بررسی هیدروژئوشیمیایی چشمه‌های آبگرم خرقان با هدف اکتشاف منابع زمین گرمایی

دسته فناوری های نوین
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری سی امین گردهمائی علوم زمین
نویسنده حمیدرضا جعفری­ ساروقی
تاريخ برگزاری ۰۱ اسفند ۱۳۹۰

بررسی هیدروژئوشیمیایی چشمه‌های آبگرم خرقان با هدف اکتشاف منابع زمین گرمایی

◊◊◊◊

حمیدرضا جعفری­ ساروقی، کارشناس اکتشاف معدن از دانشگاه آزاد اسلامی تهران جنوب، مرکز پژوهش‌های کاربردی سازمان زمین‌شناسی، مرکزکرج، گروه ژئوترمال، hamid.jaafari@gmail.com

پریسا یوسفی، کارشناسی ارشد زمین‌شناسی اقتصادی از دانشگاه تهران، مرکز پژوهش‌های کاربردی سازمان زمین‌شناسی، کرج،گروه ژئوترمال، pyoussefey@gmail.com

زهرا حسینی، کارشناسی ارشد زمین‌شناسی اقتصادی از دانشگاه تهران، مرکز پژوهش‌های کاربردی سازمان زمین‌شناسی، کرج، گروه ژئوترمال، zah.hosseini@gmail.com

◊◊◊◊

چکیده :

 چشمه­ های آبگرم خرقان در مجاورت شهر آبگرم، در استان قزوین، قرار دارند و از پیشینه تاریخی بسزایی برخوردارند. این چشمه­ها در امتداد رشته گسل­های شرقی- غربی واقعند و متعلق به محدوده زمین­گرمایی آوج، یکی از بیش از 14 منطقه زمین­گرمایی شناخته شده در ایران هستند. دمای آب این چشمه­ها بین 30 تا 50 درجه سانتیگراد است و pH اسیدی تا خنثی دارند. بررسی­های هیدروژئوشیمیایی تیپ آب را Na-Ca-Cl-HCO­­­3 نشان می­دهد. کاتیون و آنیون غالب به ترتیب سدیم و کلر است. فرایندهای شیمیایی حاکم بر منطقه عبارتند از انحلال هالیت، هوازدگی کانی‌های سیلیکاته و کربناته و تبادل کاتیونی. این آب­ها در دسته آب­های نابالغ قرار دارند. شواهد زمین‌شناختی و هیدروژئوشیمیایی گویای آن است که گردش آب جوی در سیستم درزه‌ها، شکستگی‌ها و گسل‌های منطقه در اعماق زیاد و تاثیر شیب زمین‌گرمایی باعث بالا رفتن دمای آب و در نهایت تخلیه در سطح زمین به شکل چشمه‌های گرمابی شده است. بدین ترتیب مکانیسم گرمایش در این چشمه‌ها در غیاب ولکانیک یا توده­های نفوذی فعال، رسانایی گرمایی است.

کلید واژه ها: هیدروژئوشیمیایی چشمه خرقان زمینگرمایی هالیت شیبزمین‌گرمایی هوازدگی فناوری های نوین قزوین