تحلیل شکستگی‌های مخزن آسماری میدان نفتی مارون (زاگرس)

 

تحلیل شکستگی‌های مخزن آسماری میدان نفتی مارون (زاگرس)

مهران آرین1*  و  روح انگیز محمدیان2

چکیده

میدان نفتی مارون در بخش خاوری منطقه ساختاری فروافتادگی دزفول (زاگرس) واقع شده است. رخنمون سطحی این میدان، سازند آغاجاری بوده و سازندهای آسماری و گروه‌های بنگستان و خامی، مخازن نفتی موجود در این میدان هستند. سازند آسماری مهم‌ترین سنگ مخزن این میدان بوده که به شش لایه مخزنی تقسیم شده است. لایه‌های مخزنی یک، دو، سه به طور عمده از کربنات‌های دولومیتی تشکیل شده‌اند، بنابراین تراکم شکستگی‌ها بویژه در لایه یک (90 درصد دولومیت) بیشتر است. در لایه‌های مخزنی چهار و پنج و شش این میدان به دلیل افزایش لایه‌های شیلی و مارنی و کاهش شکنندگی، تراکم شکستگی‌های کمتر می‌شود. براساس این پژوهش، تاقدیس مارون یک چین مرتبط با گسل راندگی است و مجموعه ویژگی‌های این تاقدیس، سازوکار چین‌های جدایشی گسل را پیشنهاد می‌کند. بررسی‌های موجود دو سامانه شکستگی با منشأ ناحیه‌ای و محلی را مشخص ساخته‌اند. شکستگی‌های ناحیه‌ای امتداد خاوری- باختری دارند و شکستگی‌های محلی مربوط به شکستگی‌های مرتبط با چین‌خوردگی و خمش ساختاری هستند . بررسی تغییرات انحنا با استفاده از روش‌های مشتق‌گیری ریاضی و رسمی، محدوده‌های مستعد شکستگی در تاقدیس مارون را، به طور عمده در یال جنوبی و محدوده‌های از بخش‌های خاوری یال شمالی نشان می‌دهد. مقایسه داده‌های مخزنی بر اساس نقشه‌های هم‌تراوایی، فشار (RFT) و شاخص تولید (PI) با نتایج به دست آمده از بررسی شکستگی‌های تاقدیس مارون، هماهنگی بسیار خوب مناطق مستعد شکستگی را نشان می‌دهند.

کلیدواژه‌ها: سازند آسماری، میدان نفتی مارون، شکستگی، تراوایی، چین جدایشی، خمش ساختاری

1 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات، تهران، ایران

2 اداره مطالعات زمین‌شناسی، شرکت ملی نفت ایران، مناطق نفت خیز جنوب ایران، اهواز، ایران

تاریخ دریافت: 01/10/1387

تاریخ پذیرش: 25/07/1388

* نویسنده مسئول: مهران آرین؛ E-mail:mehranarian@yahoo.com