مطالعه نحوه توزیع عناصر نادر خاکی (REE) در بخش بوکسیت سخت کانسار بوکسیت جاجرم

   کانسار بوکسیت جاجرم (شمال شرق ایران) بزرگترین کانسار بوکسیت دیاسپوری ایران است که به صورت یک کانسار استراتیفرم بین دو سازند الیکا و شمشک قرار گرفته است. این کانسار از پایبین به بالا از چهار بخش کائولینیت پایینی، بوکسیت شیلی، بوکسیت سخت و کائولینیت بالایی تشکیل شده است. موضوع اصلی این مطالعه بررسی ژئوشیمی عناصر نادر خاکی و توزیع آنها در بخش بوکسیت سخت این نهشته میباشد. به علاوه حضور احتمالی کانیهای محتوی عناصر نادر خاکی با استفاده از ضرایب همبستگی بین این عناصر با سایر عناصر مورد بررسی قرار گرفته است. در نمودارهای نرمال شده کندریتی عناصر نادر خاکی در بخش بوکسیت سخت، عناصر Ce و Eu (به خصوص عنصر Ce) رفتار متفاوتی را نسبت به سایر عناصر از خود نشان داده و به ترتیب آنومالیهای مثبت و تا حدودی منفی را از خود نشان میدهند. علت این مسأله را میتوان به حضور این عناصر با ظرفیتهای متفاوت نسبت به سایر عناصر نادر خاکی در بخش بوکسیت سخت نسبت داد. به طوری که Ce با ظرفیت 4+ و Eu نیز تا حدودی با ظرفیت 2+ وارد ساختمان کانیها شده است. نسبت La/Y نیز در بخش بوکسیت سخت نشاندهنده شرایط اسیدی حاکم بر این بخش از نهشته میباشد که به موجب آن احتمالا عناصر نادر خاکی موجود در این قسمت تا حدودی شسته شده و در بخشهای تحتانی، ته نشین شده اند.

کلید واژه ها: خراسان شمالى