دریا انجام پذیرفت. پس از مطالعات کتابخانه ای و بررسی کارهای قبلی، بررسی های صحرایی و نمونه برداری، عملیات آزمایشگاهی و تجزیه و تحلیل آنها انجام شده است. به همین منظور سه برش در جنوب روستاهای تیاب، رمین و لیپار که بترتیب در فواصل 8، 11 و 28 کیلومتری جنوبشرق جابهار واقع شده اند، مورد بررسی واقع شده است.  تعداد 182 نمونه با فاصله متوسط ۲۰ سانتی متری جهت مطالعات پتروگرافی از این برشها برداشت و از آنها مقطع نازک تهیه شده است. براساس مطالعات پتروگرافیکی، رسوبات ناحیه مورد مطالعه از دو مجموعه رخساره ای کربناته و سیلیسی -  آواری تشکیل شده اند. همچنین براساس نوع و میزان درصد فراوانی اجزاء تشکیل دهنده، سنگهای آواری به دو مجموعه رخساره ای(ماسه سنگی و سیلتستونی) و سنگهای کربناته به دو مجموعه رخساره ای (شامل 8  رخساره) تفکیک شده اند. این سنگ ها در بخش های مختلف تحتانی، میانی و فوقانی حاشیه ساحلی تشکیل شده اند. انطباق رخساره ها نشان داده است که شرایط رسوبگذاری از غرب به شرق (از برش تیاب به سمت برش های رمین و لیپار) تغییر یافته است. با توجه به جهت ساختمان های رسوبی در        سنگ های سیلیسی آواری، به نظر می رسد منشاء آواری ها در شمال منطقه مورد مطالعه بوده است. رسوبگذاری مخلوط سیلیسی آواری - کربناته، به شدت تحت تاثیر عوامل کنترل کننده میزان ورود رسوب به حوضه و میزان تولید کربنات در حوضه است. آنالیز  رخساره های سنگی به همراه شواهد صحرایی منجر به شناسایی دو سکانس رسوبی در منطقه مورد مطالعه شده است که توسط مرز نوع دوم(SB2) از یکدیگر تفکیک شده اند. مقایسه منجنی تغییرات سطح آب دریا در ناحیه مورد مطالعه با منحنی های جهانی انطباق کمتری نشان می دهد که به احتمال زیاد به دلیل فرایندهای تکتونیکی ناشی از نرخ افزایشی زون فرورانش، آب و هوا، تکتونیک و تغییرات نسبی سطح دریا ها بوده است.

کلید واژه ها: سکانس، برش های چینه شناسی، زون فرورانش، رخساره سنگی، لیپار، تیاب

 

کلید واژه ها: سیستان و بلوچستان