ارزیابی استعداد فشارندگی در توده سنگهای مسیر قطعه دوم تونل دشت ذهاب

     اصطلاح سنگ فشارنده از نخستین روزهای احداث تونل در کوههای آلپ متداول شد و تاکنون برای آن تعاریف مختلفـی ارائه شده است . بطور کلی فشارندگی را می توان بصورت جابجایی و همگرایی وابسته به زمـان ناشـی از ایجـاد و ترکیـب تنشهای القایی در ضمن حفاری تونل تعریف نمود . میزان این همگرایی به خواص زمین شناسـی سـنگها، تنـشهای برجـا، جریان آب، فشار آب منفذی و خواص ژئوتکنیکی توده سنگها بستگی زیاد دارد . تونلزنی در سنگهای با استعداد فشارندگی با مشکلات عدیده ای همراه خواهد بود . از این رو باید با درک درست از ایـن پدیـده و انتخـاب روش حفـاری و سیـستم نگهداری بموقع و مناسب بر این مشکلات فائق آمد .
تونل انتقال آب دشت ذهاب در شمال غـرب اسـتان کرمانـشاه واقـع شـده اسـت . ایـن ناحیـه دارای شـرایط سـاختاری و چینه شناسی بسیار پیچیده ای است . بخش اعظم 26 کیلومتر انتهائی مسیر این تونل ( قطعه دوم ) ، از سـنگهای شـیلی تـشکیل شده و در آن چندین زون گسله همراه با ساختارهای تاقدیسی و ناودیسی به چشم می خورد . علاوه بر آن بالا بودن سـربار و سطح آب زیرزمینی شرایط را برای ظهور چنین پدیده ای در قسمتهایی از مسیر تونل مهیا نموده اسـت . در ایـن مقالـه بـا بررسی ویژگیهای زمین شناسی و خواص ژئومکانیکی توده سنگهای مسیر قطعه دوم تونل، استعداد وقوع این پدیده و میـزان شدت آن به روشهای تجربی، نیمه تجربی و تحلیلی ارزیابی شده و نتایج حاصل مورد تجزیه و تحلیل قـرار گرفتـه اسـت .
این بررسی نشان می دهد در بخشهایی که تونل از میان سازندهای سورمه و گورپی می گذرد احتمال وقوع چنـین پدیـده ای افزونتر بوده و میزان آن نگران کننده است.

کلید واژه ها: تونلدشتذهاب کوههایآلپ تونل سازندسورمه زمین شناسی مهندسی کرمانشاه