زمین شناسی و سنگ‌شناسی افیولیت تکتونیزه کهدوئیه

 

زمین­شناسی و سنگ‌شناسی افیولیت تکتونیزه کهدوئیه

مرتضی خلعت بری جعفری 1 * و هادی سپهر2

چکیده

افیولیت تکتونیزه کهدوئیه رخنمون یافته در منتهی­الیه محدوده شمالی کمربند افیولیتی ده شیر- بافت، حاشیه جنوبی خرده قاره­ ایران مرکزی از پریدوتیت­های گوشته­ای و توالی پوسته‌ای تشکیل شده است. پریدوتیت­های سرپانتینیتی شده ترکیب هارزبورژیت کلینوپیروکسن­دار و لرزولیت دارند و توسط دایک­های دیابازی منفرد قطع شده­اند. توالی پوسته­ای درونی دربردارنده­ گابروهای تودهای و کمپلکس دایک­های ورقه­ای دیابازی ­است که توسط اینتروژن­های ورلیتی، کوارتزدیوریت، پگماتیت­گابرو و پلاژیوگرانیت- ترونجمیت قطع شده­ است. توالی آتشفشانی این مجموعه دارای میان‌لایه­هایی از چرت و رادیولاریت، سنگ‌آهک پلاژیک دارای ریزفسیل­های کرتاسه بالایی در قاعده و همچنین برش هیالوکلاستیک، هیالوکلاستیت، جریان صفحه­ای، توف و گدازه­ی بالشی در بالا است. بررسی تجزیه‌های شیمیایی دلالت بر منشأ سوپرا- سابداکشن دارد و غنی­شدگی از عناصر کمیاب سبک مانند Rb و Ba و Th بازتابی از تأثیر سیال‌های برگرفته از صفحه فرورونده است. به نظر می­رسد که افیولیت تکتونیزه کهدوئیه، مجموعه­ای متوالی از مراحل شامل تولد، جوانی و بلوغ را در جریان تکامل خود پشت سر گذاشته است که پیامد طبیعی تشکیل افیولیت در پهنه‌‌های سوپر اسابداکشن است.

کلیدواژه‌ها: افیولیت، پریدوتیت، گابرو ایزوتروپ، توالی پوسته­ای، سوپرا- سابداکشن.

1  پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

* نویسنده مسئول: مرتضی خلعت‌بری جعفری: E-mail: Khalat1965@live.com

تاریخ دریافت: 14/10/1388

تاریخ پذیرش: 03/05/1389