اثرات مخرب زیست محیطی ناشی از عملیات اکتشاف، استخراج و فرآوری مواد معدنی

دسته زمین شناسی زیست محیطی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری بیست و سومین گردهمایی علوم زمین
نویسنده ابوالقاسم کامکار روحانی و آزاده حجت
تاريخ برگزاری ۲۶ بهمن ۱۳۸۳


Mining activities in different stages cause an irregularity the environment. The nature and the effect of a mining activity on the environment depend on the situation and type of mining activity. The mining activities can affect the environment physically, chemically and/or biologically. The most important of these environmental effects are surface destruction, subsidence, air and water pollution, etc. These environmental effects can be classified in three groups: ۱) The effects due to land use, ۲) The effects due to accidents and hazards, and ۳) Economical, political and social related effects. Mining activities practically include mineral exploration, exploitation and processing stages. The environmental effects in the exploration stage are due to various kinds of drillings, vegetation removal and so on. Mining operations in the exploitation stage such as blasting, excavation and pollution due to obtained dusts cause serious environmental effects. The most important environmental problems in the mineral processing stage are due to the use of chemical agents, soil and water contamination as a result of tailings disposal and so on.

فعالیتهای معدنی در مراحل مختلف، معمولاً سبب ایجاد بی نظمی و اختلال در محیط زیست می شوند. در یک فعالیت معدنی، جدا شدن ماده معدنی از زمین می‌تواند به صورت مستقیم محیط زیست را تحت تأثیر قرار دهد. طبیعت و میزان این تأثیر، بسته به موقعیت و نوع عملیات معدنی متفاوت است و می‌تواند به صورت تأثیرفیزیکی، شیمیایی و یا بیولوژیکی بر روی محیط زیست عمل نماید. تخریب سطح زمین، نشست، آلودگی آب و هوا، تهدید گونه های حیوانی و گیاهی، اشغال اراضی و تقدم در استفاده از زمین، از مهمترین نتایج این تأثیرات بر محیط زیست محسوب می‌شوند. عملیات معدنکاری معمولاً برروی پارامترهای هیدروژئولوژی و درنتیجه کیفیت خاک و آب زیر زمینی تأثیر می گذارند و در نتیجه، آلودگیهای زیرزمینی در اکثر موارد، عمده‌ترین پیامد‌ زیست محیطی ناشی از فعالیتهای معدنی است. تأثیراتی که عملیات معدنکاری بر روی محیط زیست می گذارد، را می توان در سه دسته تقسیم بندی کرد: 1- تأثیرات زیست‌محیطی ناشی از بهره برداری زمین، 2- تأثیرات ناشی از سوانح و خطراتی که سلامتی و بهداشت را تهدید می کند، و 3- تأثیرات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و روانی.
فعالیتهای معدنی در عمل شامل مراحل یا عملیات مختلف اکتشاف، استخراج، فرآوری و بعد از آن است. از مهمترین تأثیرات زیست‌محیطی ناشی از عملیات اکتشافی، می‌توان به اثرات مخرب ناشی از حفر تونل و چاهکهای اکتشافی و گمانه‌زنی‌‌های متعدد جهت دستیابی به ماده معدنی، تخریب پوشش گیاهی درهنگام اجرای شبکه اکتشاف و درنتیجه، ایجاد فرصت فرسایش و به هم خوردن وضعیت مورفولوژیکی، ایجاد آلودگی صوتی، گردو غبار و غیره اشاره کرد. تأثیرات عمده زیست‌محیطی ناشی از عملیات استخراج، عبارتند از: آتشباری و ایجاد پله، خطرات ناشی از آتشباری سنگ دربرگیرنده ماده معدنی و درنتیجه، پرت شدن سنگها و قطعات ماده معدنی، احتمال خطر لغزش و سقوط قطعات سنگی حاصل از پله های استخراج، آلودگی محیط‌های خاکی، آبی و هوا که ناشی از حجم بالای باطله و انتشار غبار درحین استخراج می باشد. در نهایت، مهمترین تأثیرات زیست‌محیطی ناشی از عملیات فرآوری شامل خطرات ناشی از تماس مستقیم ماده معدنی (و مواد شیمیایی مورد استفاده در این عملیات) با پوست، آلودگیهای مربوط به انباشت باطله‌های باقیمانده در نتیجه این عملیات و غیره می‌شود.
 

کلید واژه ها: سایر موارد