بررسی میزان جنبایی زمین ساختی درگستره بهاباد (شمال خاور استان یزد) با استفاده از ‏شاخص‌های ریخت‌زمین‌ساختی

 

بررسی میزان جنبایی زمین­ساختی درگستره بهاباد (شمال ­خاور استان یزد) با استفاده از شاخص‌های ریخت‌زمین‌ساختی

منصور شبان1*، فرزین قائمی2، احمد عباس‌نژاد3 و فرخ قائمی4

تاریخ دریافت: 28/08/1390          تاریخ پذیرش: 20/01/1392

چکیده

 نوزمین­ساخت که عامل مهم گسترش زمین­ریخت­ها در مناطق جنبای زمین­ساختی است،  به طور قابل توجهی سامانه­های رودخانه­ای و شکل‌های ریخت‌زمین‌ساختاری پیشانی کوهستانی منطقه بهاباد در ایران مرکزی را تحت تأثیر قرار داده­ است. برای ارزیابی میزان جنبایی زمین­ساختی در منطقه، شاخص­های ریخت‌زمین‌ساختی پیچ‌و‌خم پیشانی کوهستان، طول- گرادیان رود، نسبت عرض کف دره به ارتفاع دره، شکل حوضه زهکشی و شاخص عدم تقارن آبراهه­ها در حوضه آبریز بررسی شد. از ترکیب این شاخص­ها با یکدیگر می­توان رابطه شاخص جنبایی زمین­ساختی (Active tectonics indices (Iat)) را به دست آورد. بر پایه مقادیر Iat، منطقه مطالعاتی را می­توان به 4 رده تقسیم کرد: رده 1 (جنبایی زمین­ساختــــی خیـــــلی بالا، 52/1% در منطقه)، رده 2 (جنبایی زمین­ساختی بالا، 58/68%)، رده 3 (جنبــــــایی زمین­ساختــــــی متوسط، 20%) و رده 4 (جنبایی زمین­ساختی کم، 9/9%). نتایج با مشاهـــــدات صحــــــرایی بر روی زمین­ریخت­ها و عوارض زمین­شناسی سازگار است. شاخص­های­ جنبایی زمیـــــن­ساختی و شـــــواهد ریخت­زمین­ساختاری، نرخ جنبایی زمین­ساختی را در منطقه مطالعاتی بیشتر متوسط و بالا نشان می­دهند.

کلیدواژه‌ها: ریخت‌زمین‌ساخت، گسل بهاباد، گسل کوهبنان، بهاباد

1کارشناسی ارشد، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2دانشیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3دانشیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه باهنر کرمان، کرمان، ایران.

4کارشناسی ارشد، سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور، مشهد، ایران.

*نویسنده مسئول: منصور شبان؛  gmail.com .888@ E-mail: msheban