سنگهای آتشفشانی اسیدی در چهارگوش ساوه

دسته پترولوژی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری بیستمین گردهمائی علوم زمین
نویسنده قربانی، محمدرضا
تاريخ برگزاری ۱۸ بهمن ۱۳۸۰

Abstract:
Acidic volcanic rocks of the Saveh quadrangle map comprise a significant proportion of the whole volcanic rocks present in the region. Most studies carried out on the acidic volcanics attribute the origin of these rocks to the partial melting of crustal rocks. Some geochemical characteristics of these volcanic rocks are not consistent with their derivation from crustal rocks. For instance, on oxides vs. silica diagrams, acidic rocks appear clearly in continuation of the basic-intermediate rocks and their formation can be related to the differentiation of basic-intermediate magmas by fractional crystallization. Ba and Sr vs. silica and CaO vs. (Na۲O+K۲O)/Al۲O۳ variation trends in the acidic rocks are not consistent with compositional evolution of an acidic partial melt. Furthermore, Saveh acidic rocks lack crustal xenoliths which could be considered as possible parental rock of the acidic magmas. Acidic partial melts obtained experimentally under crustal conditions also differ from acidic rocks from the study area. Geochemical characteristics of the acidic rocks from the region indicate that combined Assimilation Fractional Crystallization (AFC) process is more likely to be responsible for their generation than crustal partial melting.
 
 
 

چکیده
سنگهای آتشفشانی اسیدی در چهارگوش ساوه از فراوانی نسبی قابل ملاحظه‌ای برخوردارند. بیشتر مطالعاتی که بر روی این سنگها صورت گرفته، منشاء آنها را به ذوب بخشی پوسته نسبت داده‌اند. برخی ویژگیهای ژئوشیمیائی این سنگها، با مشتق شدن ماگمای اسیدی بتوسط ذوب بخشی پوسته سازگار نمی‌باشد. به عنوان نمونه، بر روی نمودارهای تغییرات اکسیدها درمقابل سیلیس، سنگهای اسیدی به وضوح در ادامه روند تغییرات سنگهای بازیک-حدواسط ظاهر می‌گردند و می‌توان شکل‌گیری این سنگها را به تفریق ماگمای بازیک-حدواسط توسط تبلور بخشی نسبت داد. روند تغییرات Ba و Sr  نسبت  به سیلیس و روند تغییرات CaO  نسبت به (Na2O+K2O)/Al2O3 در سنگهای اسیدی منطقه نیز با سیر تکوین ماده مذاب بخشی اسیدی مطابقت ندارد. علاوه بر این، سنگهای اسیدی منطقه ساوه فاقد زنولیت‌هایی از سنگهای پوسته است که بتوان آنها را سنگهای مادر احتمالی ماگمای اسیدی دانست. مواد مذاب بخشی اسیدی که به طور تجربی درشرایط حاکم بر پوسته، از ذوب سنگهای بازیک-حدواسط حاصل گردیده نیز با سنگهای اسیدی منطقه ساوه متفاوت است. اختصاصات ژئوشیمیایی سنگهای اسیدی موجود در منطقه، احتمال تکوین آنها بتوسط تبلور بخشی همراه با هضم سنگهای پوسته (AFC)  را محتمل تر می نماید تا ازطریق ذوب بخشی مواد پوسته.
 

کلید واژه ها: ساوه آتشفشان ذوببخشی ماگما پترولوژی مرکزى