بررسی لیتولوژی، محیط رسوبی و فرایندهای دیاژنتیکی موثر بر نهشته های سازند مبارک در برش های میغان و خوش ییلاق و مقایسه آن با برش های البرز مرکزی

بررسی لیتولوژی، محیط رسوبی و فرایندهای دیاژنتیکی موثر بر

نهشته های سازند مبارک در برش های میغان و خوش ییلاق و مقایسه آن با برش های البرز مرکزی

 ◊◊◊◊◊◊◊

فاطمه امیری1، دکترمیررضا موسوی2، دکتر محمد حسین آدابی2،دکتر رضا اهری پور3

1 - کارشناسی ارشد رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی

دانشگاه شهید بهشتی (fatemeh.amiri.b@gmail.com)

2 -  عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

  3 -  عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پایه دامغان


نهشته های رسوبی سازند مبارک با سن کربونیفر زیرین در البرز شرقی (برش میغان در 30 و برش خوش ییلاق در 70 کیلومتری شمال شر ق شاهرود) غالباً از شیل و مارن آهکی و به میزان کمتر از آهکهای صخره ساز تشکیل یافته است. لیتولوژی این سازند در برش های البرز مرکزی بیشتر به عنوان کربناتهای آهکی گزارش شده است. سازند مبارک در هر دو برش به صورت تدریجی بر روی سازند خوش ییلاق و با ناپیوستگی فرسایشی زیر ماسه سنگ های سازند دورود قرار گرفته است. مطالعات پتروگرافیکی منجر به شناسائی 13 میکروفاسیس کربناته و 2 لیتوفاسیس غیرکربناته مربوط به 5 کمربند رخساره ای کربناته شامل لاگون، شول، دریای باز کم عمق، دریای باز عمیق و حوضه گردید. محیط رسوبی سازند مبارک در برش های ذکر شده یک رمپ کربناته از نوع هموکلاین تشخیص داده شده است. از فرایند های دیاژنزی مشاهده شده در سازند مبارک می توان به سیمانی شدن، تراکم فیزیکی و شیمیایی، انحلال، میکرایتی شدن، سیلیسی شدن، آهن دار شدن، فسفاتی شدن، بیوتوربیشن، بورینگ، بارووینگ، دولومیتی شدن و تخلخل حفره ای و فابریک ژئوپتال اشاره کرد. نتایج حاصل از مطالعات میکروسکوپ الکترونی و آنالیز EADX حاکی از وجود کانی رسی کلریت با منشاء دیاژنزی می باشد. منشاء این کلریت ها به احتمال زیاد ناشی از دگرسانی انواع کانی های رسی دیگر (مانند مونت موریلونیت) و یا آلتراسیون بازالت های سلطان میدان است که در بخش های پایین تر سازند مبارک واقع شده است. ضخامت زیاد رسوبات شیل و مارنی نسبت به آهکهای ضخیم لایه در مناطق مورد مطالعه (البرز شرقی) در مقایسه با لیتولوژی های سازند مبارک در سایر نقاط ایران (البرز مرکزی) همچنین وجود شواهدی مانند حضور رخساره نریتس (مثل هلمینتوئیدس)، فراوانی اسپیکول های اسفنج و گسترش وسیع رسوبات درون حوضه ای در مقایسه با سایر محیط های موجود، نشان دهنده افزایش عمق حوضه از سمت البرز مرکزی به البرز شرقی  است.

کلید واژه ها: )سازند مبارک، کربونیفر زیرین، محیط رسوبی، فرایندهای دیاژنتیکی، لیتولوژی (        

 

کلید واژه ها: تهران