سنگ های پتاسیک و اولتراپتاسیک و موقعیت این سنگ ها در ایران

سنگ های پتاسیک و اولتراپتاسیک و موقعیت این سنگ ها در ایران:
   چکیده:
   سنگ های پتاسیک و اولتراپتاسیک به صورت توده های آتش فشانی، نفوذی یا کم عمق با ترکیب شیمیای متنوع در محیط های گوناگون زمین شناسی وجود دارند، که بر اساس پارامترهای پترولوژیکی به چهار گروه اصلی: سری شوشونیتی، سری نوع رومی، لامپروئیت ها، کامافوگیت ها (
Kamafugiyes) تقسیم شده اند. ویژگی شاخص در تمام این گروه ها حضور عناصر ناسازگار زیاد تا خیلی زیاد است. همچنین نسبت های ایزوتوپی استرنیم، نئودمیوم، سرب و اکسیژن متغیری دارند که بیانگر پیچیدگی تاریخچه تکوین و پیدایش آن ها است.
   مفروضات و اطلاعات پترولوژیکی و ژئوشیمیایی حاکی از آن است که ماگماهای پتاسیک و اولتراپتاسیک در گوشه فوقانی فلوگوپیت دار، نا همگن و غیر عادی با تاثیر فازهای مختلف به وجود می اید، همراهی عوامل فوق منجر به تولید طیف وسیعی از ماگماهایی می شود که از نشر ویژگی های پترولوژیکی و ژئوشیمیایی قابل تفکیک اند. بر این باورند که ناهنجاری های ژئوشیمیایی و منشأ آنومالی های موجود مربوط به فرایند های متاسوماتیسم است که بر اثر اضافه شدن ذوب بخشی جزیی به وجود امده و یا حاصل عملکرد سیالات گازدار غنی از پتاسیم و عناصر ناسازگارند. شواهد ژئوشیمیایی و یا آب زدایی و ذوب قطعه اقیانوسی و مواد پوسته فوقانی که با فرایند فرورانش به گوشته آورده شده، حاصل شده اند. مواد فرورفته در گوشته می توانند مدت زیادی پیش از ورود در تولید و پیدایش ماگماهای پتاسیک در گوشته جابه جا شوند.
   سنگ های پتاسیک و اولتراپتاسیک موجود در ایران عمدتأ در سری شوشونیتی، برخی در سری رومی، و تنها یک مورد در سری لامپروئینی واقع شده اند و از انواع کامافوگیتی اصلأ در ایران وجود ندارد. سنگ های پتاسیک در ترسیر، و به میزان کمتر کواترنر در بخش های مختلف ایران مرکزی و البرز گزارش شده اند، اما تا کنون تنها در ساحل شرقی دریاچه ارومیه (به همراه سنگ های پتاسیک). راین کرمان به وجود سنگ های اولتراپتاسیک اشاره شده است. اطلاعات موجود در خصوص این قبیل سنگ ها در غالب موارد به تجزیه شیمیایی عناصر اصلی و کانی های نورماتیو آن ها محودو می شوند، لذا بررسی نحوه و شرایط ایجاد ماگماهای آن ها با محدودیت و اشکال همراه است