میکروفاسیس، توالی ها و محیط رسوبی سازند سروک در خوزستان و لرستان

دسته سنگ شناسی رسوبی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری سومین همایش سالانه انجمن زمین شناسی ایران
نویسنده علی حسین جلیلیان- یعقوب لاسمی
تاريخ برگزاری ۱۳ شهریور ۱۳۸۴
متن اصلی:
     بر اساس مطالعات میکروسکوپی نمونه ها در دو برش مورد بررسی تعداد 12 میکروفاسیس شناخته شده و در چهار گروه محیطی دریای باز، سد، مرداب و پهنه جزر و مدی قرار گرفتند. تکرار و توالی میکروفاسیس ها گواه آن است که سازند سروک در ناحیه خوزستان از دو سیکل پسرونده عمده (Shallowing upward) رده سوم با سن آلبین – سنومانین تشکیل شده است. بدین گونه که پس از تشکیل رخساره های حداقل سطح دریا یا (LST) ( سازند کژدمی) رخساره های پیشرونده و حداکثر سطح دریا یا TST( بخش زیرین سازند سروک) و سپس رخساره های سدی و مردابی مربوط به سکون نسبی و یا شروع پائین آمدن سطح دریا یا HST( بخش میانی سازند سروک) تشکیل شده است. سیکل دوم با سن سنومانین مشابه سیکل اول است. در قسمت فوقانی سازند سروک یا پایان سیکل دوم، پسروی سریع آب دریا موجب خروج رسوبات از دریا و ایجاد ناپیوستگی تورونین گردیده است. وجود چینه بندیهای متقاطع بزرگ مقیاس در رخساره های سدی سیکل اول نشانگر پیشرفت محیط سدی به سمت دریا (Highstand progradation) می باشد. در ناحیه لرستان تنها یک سیکل پسرونده مشخص گردید که دارای سن سنومانین – تورونین است.
با تلفیق داده های صحرایی و مشاهدات آزمایشگاهی و مقایسه آنها با محیطهای امروزی، مشخص گردید که محیط رسوبگذاری سازند سروک پلاتفرم کربناته ای بوده که در ناحیه خوزستان و مجاورت صفحه عربستان وجود داشته و با شیب ملایم به سمت لرستان و شرق عراق ادامه می یافته است. با توجه به تغییر رخساره جانبی و حالت بین انگشتی رخساره های کم عمق سازند سروک با رخساره های عمیق و پلاژیک سازند گرو، فقدان واردات آواری در رخساره های پهنه جزر و مدی که نشانه عدم ارتباط محیط تشکیل این رسوبات با خشکی آن زمان می باشد. می توان نتیجه گرفت که محیط رسوبگذاری سازند سروک در ناحیه خوزستان از نوع فلات حاشیه دار و در لرستان به صورت پلاتفرم مجزا بوده است. بنابراین، انتظار می رود که مشابه سازند مزدوران و چمن بید( عسگری خوراسگانی 1376) زبانه هایی از سازند سروک به صورت کلسی توربیدایت به درون سازند گرو یا رخساره های عمیق سازند سروک نهشته شده باشد.

کلید واژه ها: سروک سنگ شناسی رسوبی سایر موارد