مطالعه پهنه‌‌های دگرسانی در شمال سراب با استفاده ازداده‌های ماهواره‌ای، ژئوفیزیک هوایی و تجزیه ‏نمونه‌های صحرایی ‏

 

مطالعه پهنه‌‌های دگرسانی در شمال سراب با استفاده ازداده­های ماهواره‌ای، ژئوفیزیک هوایی و تجزیه نمونه­های صحرایی

داوود رفاهی1*، احمد خاکزاد2، نیما نظافتی3، خلیل بهارفیروزی4 و علی بیاتانی5

تاریخ دریافت: 14/01/1391            تاریخ پذیرش: 14/05/1391

چکیده

پیدایش و گسترش ابزارهای پیشرفته سنجش از دور و ژئوفیزیک هوایی در زمینه اکتشاف منابع معدنی در دهه‌های اخیر، ناشی از اهمیت این صنعت است. در این پژوهش، از تصاویر سنجندهASTER  و داده‌های ژئوفیزیک هوایی به‌منظور پهنه‌بندی نواحی دگرسانی و تحلیل سیستم  حاکم بر کانه‌زایی  منطقه و تعیین مناطق پتانسیل معدنی در برگه 1:25000 اوغلان­سر در شمال شهرستان سراب در استان آذربایجان ­شرقی، استفاده شد. منطقه از دید زمین‌ساختی پهنه ساختاری البرز باختری- آذربایجان قرار می‌گیرد و از دید زمین‌شناسی در بردارنده مجموعه­ای از سنگ‌های آذرین که سن ترشیری (ائوسن و نئوژن) به آنها نسبت داده شده است. این مجموعه شامل انواع سنگ‌های آندزیتی، ریوداسیتی، ریولیتی وگرانودیوریتی است. شکل جایگیری سنگ‌های یادشده به‌طور چیره به‌صورت مجموعه‌های آذرآواری شامل انواع توف‌ها و برش‌های آتشفشانی و روانه­های گدازه­ای است. در این پژوهش از انواع روش‌های تحلیل طیفی مانند روش فیلترگذاری تطبیقی (MFروش پیش‌بینی خطی باند (LS-fitروش انطباق سیمای طیفی (SFF)، روش نقشه‌بردار زاویه طیفی (SAM) روی تصاویر  ASTER، به‌منظور پهنه‌بندی نواحی دگرسانی استفاده شد. همچنین از روش‌های تجزیه طیفی روی داده‌های ژئوفیزیک هوایی مغناطیسی به‌منظور استخراج توده‌های کم‌ژرفا و گسل­ها استفاده شد. با تصاویر ASTER و داده‌های ژئوفیزیک هوایی، نقشه اولیه پتانسیل معدنی منطقه به‌دست آمد. برای اعتبارسنجی این نتایج، 200 نمونه از منطقه برداشت شد و نمونه­ها به روش­های ICP،  XRF، XRD، تجزیه شده و مورد مطالعه قرار گرفتند که نتابج 190 نمونه (95 درصد)، نتایـــــــج حاصل از پردازش­های سنجش از دور و ژئوفیزیک هوایی را تأیید کردند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که استفاده همزمان از تصاویر دورسنجی و ژئوفیزیک هوایی می­تواند به بهبود نتایج حاصل کمک کند. به همین دلیل استفاده از روش­های یادشده برای دسترسی به نتایج مناسب­تر و با دقت بیشتر و برای انطباق نتایج داده‌ها با هم ضروری به‌نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها: دگرسانی، استر، تحلیل طیفی، ژئوفیزیک­ هوایی، اوغلان­سر.

1دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

 2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

3دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4دکترا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

 5کارشناسی ارشد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

*نویسنده مسئول: داوود رفاهی ؛d.refah@gmail.com  :E-mail