سنگ‌زایی سنگ‌های قلیایی جنوب املش در جنوب دریای خزر، شمال ایران

 

سنگ‌زایی سنگ‌های قلیایی جنوب املش در جنوب دریای خزر، شمال ایران

فاطمه زعیم­نیا1، علی کنعانیان1* و مژگان صلواتی2

چکیده

سنگ‌های قلیایی جنوب شهرستان املش، استان گیلان، به صورت توده‌های کوچک و پراکنده در داخل مجموعه سنگ‌های منسوب به کرتاسه در جنوب دریای خزر قرار دارند و  از لحاظ تقسیمات زمین­شناسی ایران در زون گرگان- رشت واقع شده‌اند. این گروه از سنگ‌ها شامل حجم بزرگی از بازالت‌هایی با ریخت‌شناسی بالشی و گابروهای ریز تا درشت دانه‌ همگن هستند. کانی‌های اصلی سنگ‌های قلیایی شامل کلینوپیروکسن (نوع اوژیت)، پلاژیوکلاز و سوزن‌های کوچک آپاتیت هستند. سنگ‌های قلیایی آشکارا از LREE غنی‌شدگی نشان می­دهند و بی‌هنجاری مثبت Nb و Ti دارند و از لحاظ ژئوشیمیایی ویژگی‌های سنگ‌های ماگمایی با منشأ درون صفحه­ای نوع جزایر اقیانوسی (OIB) را عرضه می­کنند. با توجه به نسبت LREE/HREE و نسبت عناصر ناسازگار به نظر می­رسد که این سنگ‌های قلیایی از یک گوشته گارنت لرزولیتی منشأ گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها: سنگ‌های قلیایی، جزایر اقیانوسی،گارنت لرزولیت، املش، دریای خزر

1 دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران

تاریخ دریافت: 04/06/1387

تاریخ پذیرش: 19/05/1388

*نویسنده مسئول: علی کنعانیان؛         E_mail:kananian@khayam.ut.ac.ir