روش جدید پهنه بندی مناطق شیبدار در برابر خطر لغزش زمین، با تکیه بر بررسی های پهنه بندی استان مازندران

روش جدید پهنه بندی مناطق شیبدار در برابر خطر لغزش زمین، با تکیه بر بررسی های پهنه بندی استان مازندران

 دکتر سیدمحسن حائری، مهندس امیر حسین سمیعی:
   چکیده:
   پدیده جنبش دامنه ای یا لغزش زمین همانند پدیده های زمین لرزه، سیل و آتش فشان از بلایای طبیعی مهم بشمار می رود که هر سال رویداد آن در مناطق کوهستانی و مرتفع کشورمان بویژه در دو ناحیه البرز و زاگرس .یان های درخور ملاحظه ای را به بار می آورد.
   عوامل گوناگونی از قبیل شرایط توپوگرافی، لیتولوژی، کلیماتولوژی، هیدرولوژی، زمین ساختی، لرزه ای و فعالیت های مختلف عمرانی انسان ها در ناپایداری دامنه های سنگی و خاکی موثر بوده و ممکن است به راه های مختلفی با تاثیر رویارو بر یکدیگر موجب تشدید ناپایداری گردند.
   در این پژوهش ناپایداری دامنه های استان مازندران مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. با توجه به مقیاس کار، بطور کلی هشت عامل زاویه شیب دامنه ها، لیتولوژی با مصالح تشکیل دهنده دامنه ها، عوامل ساختاری، ایجاد ترانشه راه، عمل آبشستگی پنجه دامنه ها توسط آب های اری، میزان بارندگی، شدت بارندگی و زمین لرزه به عنوان عوامل موثر در ناپایداری شیب ها در این استان معرفی می شوند.
   با توجه به مطالعات انجام شده هر یک از عوامل بالا رده بندی و سپس مناطقی به عنوان الگو برای پهنه بندی برگزیده شدند. عوامل یاد شده به شیوه ای در این مناطق با یکدیگر ترکیب شدند که با شناخت آنها بتوان ناپایداری های زمین را تشخیص داده و رویدادها را پیش بینی نمود. این شیوه ترکیب به عنوان روش مناسب جدید در نظر گرفته شده و برای سایر مناطق استان مازندران مورد استفاده قرار گرفت. بر این اساس سطح کل استان مازندران از دید خطر لغزش زمین پهنه بندی شده است. با بهره گیری از نتایج بدست آمده روش تدوین شده برای پهنه بندی خطر رانش در استان مازندران بصورت الگویی نوین برای سایر نقاط ایران و جهان پیشنهاد گردیده است.