محیط رسوبی و برخاستگاه ماسه‌سنگ های سازند آب حاجی در برش‌های چشمه بخشی و سرتخت شتران، بلوک کلمرد، ایران مرکزی

 

محیط رسوبی و برخاستگاه ماسه‌سنگ های سازند آب­حاجی در برش‌های چشمه بخشی و سرتخت شتران، بلوک کلمرد، ایران مرکزی

علی­محمد علی­خاصی1، محبوبه حسینی برزی1* و مهدی شادان1

چکیده

در این مطالعه به بررسی محیط رسوبی، برخاستگاه و جایگاه زمین­ساختی ماسه‌سنگ‌های سازند آب­حاجی (ژوراسیک پیشین) در برش‌های چشمه­بخشی و سرتخت­شتران، واقع در بلوک کلمرد پرداخته شده است. تجزیه و تحلیل رخساره‌های رسوبی در این برش‌ها حاکی از وجود سه مجموعه رخساره­ای آواری شامل: رخساره‌های دشت دلتایی، رخساره‌های جلوی دلتا و رخساره‌های انتهای دلتا و نیز دو رخساره کربناته مرتبط با سد است. نتایج حاصل از تجزیه مدال و داده‌های ژئوشیمیایی به برخاستگاه زمین‌ساختی کراتون و چرخه مجدد و سنگ مادر رسوبی کوارتزی (حاصل چرخه مجدد رسوبی) اشاره دارند. همچنین استفاده از نمودارهای تفکیکی جایگاه زمین‌ساختی حاشیه غیرفعال قاره­ای را برای ماسه سنگ‌های آب حاجی نشان می‌دهد. شاخص‌های شیمیایی دگرسانی(آلتراسیون) (CIA) و دگرسانی پلاژیوکلاز (PIA) محاسبه شده، میزان هوازدگی در منطقه منشأ را متوسط تا شدید معرفی می‌کند. این امر با نتایج سنگ نگاری و تجزیه مدال ماسه‌سنگ­ها مبنی بر وجود شرایط آب و هوای مرطوب تا نیمه مرطوب همخوانی دارد.

کلید واژه‌ها: محیط رسوبی، برخاستگاه، ژئوشیمی، سازند آب­حاجی، بلوک کلمرد.

1دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران

* نویسنده مسئول: محبوبه حسینی برزی؛                                      E-mail: m_hosseini@sbu.ac.ir 

تاریخ دریافت: 20/05/1389

تاریخ پذیرش: 15/10/1389