ارزیابی کیفیت مخزنی سازند قم

دسته زمین شناسی نفت
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری بیست و ششمین گردهمایی علوم زمین
نویسنده محمدرضا رضایی-محمدرضا کمالی-سیدعلی معلمی-جمشید رودساز
تاريخ برگزاری ۱۱ شهریور ۱۳۸۴
متن اصلی:
بررسی های ماکرو – میکروسکوپی مغزه های سازند قم وجود 6 مجموعه رخساره را برای این سازند مشخص می نماید. این مجموعه رخسارها شامل مجموعه رخساره 1 تا 6 است که بر اساس نوع آلوکم ها بافت سنگین و ساختهای رسوبی از یکدیگر تفکیک شدند. این مجموعه رخساره ها به ترتیب نواحی سبخا، اینترتایدال، مرداب، دریای بسته، بخش کم عمق جلوی ریف و بخش عمیق جلوی ریف نسبت داده شد.
فرآیندهای متعدد دیاژنتیک از جمله فشردگی، تشکیل سه نوع سیمان کلسیتی،دو نوع سیمان انهیدریتی، دو نوع سیمان رسی، پدیده جانشینی، نئومورفیسم، انحلال، ایجاد شکستگی برای این سازند مورد شناسایی قرار گرفتند که از میان آنها پدیده های دولومیتی شدن، انحلال و ایجاد شکستگی نقش به سزایی در افزایش کیفیت سنگ مخزن را داشته اند. پدیده دولومیتی شدن در این سازند با توجه به شواهد مختلف موجود از جمله بافت بلورها ترکیب شیمیایی، همراه آنها با ندولهای اولیه تبخیری ها و وجود فلوئید انکلز یونهای تک فاز همگی مدل دولومیت سبخایی را پیشنهاد میکند.
انواع مختلفی از تخلخل در این سازنده مشاهده گردید که تخلخل قالبی و بین کریستالی فراوانترین نوع آن است. مشاهدات توسط میکروسکوپ الکترونی نیز مقادیر زیادی از ریز تخلخل بین کریستالی را در میان بلورهای ریز دولومیت میکروکریستالین آشکار نمود. تخلخل هلیوم در نمونه ها از 1/1 تا 5/17 درصد و تراوایی آنها از 005/0 تا 6/48 میلی دارسی متغیر است. بنظر میرسد که عامل اصلی کنترل کننده تراوایی در نمونه ها نوع تخلخل است و بهترین تراوایی تعلق به نمونه هایی دارد که در آنها دولومیتی شدن با پدیده انحلال وتشکیل تخلخل قالبی همراه است. این عمل سبب افزایش ظرفیت نگهداری و نیز افزایش تراوایی سنگ مخزن میشود.
سازند قم در چاه مورد مطالعه به منظور سهولت پتروفیزیکی به 5 گروه سنی (I تا V) تقسیم بندی گردید. اساس تقسیم بندی بر روی فابریک سنگ، ارتباط تخلخل – تراوایی آنها، قطر و توزیع گلوگاه تخلخل و منحنی تراوایی نسبی گاز / آب شور استوار است. بر اساس این تقسیم بندی میتوان واحدهای جریانی را در این سازند تفکیک و کار را برای مطالعه شبیه سازی مخزن تسهیل نمود

کلید واژه ها: کیفیتمخزنی سازندقم زمین شناسی نفت قم