ارزیابی خصوصیات هیدروئولوژیکی و هیدروژئوشیمیایی چشمه های آبگرم منطقه آذربایجان

چکیده:
   در این مطالعه ویژگیهای کمی و کیفی چشمه های آبگرم موجود در مناطق سبلان، سهند خوی و ماکو که دارای منابع بالقوه زمین گرمایی در ایران هستند مورد بررسی قرار گرفت بر اساس نتایج حاصله آبهای گرم ناحیه سبلان دارای تیپ آب کلروبیکربنات سدیک با گستره دمایی 82-30 درجه سانتیگراد ناحیه سهند دارای تیپ آب کلر و سدیک با گستره دمایی 60-25 درجه سانتیگراد و ناحیه خوی- ماکو دارای تیپ آب بی کربنات کلسیک و سدیک با گستره دمایی 58-21 درجه سانتی گراد می باشد. بررسی هیدروژئوشیمایی چشمه های آبگرم در انی مناطق نشان می دهد که در شرایط تعادلی بین آب و سنگهای در برگیرنده در عمق برقرار نبوده و آبهای گرم این مناطق در زون آبهای نابالغ (Immature water) قرار می گیرند این آبها هنگام صعود از عمق به سطح زمین با آبها سرد سطحی برخورد کرده که در اثر این برخورد بسیاری از خصوصیات فیزیکو شیمیایی آنها تغییر یافته است لذا به مظور تخمین میزان این اختلاط از مدل اختلاط ارائه شده توسط raymahashay (1996) استفاده شد که بر این اساس آب چشمه های آب گرم این مناطق به طور میانگین حاصل اختلاط بیش از 80 درصد آب سرد سطحی با 20 در صد آب گرم عمقی است که اعماق به سطح زمین صعود کرده است.
   بر اساس نتایج حاصله نوع سیستم ژئوترمال غالب در این مناطق، هیدروترمال با فاز سیال غالب آب بوده که بیشترین آنومالی حرارتی در منطقه سبلان و چشمه های آبگرم این ناحیه به چشم می خورد و به طور متوسط دمای عمقی آنها با توجه به محاسبات صورت گرفته توسط ژئوترمومترهای na, SI-K در منطقه سبلان بین 259- 210 درجه سانتیگراد، در منطقه سهند بین 200- 150 سانتی گراد و در منطقه خوی- ماکو 120-200 درجه سانتیگراد تخمین زده شد.
   واژگان کلیدی: چشمه های آب گرم، ژئوترمال، منطقه آذربایجان، هیدروژئوشیمیایی.

کلید واژه ها: آذربایجان شرقى