بررسی ویژگی های ماده آلی و مدل سازی حرارتی شیل سیاه قاعده ای گروه شمشک (تریاس بالایی- ژوراسیک میانی) در برش طزره، البرز خاوری، شمال ایران

 

بررسی ویژگی­های ماده آلی و  مدل­سازی حرارتی شیل سیاه قاعده­ای گروه شمشک

(تریاس بالایی- ژوراسیک میانی) در برش طزره، البرز خاوری، شمال ایران

علی شکاری‌فرد 1* ، فرانسوا بودن2، کاظم سیدامامی3، یوهان اشنیدر2، حسین رحیم‌پوربناب4

چکیده

ویژگی­های ژئوشیمی (پیرولیز راک- اوال و تجزیه عنصری کروژن)، پالینوفاسیس و سنگ‌نگاری آلی (با استفاده از میکروسکوپ نور عبوری، بازتابی و فرابنفش) شیل سیاه قاعده­ای گروه شمشک (تریاس بالایی- ژوراسیک میانی) در برش طزره (البرز خاوری) بررسی شده است. شیل سیاه قاعده­ای غنی از ماده آلی بی‌شکل به‌همراه مقدار کمتری ذرات پراکنده ویترینیت است که در شرایط احیا تا نیمه احیا در محیط دریاچه­ای رسوب کرده است. بر اساس مقادیر بازتاب ویترینیت (mean VRr=2.1%) ماده آلی در شیل سیاه قاعده­ای بلوغ حرارتی زیادی را طی تدفین ژرف تجربه کرده است. در نمونه­های مورد مطالعه میانگین کربن آلی باقیمانده1 درصد است. نتایج مدل­سازی حرارتی با استفاده از نرم­افزار یک بعدی Genex4 نشان می­دهد که شیل سیاه قاعده­ای گروه شمشک در محدوده زمانی ژوراسیک میانی- کرتاسه آغازین بالغ شده و هیدروکربن تولید کرده است. در حال حاضر این رخساره در برش طزره، واجد ماده آلی فوق‌بالغ و فقیر از هیدروژن است که در پنجره تولید گاز خشک قرار دارد. این رسوبات در حال حاضر به‌عنوان منابع گاز شیل (Shale Gas) قابل توجه هستند.

کلیدواژهها: مدل­سازی حرارتی، ارزیابی سنگ مادر هیدروکربن، گروه شمشک، تریاس بالایی- ژوراسیک میانی، برش طزره، البرز، شمال ایران

1دانشکده مهندسی شیمی،مؤسسه مهندسی نفت، پردیس دانشکده­های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2مؤسسه علوم زمین پاریس،دانشگاه ششم پاریس و مرکز ملی تحقیقات علمی، دانشگاه پیر و ماری کوری، پاریس، فرانسه.

3دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده­های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4دانشکده زمینشناسی،پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

تاریخ دریافت: 08/ 12/ 1389

تاریخ پذیرش: 17/ 03/ 1390

*نویسنده مسئول: علی شکاری‌فرد؛ ashekary@ut.ac.ir  E-mail: