تعیین ژرفای دیرینه طبقات ماستریشتین پسین در برش زیارت کلا، البرزمرکزی با استفاده از روزن‌بران پلانکتونیک و بنتیک

 

تعیین ژرفای دیرینه طبقات ماستریشتین پسین در برش زیارت کلا، البرزمرکزی با استفاده از روزن‌بران پلانکتونیک و بنتیک

مسعود اصغریان رستمی1*، ابراهیم قاسمی نژاد2، میثم شفیعی اردستانی1

چکیده­

در این بررسی رسوبات کرتاسه‌ پسین در منطقه زیارت کلا, البرز مرکزی به منظورتعیین ژرفای دیرینه و چگونگی تغییرات نسبی سطح آب مورد مطالعه قرار گرفتند. این رسوبات با 200 متر ستبرا متشکل از طبقات مارنی و مارن آهکی بوده و بر اساس روزن‌بران پلانکتونیک، دارای سن ماستریشتین پسین  (زون Abathomphalus mayaroensis) هستند. به منظور تعیین ژرفا و تغییرات نسبی سطح آب در طی انبایش این طبقات از سه روش متداول‏ شامل مورفوتایپ‌های روزن‌بران پلانکتون، نسبت  روزن‌بران پلانکتونیک به  بنتیک و تعیین جنس‌ها وگونه‌های روزن‌بران بنتیک شاخص ژرفا استفاده شده ­است. مطالعه آماری مورفوتایپ‌ها نشان داد که مورفوتایپ نوع سوم که شاخص مناطق ژرف‌تر است در بخش‌های ابتدایی برش و مورفوتایپ نوع اول که شاخص مناطق کم‌ژرفا‌است در بخش‌های میانی برش فراوانی بیشتری دارند. همچنین تغییرات ژرفا با استفاده از دو جنس Globotruncana (ژرفازی) و Pseudoguembelina (سطحی‌زی) بررسی شد. به منظور تعیین ژرفای دیرینه در منطقه‌ مورد مطالعه، نسبت روزن‌بران پلانکتونیک به کل اجتماع روزن‌بران منهای انواع روزن‌بران بنتیک درون‌زی تعیین وازمعادلهDepth=e(3.58718+(0.03534×%*p)) استفاده شد. بررسی جنس‌ها و گونه‌های روزن‌بران بنتیک شاخص ژرفای و نیز نتایج به دست آمده در روش‌های بیان شده نشان می‌دهد که این رسوبات در محدود‌ی بخش نریتیک خارجی تا باتیال میانی نهشته شده‌اند. همچنین نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که ابتدا و انتهای برش مورد مطالعه ژرفتر از بخش میانی آن بوده است.

کلیدواژه‌ها: ژرفای دیرینه، برش زیارت کلا، البرز مرکزی، ماستریشتین پسین ، روزن‌بران، تغییرات­­ سطح آب.

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشکده زمین­شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

تاریخ دریافت: 02/09/1387

تاریخ پذیرش: 29/01/1388

* نویسنده مسئول: مسعود اصغریان رستمی؛ E-mail: masood.rostami@yahoo.com