بررسی ژئوشیمی و کانی‌شناسی مواد تشکیل دهنده گل‌فشان‌های حاشیه جنوب خاوری دریای مازندران و رسوبات بسترحاشیه دریا

 

بررسی ژئوشیمی و کانی‌شناسی مواد تشکیل دهنده گل‌فشان‌های حاشیه جنوب خاوری دریای مازندران و رسوبات بسترحاشیه دریا

محمد علی آرین 1*و جلال فصل بهار2

تاریخ دریافت: 29/02/1392            تاریخ پذیرش: 04/08/1392

چکیده

موادتشکیل دهنده گل‌فشان‌های واقع در بخش جنوب باختری دریای مازندران (کشور آذربایجان) با هدف پی‌بردن به خاستگاه شان از نظر روند تشکیل، کانی‌شناسی و ژئوشیمی مورد مطالعه قرارگرفته اند، ولی تاکنون گل‌فشان‌های منطقه گمیشان با دیدگاه‌ کانی‌شناسی و ژئوشیمی بررسی نشده است  این پژوهش برای اولین بار  با هدف پی‌بردن به خاستگاه آنها از گل‌فشان‌ها و رسوبات بستر حاشیه دریای منطقه مورد مطالعه نمونه‌برداری و بررسی شده است. نتایج ژئوشیمی وکانی‌شناسی نمونه‌های برداشته شده که با روش‌های XRD,XRF,ICP تعیین اندازه آنیون‌ها انجام شده، نشان می‌دهد که کانی های اصلی سه گل‌فشان قارنیاریق، نفتلیچه و اینچه برون و رسوبات بستر دریا را کوارتز، کلسیت و آلبیت و کانی‌های فرعی آنها را   عمدتاً هالیت، کانی‌های رسی نظیر ساپونیت، ناترولیت و مسکوویت تشکیل می‌دهند، بنابراین می‌توان نتیجه گرفت هر سه گل‌فشان خاستگاه مشترکی دارند. در ضمن نتایج آزمایش‌های انجام شده با نتایج آزمایش‌هایی که در مورد گل‌فشان داش‌گیل (واقع درکشور آذربایجان) از نظر اندازه اکسیدها و عناصر با هدف مشابه انجام شده و شیمی دریای مازندران (خزر) که از طرف پژوهشگران صورت گرفته، مقایسه شده است.  از این مقایسه مشخص شد که گل‌فشان‌های مورد مطالعه منطقه از نظر عناصر Na, K, Ca, Al نسبت به گل‌فشان داش‌گیل و دریای خزر غنی و از نظر Cl فقیر است.

کلیدواژه‌ها: ژئوشیمی، کانی‌شناسی،گل فشان، جنوب خاوری دریای مازندران، گمیشان.

1استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

2مربی، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

* نویسنده مسئول: محمد علی آرین ؛ E-mail: Maa1361@yahoo.com