نگرشی دوباره بر اردویسین ناحیه طبس

دسته چینه شناسی و فسیل شناسی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری دومین همایش سالانه انجمن زمین شناسی ایران
نویسنده میرعلی رضا حامدی
تاريخ برگزاری ۲۷ مرداد ۱۳۷۷
اگرچه ارودیسین از بخشهای مختلف ایران در رابطه با کامبرین گروه میلا گزارش شده، ولی تنها واحد معرفی شده در شمال ایران سازند لشگرک (کانسر و هوبر،1962) و در شرق ایران مرکزی سازند شیرگشت (روتنر و همکاران،1968) است.
بازنگری برش برگشته تیپ سازند شیرگشت در ناحیه طبس نشان می دهد که برخلاف تصور روتنر و همکاران (1968)، این سازند معرف سیستم اردویسین نبوده، 1236 متر ضخامت حقیقی معرفی شده این برش تلفیقی دارای تکرار گسلی است. نتایج کنودونت نشان می دهد بخشی از واحد آهکی مارنی قاعده برش تیپ نیز بخشی از سازند در نجال (کامبرین) است و 1012 متر ضخامت حقیقی این سازند که در یک حوضه فعال تکتونیکی ته نشین شده تنها اردویسین آغازین (ترمادوک) است.
آنچه تحت عنوان سازند شیرگشت در ناحیه کلمرد معرفی شده (آقانباتی؛ 1977) نیز از دید چینه شناسی جوانتر و ارتباط تکتونیکی- رسوبگذاری بیشتری با سازند کتکوئیه (آره نیک) کرمان (حامدی،1995) دارد. در این راستا، گرانودیوریت های نائینی زیر این سازند نیز سن 493 میلیون سال را نشان می دهد.
توده سنگهای ولکانیکی روی سازند شیرگشت (واحد ناشناخته st ورقه شیرگشت)، در 26 کیلومتری شمال دهانه کلوت که روتنر و همکاران (1968) به سیلورین و جوانتر نسبت داده اند معرف فاز کششی اردویسین آغازین و در ارتباط با رسوبات اردویسین است.

کلید واژه ها: یزد