تحلیل ژئو دینامیکی ناحیه جنوب باختری قاین

دسته لرزه زمین ساخت
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
نویسنده ابراهیم غلامی - میر علی اکبر نوگل سادات
تاريخ برگزاری ۰۶ شهریور ۱۳۸۰
واژه ژئو دینامیک مبین فرایندهای زمین پویایی در یک منطقه است. براساس مطالعات سنگ شناسی و ساختهای موجود در سطح زمین میتوان از عملکرد نیروهای درونی زمین در زمانهای مختلف مطلع شد. در این تحقیق با مطالعه وضعیت سنگ شناسی، ریخت زمین ساختی و خصوصیات ساختاری در یک منطقه گسترده، چگونگی تاثیر نیروهای درونی و ایجاد حوضه های متعدد و نیز بسته شدن آنها مورد بررسی قرار گرفت. منطقه مورد مطالعه متشکل از دو بخش با روند های شمال- جنوب و شمال غرب- جنوب شرق است. بخشی از منطقه که روند شمال غرب- جنوب شرق دارد شامل یک مجموعه از واحدهای ژوراسیک تا عهد حاضر است در حالیکه بخش با روند شمال- جنوب در برگیرنده سنگ های ژوراسیک نبوده و ترادف رسوبی آن از کرتاسه شروع گردیده است. در بررسیهای ساختاری و ریخت زمین ساختی که چینها، گسلها، درزه ها، خطواره ها، پرتگاههای گسلی، مقاطع دره ها، انحنای کوهستان، انحنای رودخانه ها، ... مورد ارزیابی قرار گرفتند، این نتیجه حاصل گردید که منطقه تحت تاثیر یک سیستم فشاری- برشی راستگرد است. بخش با روند شمال غرب- جنوب شرق بیشتر متحمل فشردگی شده در حالیکه بخش با روند شمال- جنوب بیشتر متحمل برش خوردگی می گردد. نتایج حاصل از این پژوهش با نتایج حاصل از مطالعات ساختاری و پترولوژیکی مناطق جنوب و جنوب شرق بیرجند همخوان بوده و اعمال تنش کششی در ژوراسیک- اوایل کرتاسه را در این بخش از کشور نشان داده و اعمال رژیم زمین ساخت فشاری با راستای شمال شرق- جنوب غرب را نیز تایید می کند. در اثر عملکرد رژیم زمین ساخت کششی مقدمات ایجاد دو کافت در این منطقه فراهم گردیده است. یکی از کافتها از جنوب قاین با راستای شمال غرب- جنوب شرق به سمت شمال غرب و دیگری از جنوب قاین با راستای شمال- جنوب به طرف جنوب امتداد داشته است.در اثر کشش حاکم بر منطقه گرابنهایی شکل گرفته و رسوبگذاری در آنها آغاز گردیده است. این گرابنها مراحل اولیه کافتهای فوق الذکر هستند. تاثیر کشش بر کافت با راستای شمال غرب- جنوب شرق واضح تر و عملکرد برش در کافت با راستای شمال- جنوب بیشتر بوده است.

کلید واژه ها: خراسان جنوبى