بحثی پیرامون ماگماتیسم منطقه جنوب بوئین زهرا

دسته پترولوژی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری نهمین گردهمائی علوم زمین
نویسنده فریبرز مسعودی-صدرالدین امینی- علی طباخ شعبانی
تاريخ برگزاری ۲۷ بهمن ۱۳۶۹
جنوب بوئین زهرا بخشی از کمربند ارومیه دختر است وشناسایی آن می تواند ما را در ارائه مدل تکتونو ماگمایی این زون ایران کمک کند.
منطقه مورد نظر عمدتاٌ از سنگ های آذرین درونی و خروجی با سن ائوسن تا الیگو میوسن تشکیل شده است. بررسیهای انجام شده بر روی سنگهای آذرین خروجی وجود ترمهای گوناگون بازالت آندزی بازالت- آندزیت- داسیت و ریولیت را نشان می دهد. توده های درونی نیز از گابرو دیوریت- دیوریت کوارتز دار- گرانودیوریت و آپلیت تشکیل شده اند.
بررسی داده های حاصل از تجزیه شیمی این سنگها گویای آن است که ماگمای تشکیل دهنده این سنگ ها از نوع کالکو آلکالن می باشد. بنابر مدلهای پترو ژنتیکی موجود این تیپ از ماگماها با مناطق فرو رانش در ارتباط میباشند . خصوصیات سنگهای منطقه مورد مطالعه با خصوصیات سنگهای مناطق فرورانش حاشیه فعال قاره ها مشابه اند.
برخی از این خصوصیات در زیر آورده شده است. 1- حجم سنگ های اسیدی بیشتر از سنگهای بازیک است و سنگهای اسیدی به اشکال مختلف پیرو کلاستیک (ایگنمبریت) رخنمون دارند که این پدیده در سنگهای جزایر قوسی کمتر دیده می شوند.
2- توزیع عناصر اصلی این سنگ ها انطباق کامل با سنگهای مناطق فرو رانش حاشیه قاره دارد.
3- در بررسی عناصر کمیاب (این سنگ ها) مشخص می شود که این سنگ ها به ماخذ حاشیه قاره ها از نظر محتوای Sr, Pb آغشتگی پیدا کرده اند که این آغشتگی می تواند در اثر عبور ماگما از پوسته قاره ای ایجاد شده باشد.
انتقال داده ها بر روی اسپایدار دیاگرام ها (Spider Diagrams) در مورد نحوه توزیع عناصر کمیاب موید نظر فوق می باشد ماگماتیسم از نوع حاشیه فعال قاره ها را تایید می کند.
4- سنگهای درونی منطقه دارای خصوصیات زیر می باشند
الف- ترمهای اسیدی و حد واسط حجم بیشتری نسبت به ترمهای بازیک دارند.
ب- از نظر شیمیایی در محدوده کالکو آلکالن قرار می گیرند.
ج- این سنگهای درونی اختصاصات گرانیتهای تیپ (I) را نشان می دهند.
در پایان می توان نتیجه گرفت که سنگ های آذرین جنوب بوئین زهرا از یک ماگمای کالکو آلکالن بوجود آمده اند و ماگمای یاد شده خصوصیات ماگمای کالکو آلکالن حاشیه فعال قاره ها را نشان می دهد. از این رو می توان دلیل تشکیل ماگمای این ناحیه را در ارتباط با حاشیه قاره ها جستجو نمود.

کلید واژه ها: سایر موارد