بررسی تحلیل ریسک زلزله نیروگاههای برق – آبی میان تنگان واقع در استان کهگیلویه و بویر احمد

دسته لرزه زمین ساخت
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری سومین همایش سالانه انجمن زمین شناسی ایران
نویسنده عباس عطاپورفرد-فردین بوستانی
تاريخ برگزاری ۱۸ شهریور ۱۳۸۴
متن اصلی:
     موقعیت جغرافیایی و راههای دسترسی به محدوده مورد مطالعه
محل احداث نیروگاههای برق – آبی میان تنگان در محدود بخش لوداب شهرستان بویر احمد از استان کهگیلویه و بویر احمد با طول جغرافیایی 98/50 درجه وعرض جغرافیایی 59/30 درجه واقع در 80 کیلومتری شمالغرب شهر یاسوج واقع شده و دسترسی به آن از طریق جاده آسفالته یاسوج – لوداب امکان پذیر است.
روش تحقیق
مطالعات تحلیل ریسک زلزله نیروگاههای آبی میان تنگان به روشهای تحلیلی و آماری به شرح زیر صورت پذیرفته است:
روش تحلیلی
در این روش کلیه گسله های مهم موجود در فاصله 150 کیلومتری از طرح انتخاب و بر اساس روابط تجربی مشروحه زیر میزان بزرگی زلزله ها بر روی سطح گسل محاسبه گردیده و سپس با روابط تجربی مشروحه زیر میزان بزرگی زلزله ها بر روی سطح گسل محاسبه گردیده و سپس با میانگین گیری از مقادیر بدست آمده از سه رابطه،بزرگی زلزله محتمل بر روی هر گسله محاسبه شده است.
نوروزیآمبرسیز- ملویلنوروزی – مهاجر اشجعی (1 m=1.25+1.244logl(2 m=4.671+1.428logl(3
در این روابط:
M: بزرگی زلزله محتمل بر حسب ریشتر و L: نصف طول گسل بر حسب کیلومتر میباشد.
مقدار شدت زلزله در کانون سطح زلزله های محتمل با استفاده از رابطه (4) محاسبه گردیده است.
4) m=0.77 (1-0.07)
که در رابطه فوق m بزرگی زلزله بر حسب ریشتر و شدت زلزله در کانون سطحی آن میباشد. سپس با استفاده از روابط (5) و (6) مقدار شدت زلزله در محل طرح محاسبه گردیده است.
5) I—3.44+0.002R+3.1logR
6) I=1+6.453.0.0012R log (R+20)
میانگین شدت بدست آمده از روابط 5 و 6 محاسبه و با استفاده از شتاب حاصله در روابط 7 و 8 مقدار شتاب افقی حاصل از زلزله های محتمل در هر گسل محاسبه و میانگین آن دور به عنوان نتیجه مطالعه تحلیلی هر گسل ارائه گردیده است. نتایج حاصل از این روش در جدول شماره 1 ضمیمه شده است.
ابرین – مورفینوروزی 7) loga(h)=0.251+0.258) log (h) =0.31+0.14
روش آماری
در این روش زلزله های ثبت شده دستگاهی در فاصله 150 کیلومتری از محل طرح از سال 1900 تا 1990 مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به آنکه زلزله های با بزرگی کمتر از 4 ریشتر می توانند پس زلزله های بزرگ باشند در طول مطالعات آماری از آنها صرف نظر شده است. زلزله های بزرگتر از 4 ریشتر در رده های 2/0 ریشتری طبقه بندی شده (جدول 2 ضمیمه) سپس فراوانی تجمعی و لگاریتم فراوانی تجمعی هر رده (logNc, Nc) محاسبه و همبستگی بین logNc و بزرگی سطحی زلزله ها (Ms) بررسی شده که رابطه خطی بدست آمده است.
9) log Nc = 6.76-0.99Ms
سپس با استفاده از رابطه (10) برای عمر مفید سازه و درصد خطرهای متفاوت، دوره برگشت زلزله ها محاسبه گردید.
10) TR=1/p=1/[1-(1-q)I/n]
که در رابطه فو q عمر مفید سازه=n درصد خطر، TR دوره برگشت زلزله به سال، p احتمال وقوع زلزله است.
در مرحله بعد با استفاده از (11) بزرگی زلزله محاسبه گردیده است.
11) Ms=[LOG (TR/T)+6.76]/0.99
که در رابطه فوق T طول دوره آماری (90 سال)، TR دوره برگشت به سال و Ms بزرگی سطحی زلزله بر حسب ریشتر است.
سپس با استفاده از رابطه (7) و (8) شتاب افقی حاصل از زلزله های موجود در محل طرح محاسبه گردیده (با توجه به اینکه فاصله کانون سطحی نزدیک ترین زلزله ثبتت شده به محل طرح 10 کیلو متر بوده فرض گردیده که سایر زلزله ها در فاصله 10 کیلومتری از محل طرح روی داده اند) و میانگین نتایج حاصله از هر دو رابطه بدست آمده که نتیجه مطالعات آماری در جدول (3) ضمیمه گردیده است:
4-3) شتاب افقی تجربه شده در فاصله 150 کیلومتری از محل طرح و زلزله های دستگاهی مهم (منظور زلزله های بزرگ با فاصله کم از محل طرح) انتخاب گردیده و با روش تحلیلی، شتاب افقی حاصل از زلزله های رخ داده در محل طرح محاسبه شده که نتایج حاصله در جدول (4) ضمیمه گردیده است.

کلید واژه ها: کهکیلوییه