بررسی رفتار عناصر اصلی در محیطهای دگرسانی هیدروترمال سنگهای منطقه قزوین – زنجان

در منطقه مورد مطالعه در شمال زنجان و در محدوده ای به مختصات تا طول شرقی و تا عرض شمالی واقع شده و گستره ای به وسعت 20000 کیلومتر مربع را در برمیگیرد. در این منطقه زونهای آلتراسیون یوزباشی چای، زاجکان علیا و سغلی، نیکوئیه، تاکند، نهران، سیردان، و زاجکندی رخنمون وسیع دارند. سنگهای ولکانیک و آذرآواری ائوسن – الیکوسن گستره وسیعی را در منطقه مورد مطالعه پوشانده است که تحت تزریق توده های نفوذی به شدت دگرسان شده اند. جهت انجام رده بندی و مطالعات ژئوشیمیایی، تعداد 80 نمونه سنگ آذرین درونی، ولکانیکی و سنگهای دگرسانی به روش شیمی مرطوب و XRF مورد آنالیز قرار گرفته و 12 فاکتور شیمیایی (درصد P2O5 ,TiO2 MgO , SO3 MnO , Na2O , K2O , CaO, Fe2O3, Al2O3, SiO2 و L.O.I) اندازه گیری شد. بر اساس تغییرات CaO و مجموعه آلکالی Na2O+ K2O و اندیس سریسیتی (K2O/ Na2O+ K2O) ، واحدهای دگرسانی از واحدهای غیردگرسانی تفکیک شدند. رفتار عناصر در محیط دگرسانی، بر اساس دیاگرامهای افزایش و کاهش مورد مطالعه قرار گرفت. در این نمودارها، تغییرات رخداده در شرایط دگرسانی بر پایه تغییرات حجمی عناصر بررسی شد. این تغییرات از آن جهت حائز اهمیت است که به وسیله آن میتوان نوع دگرسانی که در طی آن کانیسازی نیز انجام شده است را شناسایی نمود. دگرسانی پروپیلیتی از نظر تغییرات عناصر اصلی در منطقه مورد مطالعه با افزایش MnO, MgO, CaO, Na2O, K2O, P2O5, L.O.I.Fe2O3 مشخص است. همچنین است. همچنین عموما مقادیر SiO2 و P2O5, K2O, Na2O, CaO و افزایش SO3, Fe2O3, Al2O3, L.O.I در محیط مشخص میگردد. دگرسانی آرژیلیلک پیشرفته یا لیچینگ شدید کاتیونهای آلکالن و کالکوآلکالن (Na, K, Ca) و همچنین Si همراه بوده است. این دگرسانی با افزایش P2O5, L.O.I, SO3, Al2O3 و کاهش SiO , MnO , Fe2O3 , , MgO CaO در محیط شناسایی شده است. در شرایطی که Al علاوه بر عناصر Ca, Mg, K, Na شسته شده و از محیط خارج میگردد، زون سیلیسی تشکیل شده است.
   کلید واژه: رفتار عناصر اصلی، دگرسانی هیدروترمال، سنگهای ماگمایی، قزوین، زنجان.

کلید واژه ها: زنجان