زیست چینه نگاری سازند مبارک در برش ولی آباد، جاده چالوس

 

زیست­چینه­نگاری سازند مبارک در برش ولی­آباد­، جاده چالوس

ندا رنجکش مهربان1  و  بهاء­الدین حمدی*1

 چکیده

 سازند مبارک در برش ولی­آباد در کنار جاده کرج - چالوس رخنمون دارد. ستبرای این سازند 5/347 متر است. مرز زیرین این سازند با سازند لالون از نوع ناپیوستگی فرسایشی بوده و مرز زبرین آن با رسوبات منتسب به سازند دزدبند، تدریجی به نظر می­رسد. سازند مبارک در برش مورد مطالعه بر اساس ویژگی­های سنگی به 11 واحد تقسیم شده است. بخش زیرین آن از سنگ آهک ستبر لایه خاکستری تیره و همچنین سنگ آهک مارنی، تشکیل شده است در حالی که بخش بالایی آن عمدتا˝ از سنگ آهک ماسه­دار در تناوب با لایه­های مارنی، سامان یافته است. به‌گونه­ای که بخش مارنی آن نسبت به لایه­های آهکی چیرگی دارد. 14 جنس و گونه کنودونت در قالب دو زیست زون تشخیص داده شده‌اند. این زیست­زون­ها مطابق با زیست­زون­های استاندارد جهانی هستند که عبارتند از:

Neopriniodus peracutus - Polygnathus longiposticus Assemblage- Zone

Hibbardella roundya-Gnathodus girtyi Assemblage- Zone

این زیست زون­‌ها به ترتیب سن تورینزین پیشین – ویزین میانی ((Early Tournaisian -  Mid.Visean را نشان می­دهند.

پنج گونه از اسکلریت­های هلوتورین نیز شناسایی شده است. افزون  بر این، 6 جنس و 72 گونه از روزن­داران نیز شناسایی شدند که منجر به معرفی 5 زیست­زون زیر گردید:

Eotuberitina retligener - Endothyra spirilloformis Assemblage-  Zone

Archaediscus permodiscus – Archaediscus (Paraarchaediscus) mixtus Assemblage-  Zone

Endostaffella parva - Brunsina pulchera Assemblage-  Zone

Tuberitina bulbacea - Kammaena sp. Barren  Interval  Zone

Lipinella notata - Archaediscus planoarchaediscus Assemblage-  Zone

با توجه به زیست­زون­های کنودونتی و همچنین روزن­داران تشخیص داده شده در این برش، سن تورینزین پیشین تا ویزین میانی  برای سازند مبارک در این برش پیشنهاد می­شود، در ضمن بر اساس مطالعه روزن داران، برای رسوبات منتسب به سازند دزدبند (دزدبن)، سن نامورین پیشنهاد می­شود. در این مطالعات، شاخص تغییر رنگ عناصر کنودونت یا  CAI، 4 تعیین شد که بیانگر دمای 190 تا 300 درجه است، که نشان دهنده مرحله گاز خشک یا خالی از هر گونه مواد هیدروکربنی در برش مورد مطالعه است.

کلیدواژه‌ها: زیست­چینه­شناسی، زیست­زون، کنودونت، سازند مبارک، ولی­آباد

1 پژوهشکده علوم­زمین، سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

تاریخ دریافت: 12/ 12/ 1388

تاریخ پذیرش: 26/ 07/ 1389

نویسنده مسئول: بهاء الدین حمدی؛ E-mail:HBahaedin@yahoo.com