خاستگاه سنگ‌های دگرگونی موجود در افیولیت ملانژ عشین- زوار(منطقه انارک، شمال شرق اصفهان، ایران)

دسته پترولوژی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری بیست و دومین گردهمائی علوم زمین
نویسنده مسیب سبزه‌یی، محمد هاشم امامی، محمد محجل، شوجی آرایی، احمد حسن احمد، قدرت ترابی
تاريخ برگزاری ۰۸ آذر ۱۳۸۴
 متن اصلی:
     افیولیت ملانژ عشین- زوار در بخش‌‌های شمال غرب منطقه انارک (شمال شرق استان اصفهان) واقع گردیده است. این افیولیت ملانژ یکی از افیولیت‌‌های مزوزوئیک اطراف میکروپلیت شرق- ایران مرکزی بوده و در بخشی غربی آن قرار دارد. این مجموعه افیولیتی در محل تغییر جهت گسل کویر بزرگ از شمال شرق به شمال- جنوب دیده می‌شود. افیولیت ملانژ عشین- زوار از واحدهای سنگی زیر تشکیل گردیده است: (1) پریدوتیت‌های گوشته (هارزبورگیت، دونیت، لرزولیت و لنزهای کرومیتیت)، گابرو و پیروکسنیت؛ (2) سنگ‌های دگرگون (دایک‌های آمفیبولیتی، آمفیبولیت، اسکارن، متاچرت‌های نواری، توالی شیست و مرمر، و متاپلاژیو گرانیت)؛ و (3) سنگ‌های غیر دگرگون یا کمی دگرگون (مجموعه دایک‌ها و دایک‌های ورقه‌ای، بازالت‌های ماسیو، گدازه‌های بالشی، پلاژیو گرانیت، چرت رادیولر، سنگ آهک‌های گلوبوترونکانادار، رودینگیت و لیسونیت).
مطالعه زمین شناسی نشان می‌دهد پوسته اقیانوسی که در زمانی نامشخص شروع به گسترش نموده است، در بخش بالایی ژوراسیک پایینی (188 میلیون سال قبل) یک دگرگونی در رخساره آمفیبولیت را تحت یک رژیم برشی خالص (Pure shear) تحمل نموده (بسته شدن پوسته اقیانوسی)، و بعداً در زمان کرتاسه بالایی با ایجاد دایک‌ها و گدازه‌های بازالتی فعالیت مجدد خودرا آغاز کرده است. سنگ‌های دگرگون این افیولیت ملانژ حاصل دگرگونی برجای پوسته اقیانوسی هستند، ولی بلوک‌های کوچکی از سنگ‌های دگرگون که در نزدیکی چاه لقمه وجود دارند (متا آلکالی گرانیت و شیست‌های شدیداً فولیه) از ماسیو دگرگونی انارک- خور منتقل شده‌اند. بنابراین دایک‌های آمفیبولیتی و آمفیبولیت‌های موجود در این ملانژ افیولیتی، حاصل دگرگونی دایک‌ها و گدازه‌های بازالتی فاز اول فعالیت پوسته اقیانوسی بوده و اسکارن‌ها، متاچرت‌های نواری، شیست‌ها و مرمرها نیز حاصل دگرگونی سنگ‌های رسوبی روی پوسته اقیانوسی هستند.
واژه‌های کلیدی: ایران، منطقه انارک، افیولیت مزوزوئیک، افیولیت ملانژ عشین زوار، پوسته اقیانوسی دگرگون شده، ژوراسیک، کرتاسه

کلید واژه ها: اصفهان