به کارگیری روش منطق فازی در تلفیق داده‌های اندیس سرب و روی محدوده اکتشافی چیچکلو (خاور تکاب) به منظور تعیین نقاط پتانسیل دار در محیط GIS

 

به کارگیری روش منطق فازی در تلفیق داده‌های اندیس سرب و روی محدوده اکتشافی چیچکلو (خاور تکاب) به منظور تعیین نقاط پتانسیل دار در محیط GIS

محمد فرزامیان1*، ابوالقاسم کامکار روحانی1، منصور ضیایی1، حسنعلی‌فرجی‌سبکبار2، و کیومرث سیف پناهی1

 

چکیده

کانسار سرب و روی چیچکلو یکی از مناطق پتانسیل‌دار است که در محدوده کمربند سرب و روی پهنه تکاب و در  25 کیلومتری شمال باختر معدن انگوران قرار گرفته است. کانسار یادشده در طی چندین دهه گذشته به دفعات مورد مطالعات پی‌جویی و اکتشاف در مقیاس‌های مختلف قرار گرفته و آخرین فعالیت‌های اکتشافی، برداشت‌های تفصیلی ژئوفیزیکی (به‌روش مقاومت ویژه و قطبش القایی) و ژئوشیمیایی به‌منظور پتانسیل‌یابی کانسار سرب و روی در این منطقه بوده است. در این پژوهش، پس از مدل‌سازی و تفسیر داده‌های ژئوفیزیکی و پردازش و تفسیر داده‌های ژئوشیمیایی، نقشه‌های اکتشافی در محیط GIS آماده سازی شدند. در ادامه، با به‌کارگیری توابع عضویت ذوزنقه‌ای که متناسب با ماهیت اکتشافی است، نقشه‌های اکتشافی فازی‌سازی شده و در واقع روش فازی‌سازی نوینی برای ‌فازی‌سازی نقشه‌های یادشده مورد توجه قرار گرفته است. در پایان برای تلفیق نقشه‌های فازی اکتشافی از عملگرهای فازی استفاده شده است. نتایج بررسی نقشه نهایی اکتشافی به‌منظور اکتشاف ماده معدنی سرب و روی در منطقه یادشده گسترش بی‌هنجاری‌های اکتشافی با مطلوبیت فازی بیش از 5/0 را در جنوب خاوری منطقه مطالعاتی نشان می‌دهد که حاصل همپوشانی قابل توجه بی‌هنجاری‌های ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی در این منطقه است. حفاری‌های انجام شده در منطقه درستی نتایج اکتشافی به دست آمده در این پژوهش را مورد تأیید قرار می‌دهد.

 

کلید واژه‌ها: کانی‌سازی سرب و روی، سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، مقاومت ویژه، قطبش القایی، برداشت‌های ژئوشیمیایی، منطق‌فازی، تابع عضویت ذوزنقه‌ای، عملگرهای فازی

 

1 دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

 

* نویسنده مسئول: محمد فرزامیان؛ E-mail: mohammadfarzamian@fc.ul.pt  

 

تاریخ دریافت: 25/05/1388

تاریخ پذیرش: 14/02/1389