زمین گردشگری و ارزیابی توان گردشگری منطقه قافلانکوه میانه، با استفاده از مدل ریاضی تابع هدف

 

زمین گردشگری و ارزیابی توان گردشگری منطقه قافلانکوه میانه، با استفاده از مدل ریاضی تابع هدف 

امین اله کمالی*1و4، محسن مؤید1، مهدی جهانبخش گنجه2، هادی پیروج1، محمود جوکار3، زنده یاد علی عامری1

چکیده

منطقه مورد مطالعه در جنوب خاور میانه، و در استان آذربایجان شرقی واقع شده است. صنعت گردشگری، بویژه زمین‌گردشگری به عنوان رویکرد جدیدی برای توسعه همزیستی انسان و طبیعت، به منظور بهره برداری اقتصادی، امروزه در توسعه مناطق، جایگاه چشمگیــــــری یافته است. با تعییــــــن ظرفیت­های طبیعی مناطق، جهت­گیری و برنامه­ریزی و توسعه فیزیکی در راستای صنعت گردشگری و جذب جهانگردان بویژه در زمینه ملی و فرا ملی، می­توان زمینه اشتغال را در سطح منطقه­ای گسترش داد. این پژوهش، با بررسی نمونه کوچکی از توان­های زمین‌گردشگری کشور و رویکرد نوین، به گسترش و بهبود فضاهای طبیعی در کشور کمک می­نماید. بدین منظور در پژوهش حاضر برای بررسی و ارزیابی توان‌های زمین گردشگری محدوده مطالعاتی از تابع هدف و همچنین از بررسی پیمایشی عوارض پیکرشناسی و زمین شناختی منطقه استفاده شده است. در این مدل با استفاده از ظریب امتیاز d i,j می­توان توان­های گردشگری را برای اولویت دادن به مکان­های گردشگـــــری و گردشگری سنجیـــــــد و مکان­هایی که بیشترین تابع هدف را دارند به عنوان بهترین مکان گردشگری معرفی نمود. این پژوهش نمونه موردی استفاده ­از تابع هدف برای ارزیابی توان­های طبیعی و جاذبه­های گردشگری قافلانکوه میانه، واقع در استان آذربایجان شرقی است. این منطقه دارای جاذبه­های تاریخی و طبیعی بکر و بی­نظیری است که می­تواند توجه هر طبیعت­گردی را به خود جلب نماید. سنگ‌های متنوع در منطقه (آندزیت­ها، بازالت­ها، ریولیت ، ایگنمبریت، فیشر دایک­ها، انواع عقیق‌ها، پرلیت، گسله­ها، آگلومرا، برش آتشفشانی، بمب آتشفشانی و...) مناظری دیدنی را برای هر پژوهشگری در زمینه جغرافیا و علوم زمین به وجود آورده است. از جاذبه‌های دیگر منطقه، بعد تاریخی- فرهنگی آن است که می­توان به قلعه­دختر و پل­دختر اشاره کرد. نتایج یاد شده این پژوهش، منطقه را به عنوان زمین پارکی علمی و همچنین یک موزه تاریخ طبیعی معرفی می­نماید.

کلید واژه‌ها: زمین گردشگری، ایران، قافلانکوه، قلعه­دختر، عقیق، پرلیت

1 دانشگاه تبریز، دانشکده علوم طبیعی، گروه زمین شناسی، تبریز، ایران

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات خوزستان؛ گروه محیط زیست، باشگاه پژوهشگران جوان،خوزستان، ایران

3 دانشگاه تبریز، دانشکده ریاضی، گروه ریاضی کاربردی، تبریز، ایران

 4 دانشگاه آزاد اسلامی،  واحد یاسوج، باشگاه پژوهشگران جوان، یاسوج، ایران

*نویسنده مسئول: امین الله کمالی؛ E-Mail: am_kamali@tabrizu.ac.ir 

تاریخ دریافت: 16/05/1389

تاریخ پذیرش: 30/11/1389