بررسی واگرایی خاک های دشت سیستان

دسته زمین شناسی مهندسی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری بیست و ششمین گردهمایی علوم زمین
نویسنده غلامرضا لشکری پور، ماشاء ا… خامه چیان، حمید رضا سلوکی، ابراهیم رحیمی،
تاريخ برگزاری ۱۸ بهمن ۱۳۸۰

Sistan Plain which lies upon Hirmand River Delta is a vast flat plain. Zabol city the center of Sistan is nearly located in the center of this plain. The transportation of great amounts of sediments in the past periods has decreased the depth of this lake and it cases that elevation of Zabol city at the moment in a lower than some parts of Hamoon Lake.Therefore, some embankments have been constructed around the city for protecting it against Hinrmand River floods. One of the problems which the city has confronted during the recent years is the destruction of these embankments and the great damages caused to urban structures. Due to formation of Sistan Plain from fine-grained soil such as silt and clay, the probability of demolition of the embankments in some of these soils can be of dispersivity. In this paper the Sistan Plain soils will be studied in term of dispersivity. Thus, ۲۰ samples from different parts of Sistan Plain have been tested in various ways with regard to dispersivity in the Engineering Geology Laboratory in University of Tarbiat Modaress.

خلاصه
دشت سیستان دشت مسطح و وسیعی است که بر روی دلتای رودخانه هیرمند در شمال استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. شهر زابل به عنوان مرکز سیستان تقریبا در مرکز این دشت قرارگرفته است. حمل زیاد رسوبات در ادوار گذشته سبب گردیده تا عمق دریاچه هامون بدلیل انباشت رسوبات کاهش یافته و در حال حاضر شهر زابل دارای ارتفاع کمتری از برخی نقاط دریاچه هامون می باشد. به همین دلیل جهت محافظت شهر در مقابل سیلاب های هیرمند گوره هایی در اطراف شهر احداث گردیده است. یکی از مسائلی که در سال های اخیر با آن مواجه بوده اند تخریب این گوره ها و خسارات زیاد به تاسیسات شهری بوده است. با توجه به اینکه دشت سیستان از تناوب خاک های ریزدانه رسی و سیلتی تشکیل گردیده است لذا احتمال نقش پدیده واگرایی در فرسایش و تخریب برخی از این خاک ها وجود دارد. در این مقاله خاک های دشت سیستان از نظر واگرایی مورد بررسی قرار می گیرند. برای این منظور 20 نمونه خاک از نقاط مختلف دشت سیستان در آزماشگاه زمین شناسی مهندسی دانشگاه تربیت مدرس مورد آزمایش های مختلف جهت بررسی واگرایی قرار گرفته اند.

کلید واژه ها: واگراییخاک دشتسیستان دریاچههامون زمین شناسی مهندسی سایر موارد