بررسی ارتباط ماگماتیسم و کانه‌زایی در گستره ابهر با استفاده از داده‌های زمین شناسی صحرائی و ژنوفیزیک هوائی

دسته زمین شناسی اقتصادی واکتشاف
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری بیستمین گردهمائی علوم زمین
نویسنده محمدرضا جعفری ایرج رسا محمد لطفی
تاريخ برگزاری ۱۸ بهمن ۱۳۸۰

Abstract:
                Mineral explorations using the combination of aero-magnetic, remote-sensing and geological-mineral data have been carried out in the northwest of Iran (Zanjan Province) that covered an area of ۲۵۰۰ Km۲. The studied area is located at longitudes ۴۹۰,۰۰َ – ۴۹۰,۳۰َE and latitudes ۳۶۰,۰۰َ – ۳۶۰.۳۰َ N.
                In this region the main lithology is composed of volcanic and pyoclastic rocks that have middle-Eocene age (Karaj Formation). In the period after Eocene (Oligocene) and during Pyreanian tectono-magmatic phase several plutonic and subvolcanic bodies have been intruded in above mentioned rocks.
                Studies show that the main factor for widespread mineralization (lead, zinc, copper…) and their associated alterations (such as kaolinite deposits …) are these intrusive bodies.
                In this method in the first stage the aero-magnetic maps of the area have been prepared and then their data were categorized in two group: The map of iso-magnetic lines and the map of interpretation of data . In the second stage the above mentioned maps have been correlated and combined with the information of geological maps and field observations and new composed maps have been prepared.
                The consideration and comparison of these new maps show the strong relationships between the location of aero-magnetic anomalies and structures, intrusive bodies and the areas of mineralizations and alterations.
                These results can provide useful exploration keys for more detailed exploration programs and economic geologists.
 
 

مقدمه
                گستره مورد مطالعه در مختصات جغرافیای َ000/490 تا َ30/490 طول شرقی و
 َ00/360 تا َ30/360 عرض شمالی واقع بوده و منطقه‌ای به وسعت 2500کیلومتر مربع را در چهارگوش 1:250000 زنجان در بر می‌گیرد. گسترده‌ترین واحدهای سنگی رخنمون شده دراین گستره  سنگ‌های آتشفشانی و آذرآوای سازند کرج هستند. پتروگرافی این واحدها شامل بازالت، بازالتیک آندزیت، داسیت، ریولیت وانواع توف می‌باشد. در مقطع زمانی الیگوسن و در طی فاز تکتونوماگمایی پیرینه، توده‌های آذرین نفوذی و نیمه‌عمیق متعددی به داخل سری واحدهای کرج نفوذ نموده‌اند که این مسئله سبب بروز انواع کانه‌زایی‌های گرمابی وابسته شده است که به‌طور ویژه می‌توان به رگه‌های مس، سرب و روی اشاره کرد. ترکیب پتروگرافی توده‌های نفوذی شامل گابرو، دلریت، مونزونیت، سینیت، گرانودیوریت، گرانیت و آپلیت می‌باشد. کانه‌زایی در این گستره از نوع اپی‌ژنتیک و رگه‌ای بوده و مطالعات زمین‌شناسی معدنی نشان دهنده آن است که کنترل‌کننده زمین‌شناسی کانه‌زایی توده‌های نفوذی و نیمه‌عمیق مزبور است. در این مطالعه برای شناخت الگوهای پراکندگی و توزیع توده‌های نفوذی و نیمه‌عمیق و در نتیجه تشخیص مناطق کانه‌زایی از داده‌های ژنوفیزیک هوایی (ژئومغناطیسی هوایی) و زمین شناسی صحرایی استفاده شده است که در ادامه به شرح آن پرداخته می‌شود.
 
 

کلید واژه ها: ماگماتیسم زمین شناسی اقتصادی واکتشاف زنجان