مطالعه زمین شناسی، دگرسانی، ژئوشیمی و میانبارهای سیال در کانه زایی های طلای شمال بزمان

 

مطالعه زمین­شناسی، دگرسانی، ژئوشیمی و میانبارهای سیال  در  کانه­زایی­های طلای شمال بزمان

محمد رضا امیدوار اشکلک*1 و  میر علی اصغر مختاری2

تاریخ دریافت: 20/12/1392             تاریخ پذیرش: 04/08/1393

چکیده

منطقه مورد مطالعه در انتهای جنوبی کمربند ماگمایی سهند- بزمان، در شمال آتشفشان بزمان قرار گرفته است. واحدهای سنگی منطقه متشکل از گدازه­های آندزیتی- داسیتی همراه با ماسه­سنگ توفی، ایگنمبریت، آگلومرا، توف و سیلت­سنگ به سن میوسن است که متحمل دگرسانی­های پروپیلیتی، آرژیلیک، سریسیتی، کربناتی و سیلیسی شده­اند. فرم چیره کانه‌زایی عبارت از رگه‌های سیلیسی و برش‌های گرمابی ‌در درون پهنه‌های دگرسانی است. رگه­های سیلیسی دارای بافت­های کلوفرم، حفره­ای، قشری، شانه­ای، نواری و برش‌های گرمابی هستند. مطالعات آزمایشگاهی بیانگر این است که برش­های گرمابی‌دارای بیشترین عیار طلا (تا  ppm27.6)‌است و رگه‌های سیلیسی با بافت نواری و رگه‌های سیلیسی دارای کانی­های سولفیدی ریز، در رده­های بعدی قرار دارند. مطالعات ژئوشیمیایی بیانگر همبستگی خوب میان طلا با عناصر نقره، آنتیموان، آرسنیک، سرب، روی، مولیبدن، بیسموت و جیوه در رگه­های سیلیسی طلادار در این منطقه است. بررسی میانبارهای سیال بر روی رگه‌های سیلیسی با بافت نواری، شوری سیال را 77/7-22/1 درصد و دمـــــــای همگــــــن شدن را  296-190 درجه سانتی‌گراد نشان داده است. بر­ پایه مطالعات صحرایی، کانی­شناسی، ساخت و بافت، ویژگی­های ژئوشیمیایی و میانبارهای سیال، کانه‌زایی­های طلای شمال بزمان را می‌توان در زمره ذخایر طلای اپی‌ترمال  سولفیداسیون پایین قرار داد.

کلید واژه‌ها: کانی‌سازی طلا‌، بزمان‌، برش گرمابی‌، رگه‌های سیلیسی‌، اپی‌ترمال.

1 کارشناسی ارشد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

*نویسنده مسئول: محمدرضا امیدوار اشکلک: E-mail: mohammadrezaomidvar@gmail.com