تحلیل دینامیکی شکستگی‌های شمال منطقه ترود- معلمان (ایران مرکزی، جنوب خاور دامغان)

 

تحلیل دینامیکی شکستگی‌های شمال منطقه ترود- معلمان (ایران مرکزی، جنوب خاور دامغان)

آناهیتا کی‌نژاد1*، محسن پورکرمانی2، مهران آرین1، عبداله سعیدی3 و محمد لطفی3

چکیده

بر پایه مطالعات مقدماتی تا تفصیلی زمین‌شناسی، ساختاری و زمین‌ساختی منطقه شمال ترود- معلمان (ایران مرکزی) حد فاصل گسل انجیلو در شمال وگسل ترود در جنوب، عناصر زمین‌ساختی شامل­گسل‌ها، شکستگی­ها و چین‌خوردگی‌های این گستره شناسایی و ساز وکار هر یک و ارتباط آنها با پهنه برشی راستالغز چپ‌گرد دو گسل اصلی نام برده شده در بالا، بررسی شد و نقشه شکستگی‌های منطقه به تصویر درآمد. افزون بر آن، در این پژوهش به بررسی سامانه جنبش در گسل‌های چالو- گندی و حافظ پرداخته شد. بر مبنای داده­های به‌دست آمده و با روش‌های نوین تحلیل لغزش گسل که در آن، موقعیت سطوح لغزش و بردار لغزشی، فاکتور شکل بیضوی تنش و زاویه اصطکاک درونی توده سنگ دخالت دارند، میدان تنش و جهت‌گیری محورهای اصلی تنش در گستره مورد مطالعه، تحلیل شد. موقعیت تنش‌های اصلیσ3,σ2,σ1 پس از تعیین میزان زاویه اصطکاک درونی برای هر پهنه گسل، محاسبه شد و در نهایت، با داده‌های ترکیبی برای تمامی منطقه، جهت‌گیری تنش‌های اصلی  σ3,σ2،σ1  به ترتیب برابر با 104/07, 339/78, 195/10 تعیین شد. شکل بیضوی تنش نیز بر مبنای فاکتور شکل [R=(σ2- σ3)/( σ1- σ3)]  تعریف شده توسط Angelier (1975) تعیین شد. مقدار R برای همه محدوده‌ها در حدود 5/0 و نوع دگر ریختی،  ترافشارشی (Transpressional) چپ‌گرد با مؤلفه کوچک شاغولی به‌دست آمد. این نتیجه، نشان از وجود میدان تنش با سویσ1 رو به شمال و در نتیجه حرکت رو به شمال پوسته در این پهنه از کشور دارد که با نتایج به‌دست آمده از بررسی شکستگی‌ها وگسل‌های منطقه و تعیین ساز و کار هر یک از آنها در این پهنه برشی به‌طور کامل همخوانی دارد.

کلید واژه‌ها : شکستگی، تحلیل دینامیکی، ترود، تنش، ایران مرکزی، معلمان

1دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

3پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

تاریخ دریافت: 22/ 10/ 1387

تاریخ پذیرش: 25/ 05/ 1388

*نویسنده مسئول: آناهیتا کی‌نژاد؛   anahita.keynezhad@gmail.com E-mail: